Pages

Friday, May 1, 2020

ಇಟಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ

       ಇಲ್ಲ,ಇಲ್ಲ.....ಈ ಲೇಖನಕ್ಕೂ ಕೌಲ್ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಗೋತ್ರದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಗೂ ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ಇಲ್ಲ. ತಲೆಬರಹ ನೋಡಿ ಹಾಗೆಂದುಕೊಂಡೇನಾದರೂ ಇದನ್ನು ಓದಿದರೆ ನಿಮಗೆ ನಿರಾಸೆ ಖಂಡಿತ.
       ನಾವೀಗ ಆರುನೂರು ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ ಹೋಗೋಣ. ೧೪೯೮ನೇ ಇಸ್ವಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ಕೋಡಗಾಮನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಗಷ್ಟೆ ಕೇರಳದ ತೀರಕ್ಕಾಗಮಿಸಿದ್ದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಪ್ರಭಾವ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಂಬಾರ್ ಪದಾರ್ಥಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಸಾಧಿಸುವುದು ಅವರ ಮುಂದಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಧ್ಯೇಯ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆಯ ಝಾಮೋರಿನ್ನನ ಸಂಗಡ ಆವಾಗಾವಾಗ ಯುದ್ಧಮೈತ್ರಿಗಳೆರಡೂ ಮಾಮೂಲಿ. ಇವೆರಡರ ಮಧ್ಯ ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಾಗೆಲ್ಲ ಸ್ಥಳೀಯರನ್ನು ಮತಾಂತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿನ ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಸಾಂಬಾರು ಪದಾರ್ಥಗಳು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿಸಿದ್ದವೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡೇ ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮ ಬಾರಿ ಬಾರಿ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯ ಬಂದರಿಗೆ ಬಂದಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ. ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಾಗಲೇ ಭದ್ರವಾದ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವರು ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಕೈವಶ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಶತಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ವಂಶವನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಕ್ಕೇರಿತ್ತು. ಕೇರಳದಿಂದ ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ನಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಕೇರಳದ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು. ಝಾಮೋರಿನ್ನನ ರಾಜಾಶ್ರಯ, ಸಾಂಬಾರ್ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರೀ ಬೇಡಿಕೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮೀರಿ ಬೆಳೆದರು. ಇದರಿಂದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೊಂದರೆಯಾದದ್ದು ಪಾರವ ಎಂಬ ಮೀನುಗಾರ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ. ತಮಿಳ್ನಾಡಿನ ರಾಮೇಶ್ವರದಿಂದ ಕೇರಳದ ಕಣ್ಣೂರಿನವರೆಗಿನ ಪಾರವ ಮೀನುಗಾರರು ತಲತಲಾಂತರದಿಂದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತು ತೆಗೆಯುವ ಕಸುಬು ಮಾಡಿಕೊಂಡವರು. ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯ ಆಸುಪಾಸು ಸಿಗುವ ಮುತ್ತುಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಶ್ರೇಷ್ಟವೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿತ್ತು. ಮುಸ್ಲೀಮರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಇವರನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ಗುಲಾಮರ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಮುತ್ತಿನ ವ್ಯವಸಾಯ ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಇವರ ಕೈತಪ್ಪಿತ್ತು. ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಉಸಿರೆತ್ತಿದವರನ್ನು ಥೇಟ್ ತಮಿಳು ಸಿನೆಮಾ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ದಮನಿಸಿ ಕಿವಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಕಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೫೩೪ರಲ್ಲಿ ತೂತುಕುಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ದೊಡ್ಡಮಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪಾರವರು ದಂಗೆಯೆದ್ದರೂ ಬಲಾಢ್ಯ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಎದುರು ಇವರ ಆಟವೇನೂ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೂ ಅರಸರೆಲ್ಲ ಈ ಕೆಳಜಾತಿಯ ಮೀನುಗಾರರಿಗಾಗಿ ದುಡ್ಡಿದ್ದವರನ್ನು ಎದುರು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ತಯಾರಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಪಾರವರ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು ಇದೇ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು. ಪಾರವರ ಮುಖಂಡನೊಬ್ಬ ಗೋವಾಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಮೊರೆಯಿಟ್ಟ. ಒಂದು ಷರತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಇಡೀ ಪಾರವ ಸಮುದಾಯದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಅವರು ಮಾತಿತ್ತರು. ಸಹಾಯವೇನೂ ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ. ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿನಂತೆ ೮೦ ಪಾರವರು ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿಗೆ ಮತಾಂತರವಾದರು.  ಅರಬ್ಬರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿ ಮುತ್ತಿನ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಪುನಃ ಕೈಗಿತ್ತ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ೧೫೩೭ರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಪಾರವ ಜನಾಂಗ ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಸಿಕ್ಕವರನ್ನು ಕಂಡಕಂಡಲ್ಲಿ ಮತಾಂತರಿಸಿ ಇಡೀ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕುಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಮತಾಂತರವಾಗಲು ಜನ ಸಾಲುಗಟ್ಟಿ ನಿಂತಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೋ ಆಶ್ಚರ್ಯ. 
ಜೆಸ್ಯುಟ್ಸ್ ಇನ್ ಮಲಬಾರ್ ಪುಸ್ತಕದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯ
        ಅಂಥ ಶೋಷಣೆಗೊಳಗಾದ ಇನ್ನೂ ಬೇಕಷ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಪವಿತ್ರಾತ್ಮರನ್ನಾಗಿಸಲು ಸಂತ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಓಡೋಡಿ ಬಂದ. ಮುಂದಿನ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಳಿದುಳಿದ ಪಾರವರೂ ಸೇರಿ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ರನಿಂದ ಮತಾಂತರಗೊಂಡವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ ದಾಟಿತ್ತು. ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಸಿಗೊಳಪಟ್ಟ ಪಾರವರು ಫರ್ಡಿನೆಂಡೋ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು. ಮುಂದೆ ೧೫೪೨ರವರೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ಹುಲುಸು ಬೆಳೆ. ಮಧುರೈ, ರಾಮೇಶ್ವರ, ರಾಮನಾಥಪುರಂ, ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಸೇವಿಯರನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರ ಆರಂಭವಾಯ್ತು. ಈತನ ತೂತುಕುಡಿಯ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಲ್ಲೇ ಇಡೀ ಕೊಂಬುತುರೈ ಗ್ರಾಮ ಮತಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ವೀರಪಾಂಡ್ಯಪಟ್ಟನಮ್, ಕಾಯಲ್ಪಟ್ಟನಮ್, ವಂಬರ್ ಸೇರಿ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಊರುಗಳು ಕ್ರೈಸ್ತಮತ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವು. ೧೫೪೩ರಲ್ಲಿ ರಾಮೇಶ್ವರದ ಸಮೀಪ ಚಾಪೆಲ್ ಒಂದು ತಲೆಯೆತ್ತಿತು. ೧೫೫೧ರಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮೂವತ್ತಕ್ಕೇರಿತು. ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶುಭಾರಂಭ ಮಾಡಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ. ಕ್ರೈಸ್ತಮತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಏಸು ಬದುಕಿರುವಾಗಲೇ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಮಿಷನರಿಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಮತಾಂತರ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು ಸಾವಿರದೈನೂರರ ನಂತರವೇ. ಹಾಗೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡವರೆಲ್ಲ ಸಮಾಜದ ಕೆಳಸ್ತರದಿಂದ ಬಂದವರೇ. ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ತಾಳಲಾರದೇ ತಮ್ಮದೇ ಧರ್ಮದಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದುಹೋದವರೆಲ್ಲ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಕೈಗೆ. ಅದೊಂದು ತಮಾಷೆಯ ಮಾತಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಮತಗಳೂ ತಾವೇ ಶ್ರೇಷ್ಟ, ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿ ಎಂದು ಕರೆದರೆ ವೈದಿಕ ಮತವೊಂದೇ(ಹಿಂದೂ ಎಂದು ಬೇಕಾದರೂ ಓದಿಕೊಳ್ಳಿ) ತಾವೇ ಶ್ರೇಷ್ಟ, ನಮ್ಮ ಹತ್ತಿರ ಯಾರೂ ಬರಬೇಡಿ ಎನ್ನುವುದು.
       ಆದರೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಎದುರಾಯಿತು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಈ ನೆಲಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಾಗ ಇಲ್ಲಿನ ಜನ ಕೇಳಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಜಾತಿ ಯಾವುದು? ಅದಕ್ಕುತ್ತರ ಅವರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದೆಂಥ ಮೂಢ, ಮೂರ್ಖ ಜನಾಂಗವಪ್ಪಾ? ತಾನ್ಯಾವ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದೇ ತಿಳಿಯದಷ್ಟು! ಜಾತಿಭೃಷ್ಟನೋ, ಧರ್ಮಭೃಷ್ಟನೋ ಹೇಳುವ ಮಾತಿದು. ಜಾತಿ ಇಲ್ಲದ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂತಸ್ತಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು. ತನ್ನ ಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಟತೆಯಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿಂದೂವೊಬ್ಬ ಇಂಥದ್ದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಸಹಿಸಲಾರ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಮಾಂಸ ತಿನ್ನುವ, ಮೂರುಹೊತ್ತೂ ಕುಡಿಯುವ, ಆವಾಗೀವಾಗ ಸ್ನಾನಮಾಡುವ, ಚರ್ಮದ ಚಪ್ಪಲಿ ಧರಿಸುವ, ಇನ್ನೂ ಏನೇನೋ ಧರ್ಮಬಾಹಿರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಇವರ ಜೊತೆ ವ್ಯವಹಾರವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧವೂ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಜನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸತೊಡಗಿದರು.  ಹಾಗಾಗಿ ತೀರ ದಲಿತರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದವರ ತಂಟೆಗೆ ಹೋಗುವುದೂ ಪರಂಗಿಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಯ್ತು. ನಿಮ್ನವರ್ಗದವರು ಎಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮತಾಂತರವಾದರೂ ಉಳಿದವರು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಐದು ಪೈಸೆ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಕಷ್ಟವೆಂದರೆ ಹಾಗೆ ಮತಾಂತರವಾದಮೇಲೂ ಅವರು ಕೆಳವರ್ಗವರಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿಂದೂಧರ್ಮದಲ್ಲಿನ ತಾರತಮ್ಯದ ಲಾಭಪಡೆಯ ಹೊರಟ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ಇದೊಂಥರಾ ಗಂಟಲಗಾಣ. ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿಯಾಸೆ ತೋರಿಸಿ ಎಷ್ಟು ಜನರನ್ನೆಂದು ಮತಾಂತರಿಸುವುದು?
      ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮತಾಂತರ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಇತ್ತು. ಆಗೆಲ್ಲ ಎರಡು ಮತಗಳ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ದಿನಗಟ್ಟಲೆ, ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥ ನಡೆದು ಸೋತವರು ಗೆದ್ದವರ ಮತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಂಡನಮಿಶ್ರರ ವಾದವನ್ನೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಪೂರ್ವಮೀಮಾಂಸೆಯ ಪ್ರಕಾಂಡ ಪಂಡಿತ ಮಂಡನರು ಶಂಕರರೆದುರು ವಾದದಲ್ಲಿ ಸೋತು ಸನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಮಿಶನರಿಗಳೂ ಅದೇ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಳಿದರೆ? ಈಗ ಅಂಥದ್ದೇ ಒಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಪಕ್ಕಾ ಪರಂಗಿಯೊಬ್ಬ ಕಚ್ಚೆಯುಟ್ಟು, ಜುಟ್ಟುಬಿಗಿದು, ಗೋಪಿಚಂದನವನ್ನು ಮೈತುಂಬ ಬಳಿದುಕೊಂಡು, ಜನಿವಾರ ಧರಿಸಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿದ್ವಾಂಸರೊಡನೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆನಡೆಸಿ, ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಕ್ರೈಸ್ತಮತಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಿಸಿದರೆ?
ನೋ ಚಾನ್ಸ್ ಅಂತೀರಾ? ಹಾಗಾದರೆ ಮುಂದೆ ಕೇಳಿ.
      ರಾಬರ್ಟ್ ಡಿ ನೊಬಿಲಿ. ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೧೫೭೭ರಂದು ಇಟಲಿಯ ಟಸ್ಕನಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ. ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕುಟುಂಬ ರೋಮನ್ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧವುಳ್ಳದ್ದು. ಯುರೋಪಿನ ಹಲವಾರು ಮತಪ್ರಚಾರಕರು, ಪಾದ್ರಿಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಇಬ್ಬರು ಪೋಪರು ಸಹ ಈ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಆಗಿಹೋಗಿದ್ದರು. ಇಂಥ ಪಕ್ಕಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದ ನೊಬಿಲಿ ತನ್ನ ಹತ್ತೊಂಬ್ಬತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರವೇ ತನ್ನ ಧ್ಯೇಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡ. ನಾಲ್ಕೈದು ವರ್ಷ ಕ್ರೈಸ್ತಮತವನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ತನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಪಸರಿಸಲು ಹೊರಟುನಿಂತ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗಲೇ ಆತನಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಅರಿವಾಗಿದ್ದು. ಕ್ಸೇವಿಯರಿನ ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮತಾಂತರದ ಕಾರ್ಯ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ನಿಂತೇ ಹೋಗಿತ್ತೆನ್ನಿ. ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ಪಾರವರನ್ನು ಜನ ಪರಂಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರೆಂದು ಕರೆದು ಅವರನ್ನು ದೂರವೇ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ಮತಾಂತರಗೊಂಡಮೇಲೂ ಅದೇ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದರೆ ಲಾಭವೇನೆಂದು ಕೆಲವರು ಹಿಂದಿನ ಆಚಾರವನ್ನೇ ಪಾಲಿಸಹತ್ತಿದರು.  ನೊಬಿಲಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತ ಅರಿವಾಯ್ತು. ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಿಂತಿರುವುದೇ ಜಾತಿಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಲೆ. ಹಿಂದೂವೊಬ್ಬನಿಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಏಕೈಕ ಸಂಕೇತವೆಂದರೆ ಅವನ ಜಾತಿ. ಅದನ್ನೇ ಅವನಿಂದ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದೀತೇ? ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ದೈವದತ್ತವಾಗಿ ಬಂದ ಬಳುವಳಿಯದು. ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾದರೂ ಬಿಡಲಿಕ್ಕುಂಟೇ? ಇಂಥವರ ಮಧ್ಯ ಪರಂಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಜನರಿಗೆ ಗಾಸ್ಪೆಲ್ ಬೋಧಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಮನವರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನನ್ನು ಪರಂಗಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲು ಇರುವ ಗುರುತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮೊದಲು ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ.

   ಕೆಲ ಸಮಯ ಗೋವಾ, ಕೊಚ್ಚಿನುಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ನೊಬಿಲಿ ಮಧುರೈಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತನ್ನ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ. ಅದಕ್ಕೊಂದು ಕಾರಣವೂ ಇತ್ತು. ಮಧುರೈ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವೈದಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತಾಗ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನು ತನ್ನ ಜಟಾಜೂಟದಿ೦ದ ಜೇನಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದ್ದರಿ೦ದ ಮಧುರೆಯೆ೦ಬ ಹೆಸರು ಬ೦ದಿತೆ೦ಬ ಕಥೆಯಿದೆ. ಸಂಗಂನ ಉಚ್ಛ್ರಾಯಕಾಲದಲ್ಲೂ ವೈದಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸಶಕ್ತವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಸ್ಥಳ. ಕವಿಯೊಬ್ಬ ಚೋಳರ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಉರೈಯೂರು ಮತ್ತು ಚೇರರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ವ೦ಜಿಯ ಜನ ಕೋಳಿ ಕೂಗನ್ನು ಕೇಳುತ್ತ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಗೊ೦ಡರೆ ಪಾ೦ಡ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಮಧುರೈನ ಜನ ವೇದಘೋಷಗಳನ್ನಾಲಿಸುತ್ತ ನಿದ್ದೆಯಿ೦ದೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ೦ದದ್ದು ವೈಗೈ ಮತ್ತು ಮಧುರೆಗೆ ದೊರೆತ ಮಾನ್ಯತೆಯೇ ಸರಿ. ಇಂಥ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತ ನೊಬಿಲಿ ಸಮಾಜದ ಮೇಲ್‌ಸ್ತರದಿಂದಲೇ ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಶುರುಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗದೇ ಅಂಥವರ ಮಧ್ಯ ಸೇರುವುದು ಹೇಗೆ? ಸರಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡವ  ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಡಂಗಾಲೂರಿನ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್‌ನ ಅನುಮತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡ. ವೇದೋಪನಿಷತ್ತುಗಳನ್ನೋದಲು ಸಂಸ್ಕೃತ ಬರಬೇಕಲ್ಲ! ತೂತುಕುಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಗುರುವನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡಿ ಸಂಸ್ಕೃತ, ತೆಲುಗು ಹಾಗೂ ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಸಾಧಿಸಿದ. ಈತ ಒಟ್ಟೂ ೩೨ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತು ಮಾತಾಡಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದನಂತೆ ಅಂದರೆ ಎಂಥಾ ಪ್ರತಿಭಾಸಂಪನ್ನನಿರಬಹುದು ಆಲೋಚಿಸಿ. ತನ್ನ ಕರಿಕೋಟು ಕಳಚಿಟ್ಟು ಕಾಷಾಯವುಟ್ಟ. ತಲೆಬೋಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹಣೆಗೆ ಚಂದನವಿಟ್ಟು, ಚರ್ಮದ ಬೂಟುಗಳ ಬದಲು ಮರದ ಪಾದುಕೆ ತೊಟ್ಟ. ಶಿವಧರ್ಮ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿದ್ವಾಂಸನೊಬ್ಬನ ಬಳಿ ವೇದಪಾಠವನ್ನೂ ಶುರುವಿಟ್ಟುಕೊಂಡ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಹಿಂದೂಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಿತ ಅಥವಾ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮೊದಲ ಐರೋಪ್ಯ ನೋಬಿಲಿಯೇ ಇರಬೇಕು. ಬರೀ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವೇದ, ಉಪನಿಷತ್ತು, ಪುರಾಣ, ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅರೆದು ಕುಡಿದ.  ಇದಿಷ್ಟೂ ವರ್ಷ ತುಂಬ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪಾದ್ರಿಗಳ, ಚರ್ಚಿನ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಹಿಂದೂಗಳ ಹತ್ತಿರವೂ ಸುಳಿಯದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿದ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡಯಲಾಗ್ ಆಫ್ ಎಟರ್ನಲ್ ಲೈಫ್ ಮತ್ತು ನ್‌ಕ್ವೈರಿ ಇಂಟು ಮೀನಿಂಗ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ತಮಿಳುಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಬರೆದ. ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರವಚನ ಶುರುಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚರ್ಚೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಹೊಸ ಅವತಾರವೇನಾದರೂ ಕಂಡರೆ ನಮ್ಮ ಜನ ಸುಮ್ಮನಿರುತ್ತಾರೆಯೇ? ಗೌರವದಿಂದ ತತ್ತ್ವಬೋಧಾಚಾರ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳೇ ಎಂದು ಕರೆಯಹತ್ತಿದರು. ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮೂರುಕಾಸಿನ ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳೆಲ್ಲ ಗುರೂಜಿಯಾಗಿರುವಾಗ ಇದೇನೂ ವಿಶೇಷವಲ್ಲ ಬಿಡಿ. ದೂರದೂರದಿಂದ ಫಾರಿನ್ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಜನ ಗುಂಪುಗೂಡಿ ಬರತೊಡಗಿದರು. ಹಾಗೆ ಬಂದರೂ ನೋಡಲು, ಮಾತಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದುದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಸಣ್ಣದೊಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಅಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿತು. ಅದನ್ನಾತ ಕೋವಿಲ್ ಎಂದು ಕರೆದ. ಪ್ರತಿವಾರ ಮಾಸ್ ಅಲ್ಲಲ್ಲ ಪೂಜೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ. ಬಂದವರಿಗೆ ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತನ ಭಜನೆಗಳನ್ನು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ
ಏಂಜಲ್ಲುಗಳು, ಸಂತರು, ಇತರ ಪಾತ್ರಗಳ ಹೆಸರೆಲ್ಲ ತಮಿಳಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡವು. ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ ಸಂಸ್ಕಾರವಾಯ್ತು. ನಾಮಕರಣ, ಮದುವೆ, ಪೊಂಗಲ್ಲುಗಳ ಆಚರಣೆ ಶುರುವಾಯ್ತು. ನೊಬಿಲಿ ತನ್ನ ನೋಡಬಂದವರನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದರೆ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಥ ೬೩ ಜನ ಮತಾಂತರಗೊಂಡರು. ಹಾಗೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ನೊಬಿಲಿಗೆ ವೇದಪಾಠಮಾಡಿದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಅವನ ಗುರು ಶಿವಧರ್ಮ. ನೊಬಿಲಿಯ ಕ್ರಿಸ್ತಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಅಷ್ಟೇನೂ ಕಷ್ಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲನೇಯದಾಗಿ ಅದು ಪಕ್ಕಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ. ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರವೇಶ. ಹಾಗಾಗಿ ಜಾತಿ ಹಾಳಾಯ್ತೆನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಎರಡನೇಯದಾಗಿ ಮತಾಂತರಗೊಂಡವರು ತಮ್ಮ ಜುಟ್ಟು, ಜನಿವಾರ ಸೇರಿ ಹಿಂದಿನ ಆಚಾರ-ಆಹಾರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಹಾಗೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಿತ್ತು. ಕೇವಲ ಹಿಂದೆ ಪೂಜಿಸಿದ ದೇವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರಾಗಿತ್ತಷ್ಟೆ. ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬೈಬಲ್ಲನ್ನೊಂದು ಓದಿಕೊಂಡರಾಯ್ತು.
       ಹಾಗೆಂದು ನೊಬಿಲಿಯ ಬೋಧನೆಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಈತ ತಮ್ಮನ್ನು ಧರ್ಮಭೃಷ್ಟಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಆಪಾದಿಸಿ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಕರೆದರು. ನೊಬಿಲಿ ಕಿಲಾಡಿ ಆಸಾಮಿ. ತಾನು ರೋಮ್ ದೇಶದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ಅಲ್ಲಿಂದ ತಂದ ಒಂದು ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ತೋರಿಸಿದ. ರೋಮಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಭಾರತದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಜನ್ಮತಳೆದವರೆಂದೂ, ಅವರೆಲ್ಲ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸಪುತ್ರರೆಂದೂ ನಂಬಿಸಿದ.  ತಾನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆಂದೂ, ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರತಿಪಾದಕನೆಂದೂ ಹೇಳಿಕೊಂಡ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಷ್ಟುಕಾಲ ಲುಪ್ತವಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದ ಪಂಚಮವೇದವಾದ ಏಸುವೇದವನ್ನು ಪುನಃ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ತಂದು ವೈದಿಕ ಮತವನ್ನು ಉದ್ಧಾರಗೊಳಿಸಲು ತನಗೆ ದೇವರಿಂದ ಆಜ್ಞೆಯಾಗಿದೆಯೆಂದೂ ನಂಬಿಸಿದ(ತಮಿಳು ಜನಪದದ ಪ್ರಕಾರ ಐದನೇ ವೇದ ನಷ್ಟವಾಗಿತ್ತಂತೆ). ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಲ್ಲವರ ತಲೆಮೇಲೆ ಹೊಡೆದಷ್ಟು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಈತ ಬರೆದ ಯೇಸುವೇದವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಯಾರೂ ಅಹುದಹುದೆನ್ನಬೇಕಿತ್ತು. ಇಷ್ಟರವರೆಗೆ ಇವನಿಂದ ಮತಾಂತರಗೊಂಡವರೆಲ್ಲ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಇವನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ನಿಂತಕಾರಣ ಉಳಿದವರು ಏನೂ ಮಾಡಲಾಗದೇ ಹಿಂದಿರುಗಬೇಕಾಯಿತು. ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮುಲ್ಲರಿನಂಥ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮುಲ್ಲರನೇ ನೊಬಿಲಿಯನ್ನು - "ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಲ್ಲವರಲ್ಲೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿರಬಹುದಾದ ಮನುಸ್ಮೃತಿಯನ್ನೂ, ಪುರಾಣಗಳನ್ನೂ, ಆಪಸ್ಥಂಭ ಸೂತ್ರವನ್ನೂ ಈತ ತನ್ನ ನೆನಪಿನಿಂದಲೇ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆಂದರೆ ದೇವಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ, ವೈದಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ಇವನ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಅಸಮಾನವಾದದ್ದು" ಎಂದು ಬಾಯಿತುಂಬ ಹೊಗಳಿದ್ದಾನೆಂದರೆ ಅವನ ಹಿರಿಮೆ ಅಂಥದ್ದು.
       ಆತನ ಸಮಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸಜ್ಞ ಈನಿಸ್ ಝುಪಾನೋವ್ ಹೇಳುವಂತೆ ನೊಬಿಲಿ ಒಬ್ಬ ಅದ್ಭುತ ವಾಗ್ಮಿ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಬರಹಗಾರ. ಯೇಸುರ್ವೇದವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಚಾಕಚಕ್ಯತೆಯಿಂದ ಬರೆದನೆಂದರೆ ಶುದ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಅದನ್ನು ವೇದದ ಒಂದು ಅಂಗವೆಂದೇ ಭಾವಿಸತೊಡಗಿದರು. ಸೇಲಂನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚರ್ಚೊಂದನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದಾಗ ಬರೀ ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆಸನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ ಜಾತಿಕ್ರೈಸ್ತರೂ ಸೇರಿ ಉಳಿದವರನ್ನು ಬಾಗಿಲ ಹೊರಗೆ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಇವನ ಹುಚ್ಚಾಟಕ್ಕೆ ಬೇಸತ್ತ ಈತನ ಮೇಲಧಿಕಾರಿ ಫಾದರ್ ಟ್ರ್ಯಾಂಕೋಸೋ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ಇವನ ವಿರುದ್ಧ ದೂರಿತ್ತರೂ ನೊಬಿಲಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದ ಅವರು ಏನೂ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರಾತ್ಮರನ್ನಾಗಿಸಲು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಇವನ ಯಶಸ್ಸು ನೋಡಿ ಕೈಕೈ ಹಿಸುಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ಮತಾಂತರಗೊಳಿಸುವ ಬದಲು ಇವನೇ ಮತಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅವರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ದೂರಿತ್ತರು. ೧೬೧೯ರಲ್ಲಿ ಗೋವಾದ ಚರ್ಚು ಇವನಿಗೆ ಸಮನ್ಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿತು. ಜನಿವಾರ ಧರಿಸಿ, ಜುಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟು ನೀನು ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಪಚಾರವೆಸಗುತ್ತಿದ್ದೀಯ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿತು. ಕ್ರಿಸ್ತಮತ ಹೇಗೆ ಗ್ರೀಸೋರೋಮನ್ನಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಡಾವಳಿಗಳನ್ನ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನ ಹೀರಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯಿತೋ ಹಾಗೇ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ ಸಾಗಬೇಕೆಂದು ಸರ್ಚಿನೆದುರು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ. ಜೊತೆಗೆ ಸಂತ ತಿಮೋತಿಯ "Behold! this incident: he circumcises to destroy circumcision." ಎಂಬ ಮಾತನ್ನುಲ್ಲೇಖಿಸಿ ನಾನು ಹಾಗೆಲ್ಲ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಹಿಂದೂಧರ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ಜಾತಿಪದ್ಧತಿಯ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಎಂಬ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಉತ್ತರ ನೀಡಿ ಅವರ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸಿದ. ಅಷ್ಟಾದರೆ ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ. ನೀವೆಲ್ಲ ಜಾತಿಭೃಷ್ಟರಾದ ಕಾರಣ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ತಾನು ನಿಮ್ಮೊಡನೆ ಕೂತು ಊಟಮಾಡಲಾರೆ ಎಂದುಬಿಟ್ಟ ಮಹಾಶಯ.  ದೂರು ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ತಲುಪಿತ್ತು. ಆಗಿನ ಪೋಪ್ ಹದಿನೈದನೇ ಗ್ರೆಗೋರಿ ಇವನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಲು ಸಮಿತಿಯೊಂದನ್ನು ನೇಮಿಸಿದರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನರು ಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ಕಾಣಲು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹಾಗೇ ಉಳಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಟ್ಟರೆ ಕಾಲಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಷ್ಟು ಚರ್ಚುಗಳು ಕಿಕ್ಕಿರಿಯಲಿವೆ ಎಂದು ಸಮಿತಿಯೆದುರು ಬೂಸಿ ಬಿಟ್ಟ. ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆತನ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ ಸಮಿತಿ ಅವನ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಮುದ್ರೆಯೊತ್ತಿತು. ಸ್ವತಃ ಪೋಪ್ ಈತನ ಮಧುರೈ ಮಿಶನ್‌ನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೬೨೩ರಲ್ಲಿ ಮಾರಮಂಗಲಂ ಅನ್ನು ಭೇಟಿಯಿತ್ತಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಅರಸ ರಾಮಚಂದ್ರ ನಾಯಕ ಮತ್ತವನ ಕುಟುಂಬ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಸಿಗೊಳಪಟ್ಟಿತು. ೧೬೨೬ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕರೊಬ್ಬರು ಸೇರಿ ನಲವತ್ತು ಜನ ಹೊಸದಾಗಿ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಸೇಲಂ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೂರೈವತ್ತು ಜನರನ್ನು ಮತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಚರ್ಚುಗಳು ತಲೆಯೆತ್ತಿದವು. ೧೬೨೭ರಲ್ಲಿ ತಿರುಚಿನಾಪಳ್ಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಶನ್ ಸೆಂಟರ್ ಒಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಮುಂದೆ ತಮಿಳ್ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಅದರ ಶಾಖೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಈತನ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮೂವತ್ತು ಸಾವಿರದಿಂದ ಹಿಗ್ಗಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ತಲುಪಿತ್ತು.  ಮಧುರೈ ಮಿಶನ್ನಿನ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮುಂದೆ ಇವನನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ೧೨೨ ಜೀಸ್ಯುಟ್ ಮಿಶನರಿಗಳು ಆಗಿಹೋದರು. ೧೭೭೩ರಲ್ಲಿ ಮಿಶನ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವವರೆಗೆ ಅವರೆಲ್ಲ ಹಿಂದೂ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ದಿರಿಸಿನಲ್ಲಿ ನೊಬಿಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಬಾಳಿದರು. 
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹೆಸರಾಂತ ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರೆನಿಸಿದ ಬೇಡ್ ಗ್ರಿಫಿತ್ಸ್ ಉರುಫ್ ಸ್ವಾಮಿ ದಯಾನಂದ
      ಯಾರೇನೇ ಹೇಳಿದರೂ, ಭಾರತ ಕಂಡ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕರಲ್ಲಿ ನೊಬಿಲಿಗೆ ಇವತ್ತಿಗೂ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳ ಹಾಗೂ ಕ್ರೈಸ್ತರಿಬ್ಬರ ವಿರೋಧವನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಆತನ ಕಾಲದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಲೇಖಕರೆಲ್ಲ ಇವನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಮೋಸಗಾರನೆಂದೂ, ಗಾಸ್ಪೆಲ್ಲಿನ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸಿದವನೆಂದೂ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿಗೆ ಕಳಂಕ ತಂದವನೆಂದೂ ಜರಿದರು. ಆದರೆ ನೊಬಿಲಿ ಮಾತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತಾಂತರ ಸಾಧ್ಯವೇ ಹೊರತೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತಾಂತರ ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಲವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದ. ಅತ ನಿಧನಹೊಂದಿದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ತರುವಾಯ Sacred Congregation for the Propagation of the Faith ಸಂಸ್ಥೆ ಒಂದು ಸರ್ವಾನುಮತದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಐರೋಪ್ಯ ಮಿಶನರಿಗಳು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಸ್ಪೇನ್, ಇಟಲಿ ಅಥವಾ ಯುರೋಪಿಯ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿಯನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಚಾರಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರದ  ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತಪ್ರಾಚಾರಕ್ಕೆ ಒತ್ತುನೀಡಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿತು. ನೊಬಿಲಿಯ ಪ್ರವಿರೋಧಗಳೇನೂ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ನೊಬಿಲಿ ಮಾತ್ರ ತಾನಂದುಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಸತತ ಐವತ್ತು ವರ್ಷ ಒಂದು ತಪಸ್ಸಿನಂತೆ ಸಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ. ಅದಕ್ಕಾದರೂ ಅವನಿಗೊಂದು ಹ್ಯಾಟ್ಸಾಫ್ ಹೇಳಲೇಬೇಕು.
       ಆ ಕಾಲದ ಬಹುಪಾಲು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಲೇಖಕರು ನೊಬಿಲಿಯ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಇದಮಿತ್ಥಂ ಎಂಬಂಥ ದಾಖಲೆ ಸಿಕ್ಕುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟವೇ. ಮೇಲಿರುವ ಅಂಕೆಸಂಖ್ಯೆಗಳೂ ಪರಮಸತ್ಯವೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಇದ್ದುದರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀಫನ್ ನೀಲ್‌ನ ’ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ: ದ ಬಿಗಿನಿಂಗ್ ಟು ೧೭೦೭’ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ. Religion as Culture: Anthropological Critique of de Nobili’s Approach to Religion and Culture by Dr.C. Joe Arun SJ ಎಂಬೊಂದು ಪುಸ್ತಕವೂ ಇದೆ. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ರಿವ್ಯೂ ಜರ್ನಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ನೊಬಿಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದೆರಡು ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳಿವೆ. 

Wednesday, April 15, 2020

ಮೂವರು ಗಂಡಂದಿರು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರ : ಭಾಗ 1

      ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಂದು ಮೂರು ಶತಮಾನ
    ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ ಯಾವುದು? ಹೆಸರಿಗೆ 1857ರದ್ದು ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮವೇನೋ ಹೌದು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಬೇಕಷ್ಟು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಳು ಜರುಗಿವೆ.  1817ರಲ್ಲಿ ಓಡಿಸ್ಸಾದ ’ಪೈಕಾ ಬಿದ್ರೋಹ’ ಹಾಗೆ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಹೋರಾಟ ಎಂದು ಬಹಳಷ್ಟು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಊಹೂಂ, ಅದೂ ಅಲ್ಲ. 1806ರ ವೆಲ್ಲೋರ್ ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆ, 1799ರ ಟಿಪ್ಪೂ-ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರಿಯನ್ ಯುದ್ದ, 1793ರ ವಯನಾಡಿನ ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಕೊಟ್ಟಯತ್ತು ಕದನ ಇವೆಲ್ಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಸಂಗ್ರಾಮಗಳೇ. ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಿಗಿಂತ ಮೊದಲು 15 ಏಪ್ರಿಲ್, 1721ರಂದು ಸಂಭವಿಸಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಿಹೋದ ಅಟ್ಟಿಂಗಳ್ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ದ ದಾಖಲಾದ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ. ಇವತ್ತಿಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಮೂರು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೆ ಕೇರಳದ ತಿರುವನಂತಪುರಂನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಹೋರಾಟವೊಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಬಗ್ಗುಬಡಿದಿತ್ತು. ಈ ಚಾರಿತ್ರಾರ್ಹ ಹೋರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವ ಮೊದಲು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಆಸಕ್ತಿಕರ ವಿಚಾರವನ್ನು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿದೆ.  
       ಮಾರ್ಚ್ 9, 1709 ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಹೊತ್ತ ಲಾಯಲ್ ಬ್ಲಿಸ್ ಎಂಬ ನೌಕೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಿಂದ ಕಲ್ಕತ್ತದತ್ತ ಹೊರಟಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಗೆರಾರ್ಡ್ ಕುಕ್‌, ಆತನ ಪತ್ನಿ, ಮಗ ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳೂ ಸೇರಿದ್ದರು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕುಕ್ ಬಹುಕಾಲ ಕಂಪನಿಗಾಗಿ ಫೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಮ್ಮಿನಲ್ಲಿ ಗನ್ನರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವ. ಕಂಪನಿಯ ಹಲವು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವ. ಈತನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕಂಪನಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ದರ್ಜೆಗೆ ಭಡ್ತಿ ನೀಡಿ ಬಂಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಕುಟುಂಬದೊಟ್ಟಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಲು ಬಂದಿದ್ದ ಕುಕ್ ತನ್ನ ಮತ್ತಿಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದವರೊಡನೆ ಹೊಸ ಗಮ್ಯದತ್ತ ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಟಿದ್ದ. ಹಡಗು ಕೇಪ್ ಆಫ್ ಗುಡ್‌ಹೋಪ್ ತಲುಪುವಾಗ ಜೋರು ಮಳೆಗಾಲ. ಚಂಡಿಹಿಡಿದ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ದಾರಿತಪ್ಪಿದ ಲಾಯಲ್ ಬ್ಲಿಸ್ ಕಲ್ಕತ್ತ ತಲುಪಲಾಗದೇ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ತಿರುಗಬೇಕಾಯಿತು. ಬೇರೆ ದಾರಿಕಾಣದೇ ಅದು ಬಂದುತಲುಪಿದ್ದು ಕಾರವಾರದ ಕಡಲ ತೀರಕ್ಕೆ. ಅಂದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7. ದಿಕ್ಕುತಪ್ಪಿ ಕಾರವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿಳಿದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ನನಿಗೆ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಭವ್ಯ ಸ್ವಾಗತ ಕೋರಿತು. ಆಗ ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಕಾರವಾರ. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕೋರ್ಟೀನ್ ಆಸೋಸಿಯೇಶನ್ನಿನವರು ಸಮೀಪದ ಕಡವಾಡದಲ್ಲಿ 1638ರಲ್ಲೇ ಒಂದು ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು ತೆರೆದಿದ್ದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಸುಪ್ರಸಿದ್ದ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕಾರವಾರದಿಂದ ದೂರದ ಅರಬ್ ಹಾಗೂ ಆಫ್ರಿಕಗಳಿಗೆ ಅವ್ಯಾಹತವಾದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕವಿತ್ತು. ಮುಂದೆ 1649ರಲ್ಲಿ ಇದು ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾದ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ
ಕಾರವಾರ
ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಕಾರವಾರ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರವಾರದ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಾನ್ ಹಾರ್ವೇನ ಆತಿಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರೆಲ್ಲ ಕೆಲ ದಿನ ಅಲ್ಲಿಯೇ ತಂಗಿದರು. ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅಭ್ಯಾಸವಿದ್ದವರಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಕಥೆ ಊಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಕುಕ್‌ನ ಮಗಳು ಕ್ಯಾಥರೀನಿಗೂ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಹಾರ್ವೇಗೂ ಥಟ್ಟಂತ ಪ್ರೇಮಾಂಕುರವಾಯ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯೂ ಆಗಿ ಹೋಯ್ತು. ಹಾರ್ವೇಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಅರ್ಧ ವಯಸ್ಸು ದಾಟಿದ್ದರೂ, ನಾಲ್ಕು ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳ ತಂದೆ ಕುಕ್‌ನಿಗೆ ಕಂಪನಿಯ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ತನ್ನ ಮಗಳ ಕೈಹಿಡಿಯುವುದು ಖುಷಿಯ ವಿಚಾರವೇ ತಾನೇ? ಆದರೆ ಆ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಾಲ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಕುಕ್ಕನಿಗೆ ವ್ಯವಧಾನವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಾರ್ಚಿನಲ್ಲೇ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣ ಹೊಸ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಮೀರಿಹೋಗಿತ್ತು. ತುರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಮಗಳ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು ಕಲ್ಕತ್ತಕ್ಕೆ ಹಡಗು ಹತ್ತಿದ. ಇತ್ತ ಹಾರ್ವೇಗೂ ಹೊಸ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾರವಾರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಾಲ ನಿಲ್ಲಲು ಮನಸ್ಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ಸುಂಕ ತಪ್ಪಿಸಿ ಬರುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಕಮಿಷನ್ ಬಿಜಿನೆಸ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಕಾಸು ಕೂಡಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಹಾರ್ವೆ ಒಂದು ದಿನ ಕಂಪನಿಗೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ. 1711ರ ಏಪ್ರಿಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಕಾರವಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೊಂಬಾಯಿ ತಲುಪಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಕಾಯುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾರ್ವೇ ಕಾರವಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ನಾನೂರು ಪಗೋಡಗಳಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಅದನ್ನು ಚುಕ್ತಾ ಮಾಡದ ಹೊರತೂ ಅವನಿಗೆ ಭಾರತ ಬಿಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆಗೆಲ್ಲ ಕಂಪನಿ ತನ್ನ ನೌಕರರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಪಗಾರ ಅಷ್ಟಕ್ಕಷ್ಟೆ. ಅದರ ನೌಕರರೆಲ್ಲ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಾರ, ಕಳ್ಳಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ದಾರಿ ಹಿಡಿದು ಒಂದಿಷ್ಟು ದುಡ್ಡು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಂಪನಿಯ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಬರದಿದ್ದರೆ ಅವರು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಕಂಪನಿಯ ಮಾಫಿಯಿತ್ತೆನ್ನಿ.  ಮುಂಗಡ ಹಣವನ್ನು ಚುಕ್ತಾ ಮಾಡುವಂತೆ ಕಂಪನಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಬೇರೆ ದಾರಿ ಕಾಣದೇ ಹಾರ್ವೇ ಕ್ಯಾಥರೀನರಿಬ್ಬರೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಆಸೆ ಬಿಟ್ಟು ತಿರುಗಿ ಕಾರವಾರಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಾಯ್ತು. ದುರದೃಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವೇ ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮೃತಪಟ್ಟ. ಹಾರ್ವೇಗೂ ಸವಣೂರಿನ ನವಾಬನಿಗೂ ಒಳ್ಳೆಯ ದೋಸ್ತಿ. ಅಪ್ಘನ್ ಮೂಲದ ಸವಣೂರಿನ ನವಾಬನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ದೊಡ್ಡ  ವ್ಯವಹಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ನವಾಬ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಮಜೀದ್‌ಪುರ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ಊರೊಂದನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಯುದ್ದದ ಬದಲು ಬ್ರಿಟೀಷರೊಡನೆ  ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕಾರಣ ಸವಣೂರಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಉತ್ತಮವಾಗೇ ಇತ್ತು.  ಅಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾಪಾರವೆಲ್ಲ ಆಗುತ್ತಿದ್ದುದು ಕಾರವಾರ ಬಂದರಿನ ಮೂಲಕ. ಅದೂ ಹಾರ್ವೇಯ ಮೂಗಿನಡಿಯಲ್ಲಿ. ಗಂಡನ ಈ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಕ್ಯಾಥರಿನ್ ಕಾರವಾರದಲ್ಲೇ ಉಳಿದಳು. 
ಕಾರವಾರದ ಕೋಟೆ
       ಆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಚೋನ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ಅಧಿಕಾರಿ ಕಾರವಾರದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ. ಕಾರವಾರದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವೆಯ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಒಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹಾರ್ವೇ ತನ್ನ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಲ್ ಕೂಡ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನ್ನು ತನ್ನ ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ಯಾಥರೀನಳ ಪ್ರಯತ್ನ ಯಶಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಕಂಪನಿಯ ವಶವಾದರೂ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಚೋನ್ ಮುತುವರ್ಜಿ ವಹಿಸಿ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಕ್ಯಾಥರಿನ್ನಳಿಗೆ 13146 ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಪರಿಹಾರ ಬರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡ. ಅಷ್ಟಾಗಿದ್ದರೆ ವಿಶೇಷವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌ಗೆ ಇನ್ನೂ ಹದಿನಾರರ ಪ್ರಾಯ. ಉಳಿದವರು ಮದುವೆಯೇ ಆಗದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈಕೆ ಗಂಡನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಆದರೇನಂತೆ!, ಹಾರ್ವೇ ತೀರಿಕೊಂಡ ಎರಡೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಮದುವೆಯಾದಳು. ಇನ್ಯಾರನ್ನು?, ತನ್ನ ಮೊದಲ ಗಂಡನಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಯದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಚೋನನ್ನು. ಮದುವೆಯಾಗಿ ತಿಂಗಳಾಗುವುದರೊಳಗೆ ಇಬ್ಬರೂ ಕಾರವಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೊಂಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ನವಂಬರ್ 3, 1712ರಂದು ಎನ್ನೆ ಎಂಬ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕಾಳುಮೆಣಸನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಗವರ್ನರ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಎಸ್ಲಾಬಿ ಮತ್ತವನ ಸೈನಿಕರ ಜೊತೆ ಇಬ್ಬರೂ ಬೊಂಬಾಯಿಯತ್ತ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯೂ ದುರದೃಷ್ಟ ಕ್ಯಾಥರೀನಿನ ಬೆನ್ನುಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರಾತ್ರಿ ಮರಾಠರ ನೌಕಾನಾಯಕ ಕನ್ಹೋಜಿ ಆಂಗ್ರೆಯ ನೇತೃತ್ವದ ಪಡೆಗಳು ಹಡಗಿನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದವು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರು ಹಾಗೂ ಮರಾಠರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ನೆಲಕ್ಕಚ್ಚಬೇಕಾಯ್ತು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗುಂಡು ತಾಗಿ ಕ್ಯಾಥರೀನಳ ಬಾಹುಗಳಲ್ಲೇ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಚೋನ್ ಮಡಿದ. ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದ ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷದ ಕ್ಯಾಥರಿನ್ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ವಿಧವೆಯಾದಳು. ಅವಳನ್ನೂ ಸೇರಿ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿದ ಹದಿನೇಳು ಜನರನ್ನು ಕನ್ಹೋಜಿ ಬಂಧಿಸಿ ಕೊಲಾಬಾದ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕೈದಿಗಳನಾಗಿ ಕೂಡಿಹಾಕಿದ. ಕಂಪನಿ ಕಂಗಾಲಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನ ಜನರನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವಂತೆ ಕನ್ಹೋಜಿಗೆ ದಮ್ಮಯ್ಯ ಹಾಕಿ ಪತ್ರ ಬರೆಯಿತು. ಕೊನೆಗೂ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಚೌಕಾಶಿಯ ನಂತರ 30000 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ತೆತ್ತು ತನ್ನ ಯುದ್ಧಕೈದಿಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗಂಡನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕ್ಯಾಥರೀನಿಗೆ ಕಂಪನಿ ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನೂ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ನೂರು ರೂಪಾಯಿಗಳ ಮಾಸಾಶನವನ್ನೂ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿತು.  
       ಈ ಕನ್ಹೋಜಿ ಆಂಗ್ರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸಾಮಿಯಲ್ಲ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪಾಲಿಗೆ ಆತನೊಬ್ಬ ಪಕ್ಕಾ ಪೈರೆಟ್ ಉರುಫ್ ಕಡಲ್ಗಳ್ಳ. ಯುರೋಪಿನ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಗಂಟಲಗಾಣ. ಆದರೆ ಮರಾಠಿಗರಿಗೆ ಆತ ಭಾರತದ ನೌಕಾದಳದ ಪಿತಾಮಹ. ತನ್ನ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲೇ ಸೋಲೆಂಬುದೇನೆಂದು ಕಾಣದ ಮಹಾನ್ ಸಮರವೀರ. ಹದಿನೇಳನೇ ಶತಮಾನ ಮುಗಿದು ಹದಿನೆಂಟು ಶುರುವಾಗಿತ್ತಷ್ಟೆ. ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ಧರ್ಮರಾಜರೆದುರು ಡಚ್ಚರು ಧೂಳು ಮುಕ್ಕಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಹಾಗೂ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೆದುರು ಹೊಸದೊಂದು ಅಪಾಯ ಅವತಾರವೆತ್ತಿತ್ತು. 1707ರಲ್ಲಿ ಔರಂಗಜೇಬನ ನಿಧನದೊಂದಿಗೆ ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕುಸಿದು ಬಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ವೇಗವಾಗಿ ಮಧ್ಯಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಬಹುಭಾಗ ಮುಘಲರ ಕೈಯಿಂದ ಮರಾಠರ ವಶವಾಯ್ತು. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ತಂತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಮರಾಠರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಯುದ್ಧಕಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಪಳಗಿದರು. ಆಗ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದವನೇ ಈ ಕನ್ಹೋಜಿ ಆಂಗ್ರೆ. ಈತನ ತಂದೆ ತುಕೋಜಿಯು ಶಿವಾಜಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾವನದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯ ಸುಬೇದಾರನಾಗಿದ್ದ. ಕಂಪನಿಯ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕಾ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಶುರುಮಾಡಿದ್ದ ಕನ್ಹೋಜಿ 1702ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ಬಂದರನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದೋಚಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಚುರುಕು ಮುಟ್ಟಿಸಿದ್ದ. ಮುಂದೆ
ಕನೋಜಿ ಆಂಗ್ರೆ
1707ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಬಂದರಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಕೈಚಳಕ ತೋರಿಸಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಭಾರೀ ನಷ್ಟ ಉಂಟುಮಾಡಿದ. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮರಾಠರ ಅಧಿಪತ್ಯ ಛತ್ರಪತಿ ಸಾಹು ಮಹಾರಾಜನ ಕೈಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಬಾಲಾಜಿ ವಿಷ್ವನಾಥ ಭಟ್ಟ ಮರಾಠರ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ. ಈ ವಿಶ್ವನಾಥ ಭಟ್ಟನಿಗೂ ಕನ್ಹೋಜಿಗೂ ಮೊದಲಿಂದಲೂ ಅಷ್ಟಕ್ಕಷ್ಟೆ. ಬಾಲಾಜಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ಸಾಹು ಮಹರಾಜನನ್ನು ಪಟ್ಟಕ್ಕೇರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟರೆ, ಕನ್ಹೋಜಿ ತಾರಾಬಾಯಿಯ ಪರವಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಕನ್ಹೋಜಿಯ ಪ್ರತಾಪವನ್ನರಿತಿದ್ದ ಸಾಹು ಮಹಾರಾಜ ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿಸಿ 1712ರಲ್ಲಿ ಮರಾಠರ ನೌಕಾದಳದ ಪ್ರಥಮ ಮಹಾದಂಡನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದ. ಯುರೋಪಿನ ಎಲ್ಲ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಂದ ಕಡಲ್ಗಳ್ಳನೆಂದು ತೆಗಳಲ್ಪಟ್ಟ ಕನ್ಹೋಜಿ ಕೊಂಕಣದ ಸಮುದ್ರಮಾರ್ಗದ ಏಕಮೇವಾದ್ವಿತೀಯ ಸರದಾರನಾದವ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಹಾಗೂ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಲೂಟಿ ಹೊಡೆದು, ವಶದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಗೆಬಗೆಯಾಗಿ ಕಾಡಿದವ. ಮರಾಠರ ನೌಕಾಪಡೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರಿಗಿಂತ ಹಲವು ಪಟ್ಟು ಮುಂದಿದ್ದುದರಿಂದ ಕಣ್ಕಣ್ಣು ಬಾಯ್ಬಾಯಿ ಬಿಟ್ಟು ನೋಡುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಬೇರೇನೂ ಮಾಡುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೊಂಕಣ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸುಂಕ ನೀಡದೇ ಯಾವ ಹಡಗೂ ಚಲಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬ್ರಿಟೀಷರಿಗೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವಾಗಿತ್ತು. ಇವನಿಗೊಂದು ಗತಿ ಕಾಣಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಬೊಂಬಾಯಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಂಪನಿ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ದಾಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಯ್ತು. 1718ರಲ್ಲಿ ಕನ್ಹೋಜಿಯ ವಿಜಯದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮುತ್ತಿದ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಬೇಕಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹಾಗೂ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ವಿಜಯದುರ್ಗವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಾರಿ ಬಾರಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಉಳಿದ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಕನ್ಹೋಜಿಯ ಜೊತೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತೆಪ್ಪಗೆ ಕುಳಿತರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮಾತ್ರ 1722ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ರಾಯಲ್ ನೇವಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವಿಜಯದುರ್ಗವನ್ನು ಮುತ್ತಿದರು. ಆಗಲೂ ಅವರಿಗೆ ಕಾದಿದ್ದು ಸೋಲೇ. ಸೋಲಿಲ್ಲದ ಸರದಾರ ಕನ್ಹೋಜಿ ಆಂಗ್ರೆ 1729ರಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟ. ಅವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಂದ ತುಳಜಿ ಆಂಗ್ರೆಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮರಾಠರು ಮತ್ತೆ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಆಟವಾಡಿಸಿದರು. ಅದು ಕೊನೆಗೊಂಡಿದ್ದು 1756ರ ಸುಮಾರಿಗೆ. ಈ ಬಾರಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ನೆರವಾದದ್ದು ಮರಾಠರ ಆಂತರಿಕ ಕದನ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೀರ್‌ಸಾದಿಕ್‌ಗಳಿಗೇನು ಕಡಿಮೆ! ತುಳಜಿ ಆಂಗ್ರೆಗೂ ಬಾಲಾಜಿ ಬಾಜಿರಾವ್ ಪೆಶ್ವೆಗೂ ಇದ್ದ ವೈಮನಸ್ಯ ಹಳೆಯದೇ. ಅದನ್ನೇ ದಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮಸಲತ್ತು ರೂಪಿಸಿದರು. ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸಮುದ್ರಮಾರ್ಗದಿಂದಲೂ, ಪೇಶ್ವೆಗಳು ಭೂಮಾರ್ಗದಿಂದಲೂ ವಿಜಯದುರ್ಗವನ್ನು ಮುತ್ತಿದರು. ಅರ್ಧಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಕೂದಲು ಕೊಂಕಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಷ್ಟು ಅಭೇದ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಕೋಟೆ ಮರಾಠರ ಒಳಜಗಳದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಯ್ತು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಪೆಶ್ವೆಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಬಹುಕಾಲ ಮುಂದುವರೆದರೂ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಹಿಡಿತ ಆಂಗ್ರೆಯೊಟ್ಟಿಗೇ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.
       ಅತ್ತ ಕ್ಯಾಥರೀನಳಕಥೆ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ. ಕಂಪನಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ಹೋಜಿಯ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ಫ಼ೆಬ್ರವರಿ 22, 1713ರಂದು ಕ್ಯಾಥರೀನಳ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯ್ತು. ಈ ಮಾತುಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದವರು ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮ್ಯಾಕಿಂತಸ್ ಹಾಗೂ ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾರವಾರದಲ್ಲಿ ಸೇನಾನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಗೈಫರ್ಡ್.  ಗೈಫರ್ಡನಿಗಿನ್ನೂಇಪ್ಪತ್ತೈದು, ಕ್ಯಾಥರಿನ್ನಳಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತಷ್ಟೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಗೈಫರ್ಡನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದಳು. ಗವರ್ನರಿನ ಖಾಸಾ ಮನುಷ್ಯ ಗೈಫರ್ಡ್ ಬಾಂಬೆ ಮಾರ್ಕೇಟಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ. ಇದಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುವನಂತಪುರದ ಸಮೀಪದ ಅಂಜುತೆಂಗು ಎಂಬ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಂದರು ಹಾಗೂ ಕೋಟೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನೂ ಆದ. ಅಂಚುತೆಂಗು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು, ನಂತರ ಡಚ್ಚರ ಕೈಲಿದ್ದ ಇದನ್ನು ಅಟ್ಟಿಂಗಲ್ಲಿನ ರಾಣಿಯ ಅಶ್ವಥಿ ತಿರುನಾಳ್ ಉಮಯಮ್ಮಾ 1696ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದ್ದಳು. ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರದ ಅನುಕೂಲತೆಗೆ ಅಂಜೆಂಗೋ ಎಂಬ ಕೋಟೆಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ವ್ಯಾಪಾರ ಶುರುವಿಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಡಚ್ಚರಿಗೆ ಸಹಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಚಿತಾವಣೆಯಿಂದ ರಾಣಿಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೂ ವೈಮನಸ್ಯ ಶುರುವಾಯ್ತು. ಕಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೇ ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ರಾಜಾಜ್ಞೆ ಹೊರಬಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕಿವಿಗೊಡಲಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ, ಅಂದರೆ 1717ರ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ತನ್ನ ಮೂರನೇ ಗಂಡನೊಡನೆ ಅಂಜುತೆಂಗಿಗೆ ಬಂದಿಳಿದಳು. 
ಮುಂದಿನ ಕತೆ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ.
ಅಂಜೆಂಗೋ ಕೋಟೆ

Tuesday, April 2, 2019

ಟಿಪ್ಪು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ಟ್ರಿಪ್ಪು – ೨

ಬೇಪೋರ್ ಸೀವಾಕ್
ಬೇಪೋರ್ ಹಾಗೂ ಫೆರೋಕ್. ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ಟಿನ  ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಚಾಲಿಯಾಮ್ ನದಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವಲ್ಲಿನ ಎರಡು ದಡಗಳು. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸೀವಾಕ್ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲೇ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹಡಗು ಕಟ್ಟುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಶುರುವಾಗಿದ್ದೂ ಇಲ್ಲೇ ಅನ್ನಿ. ಬರೀ ಕಾಳ್ಮೆಣಸಲ್ಲ, ಜಪಾನ್, ಅರಬ್, ಮೆಸಪೋಟಮಿಯಾದಂಥ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೇ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಿದ ಖ್ಯಾತಿ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಿದೆ. ಕೇರಳದ ಅತಿ ಸುಂದರ ಸಮುದ್ರ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಮೈಲಿಯುದ್ದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೀಳಿ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಸೀವಾಕ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಜವೇ ಬೇರೆ. ಇದು ಚಾಲಿಯಾಂನ ಎರಡೂ ಕಡೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ಕೋಡಗಾಮ ಮೊದಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಜಾಗವೆಂದು ನಂಬಲ್ಪಡುವ ಜಾಗವಾದ ಬೇಪೋರ್ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಫೆರೋಕ್ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ಟಿಗೆ ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲ ಇದೆರಡು ಜಾಗಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುವುದನ್ನು ನಾನೆಂದೂ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. 
ಫೆಲೆನಾ ಬ್ಲಾವಟ್ಸ್ಕೈ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಹೆಸರನ್ನು ಯಾರೂ ಕೇಳಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಈಕೆ ರಷ್ಯದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಹಾಗೂ ಲೇಖಕಿ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಥಿಯೋಸೋಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು ಕೂಡ. ೧೮೮೦ರಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಅಮೇರಿಕನ್ ಗಂಡ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿಳಿದರು. ಅಡ್ಯಾರನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆರ್ಯ ಸಮಾಜದೊಟ್ಟಿಗೆ ಹಲ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಫೆಲೆನಾ ದಂಪತಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ಮೊದಲ ವಿದೇಶಿ  ಕೂಡ. ಥಿಯೋಸೋಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಬಹುಬೇಗ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಕೆಲ ಆಪಾದನೆಗಳಿಂದ ಅದು ಅಷ್ಟೇ ವೇಗವಾಗಿ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿತು. ಇದಾದ ನಂತರ ಯುರೋಪಿಗೆ ತೆರಳಿದ ಫೆಲೆನಾ ಭಾರತದ ಹಲವು ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾಳೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲೊಂದು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಆಫ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮುದ್ರಿಸಿದ ’ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಡಾಕ್ಟ್ರೈನ್’. ಇದರಲ್ಲಿನ ಚಟ್ಟಮ್ ಪರಂಬ ಅಥವಾ ಸಾವಿನ ಮೈದಾನ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮಲಬಾರಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗದ ಕಾಲದ ಗೋರಿಗಳು, ಅಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ರಾಶಿಗಟ್ಟಲೆ ಮೂಳೆಗಳು, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಶಿಲೆಗಳು, ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಬೌದ್ಧ ವಿಹಾರಗಳ ಅವಶೇಷಗಳ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಭಾರೀ ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸಿದ್ದವು.  ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಡಾ.ಡುಬ್ರೈಲ್ರ ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಲಬಾರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉತ್ಖನನ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ೨೦೦ರ ಸುಮಾರಿನ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮಜಲೊಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಚಟ್ಟಮ್ ಪರಂಬ ಎಂದು ಆಪಭೃಂಶಿಕವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು ಇದೇ ಫೆರೋಕಿನ ಚೆನ್ನಪರಂಬು. ಆ ಕತೆ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ನೋಡೋಣ. ಈಗ ಟಿಪ್ಪುವಿನದ್ದು ಮುಂದುವರೆಸಬೇಕಲ್ಲ!
ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಕಾಲಘಟ್ಟ. ಈ ಭಾಗದ ಎರಡು ಅತಿಮುಖ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೋಭೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ದಿವಾಳಿತನಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಇಂತಹ ಗೊಂದಲಕಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಲಾಭವನ್ನು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಪಡೆಯದೇ ಬಿಟ್ಟಾನೇ? ಹೈದರಾಲಿ ಮಾಡಿದ್ದೂ ಅದೇ. ಆತನ ಪ್ರಬಲ ಮಿಲಿಟರಿ ಬಲ ಹಾಗೂ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ೧೭೬೧ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಗದ್ದುಗೆಯವರೆಗೆ ತಂದು ಕೂರಿಸಿತು. ಸಿಂಹಾಸನ ಸಿಕ್ಕ ಮೇಲೆ ಬರೀ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವೊಂದು ಸಾಕಾದೀತೇ? ಆತನ ಕಣ್ಣು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೂ ಬಿತ್ತು. ಇನ್ನೇನು! ಸ್ವಲ್ಪವೂ ತಡಮಾಡದೇ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತಾರದ ಕೆಲಸ ಶುರುವಿಟ್ಟುಕೊಂಡ. ೧೭೬೩ರಲ್ಲಿ ಬಿದನೂರಿನ ವಶ ಆತನನ್ನು ಕೇರಳದ ಗಡಿಯವರೆಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದೇ ಹೋಗಿದ್ದು ಕೂಡ ಹೈದರನಿಗೆ ವರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕೇರಳ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿ ಹೋಗಿತ್ತು. ಅವೇ ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆ, ಕೊಲತ್ತನಾಡು, ಕೊಚ್ಚಿ ಹಾಗೂ ತ್ರಾವೆಂಕೂರು. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಕಣ್ಣೂರು, ಪಾಲ್ಘಾಟ್,  ಕುರುಂಬನಾಡು, ಕೊಟ್ಟಾಯಂನಂಥ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಪಾಳೆಪಟ್ಟುಗಳೂ ಹತ್ತಾರಿದ್ದವು. ಅಂದಕಾಲತ್ತಿಲೈ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕೇರಳದ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಗಳೆಲ್ಲ ತಮ್ಮತಮ್ಮಲ್ಲೇ ದುಸುಮುಸು ಎಂದು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಜಗಳವಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದವೇ ಹೊರತೂ ಅವು ಮೂಲತಃ ಹೊರಗಿನ ಯಾರ ಮೇಲೂ ಏರಿ ಹೋದವಲ್ಲ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಯಹೂದಿಗಳೂ, ಕ್ರೈಸ್ತರೂ, ಮುಸ್ಲೀಮರೂ ಮೊದಲು ಆಗಮಿಸಿದ್ದು ಕೇರಳದ ಮೂಲಕವೇ ಅಲ್ಲವೇ.  ಅವರೆಲ್ಲ ಆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆರೆತುಹೋದರೇ ವಿನಹ ಯಾರೂ ಯಾರ ಮೇಲೂ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಕೇರಳ ಪ್ರಬಲ ಮಿಲಿಟರಿ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಯಾವ ದಾಖಲಾತಿಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನಂಶ ಆ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೇ ಅವರಿಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನಿ. ಇದೇ ಕಾರಣದ ಜೊತೆಗೆ ಮಲಬಾರಿನ ಕಣ್ಣುಕುಕ್ಕುವ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಸಮುದ್ರವ್ಯಾಪಾರಗಳೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಹೈದರನನ್ನು ಕೇರಳದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದ್ದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವೇ. 
೧೭೬೬ರಲ್ಲಿ ಹೈದರ್ ತನ್ನ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ ಸೈನಿಕರೊಡನೆ ಮಲಬಾರಿನತ್ತ ಹೊರಟ. ಕಣ್ಣೂರನ್ನಾಳುತ್ತಿದ್ದ ಅಲಿರಾಜನ ಕಥೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ ಇದೆ. ಕೇರಳದ ಏಕೈಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಜವಂಶವದು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೈದರನಿಗೆ ಸರ್ವಸಹಾಯವನ್ನೂ ಅಲಿರಾಜ ಒದಗಿಸಿದ. ಜಾತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕೆಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಪಿಳ್ಳೆಗಳ ಸಹಾಯವೂ ಒಟ್ಟಿಗಿತ್ತು. ಮತ್ತೇನು ಬೇಕು? ನೋಡನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕೊಲತ್ತನಾಡು, ಕೊಟ್ಟಾಯಂ,  ಕಡತ್ತನಾಡು, ಕುರುಂಬನಾಡು, ಕೊಟ್ಟಾಯಂಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಹಿಂದೊಂದರಂತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮೈಸೂರು ಪಡೆ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿತ್ತು. ತನ್ನ ಪರಿವಾರದವರನ್ನು ತ್ರಾವೆಂಕೂರಿಗೆ ಕಳಿಸಿದ ಸಾಮೂದಿರಿ ರಾಜ ಅರಮನೆಗೆ ಬೆಂಕಿಯಿಟ್ಟು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಯುದ್ಧವಿಲ್ಲದೇ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ ಮೈಸೂರಿನ ತೆಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು.  ಸಾಮೂದಿರಿಗಳ ಕೊನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಲಬಾರಿನ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಿಡಿತ ಹೈದರನ ಕೈಸೇರಿತು. ಇದೇ ಸಂಬಂಧ ವಡಗರದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮರಾಠರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕೆಲಸವಿದ್ದುದರಿಂದ ಆತ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆಯಬಯಸಲಿಲ್ಲವಿರಬೇಕು. ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿ ಮಾದಣ್ಣನನ್ನು ಮಲಬಾರಿನ ರಾಜ್ಯಪಾಲನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದ ಹೈದರ್ ಕೊಯಂಬತ್ತೂರಿನತ್ತ ತೆರಳಿದ. ಕೊಲತ್ತನಾಡು, ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೂರಿನ ಅಲಿರಾಜರು ಉತ್ತರ ಕೇರಳದ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಉದಯಿಸಲು ಈ ಘಟನೆ ಸಹಾಯಕವಾಯ್ತು.
ಆದರೆ ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಶುರುವಾಯಿತು. ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಹಾಗೂ ಕಡತ್ತನಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯರ್ ಯೋಧರು ಮೈಸೂರಿನ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಬಂಡೆದ್ದರು. ಕೊಟ್ಟಾಯಂನಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಬಲದ ಹೈದರನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಜನರೇ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಒದ್ದೋಡಿಸಿದರು. ಇದು ಪೊನ್ನಾನಿ ಸೇರಿ ಮಲಬಾರಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಮಾದಣ್ಣನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಹೈದರನ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಅಲಿರಾಜನಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡಬಾರದು, ಪಾಲ್ಘಾಟಿನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂಬ ಎರಡು ಕೋರಿಕೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ೧೭೬೮ರಲ್ಲಿ ಹೈದರನ ಸೈನ್ಯ ಮಲಬಾರಿನಿಂದ ಕಾಲ್ಕಿತ್ತಿತು. ಸಾಮೂದಿರಿ, ಕೊಳತ್ತಿರಿ ಹಾಗೂ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಅರಸರು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಇದಾಗಿ ಆರು ವರ್ಷ ಹೈದರ ಕೇರಳದತ್ತ ಹೈದರ್ ತಲೆಹಾಕಲಿಲ್ಲ.  ಇಷ್ಟಾದರೂ ಮಲಬಾರಿಗಳು ಪಾಠಕಲಿಯಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನು ಹೈದರನ ಕಾಟವಿಲ್ಲವೆಂದು ಆರಾಮಾಗಿ ಕಾಲಕಳೆಯುವ ಮಲಯಾಳಿಗಳ ಹಳೆಯ ಚಾಳಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ತ್ರಿಪ್ಪರಯೂರಿನ ದೇವಸ್ಥಾನವೊಂದಕ್ಕೆ ಯಾರನ್ನು ಅರ್ಚಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಬೇಕೆಂಬ ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಾಮೂದಿರಿಯೂ ಕೊಚ್ಚಿಯ ಪೆರುಂಪಡಪ್ಪು ರಾಜನೂ ಕಿತ್ತಾಡಿ ಒಬ್ಬರ ಮುಖ ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರು. 
೧೭೭೩ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಗನ್ನು ಗೆದ್ದ ಹೈದರನಿಗೆ ವಯನಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಕೇರಳ ಸುಲಭದ ತುತ್ತಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಕಡೆ ಸಯೀದ್ ಸಾಹಿಬನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರಶ್ಶೇರಿ ಘಟ್ಟದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾಯನ ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿ ಕೊಯಂಬತ್ತೂರು, ಪಾಲ್ಘಾಟಿನ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದ ಹೈದರನ ಪಡೆ ಮಲಬಾರನ್ನು ಎರಡೂ ಕಡೆಯಿಂದ ಮುತ್ತಿತು. ಅದಾಗಲೇ ಫ್ರೆಂಚರೊಂದಿಗೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಹೈದರನಿಗೆ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಯುದ್ಧಸಲಕರಣೆಗಳೂ ದೊರಕಿದ್ದವು. ಮಲಬಾರನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಆತನ ಮುಂದಿನ ಗುರಿಯಿದ್ದುದು ಕೊಚ್ಚಿ. ಸರ್ದಾರ್ ಖಾನಿನ ಜೊತೆ ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಸೈನ್ಯ ತ್ರಿಶ್ಶೂರಿನ ತನಕದ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕಬಳಿಸಿತು. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೈಮೀರುತ್ತಿರುವ ಸೂಚನೆ ಸಿಕ್ಕ ಕೊಚ್ಚಿ ರಾಜ ಹೈದರನಿಗೆ ಕಪ್ಪ ಕೊಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ. ಹೈದರನ ಮುಂದಿನ ಗುರಿಯಿದ್ದುದು ತ್ರಾವೆಂಕೂರು. ಕೊಚ್ಚಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಚೆಟ್ಟುವಾಯಿ, ಪಾಪ್ಪಿನಿವಟ್ಟಂಗಳಲ್ಲಿನ ಡಚ್ಚರ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಕೊಡಂಗಾಲ್ಲೂರು ರಾಜನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ  ಮುಂದುವರೆದ ಮೈಸೂರಿನ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸಿದವನು ತ್ರಾವೆಂಕೂರಿನ ರಾಜಾ ಕೇಶವದಾಸ. ಐದು ವರ್ಷ ಭಗೀರತ ಯತ್ನ ಮಾಡಿದರೂ ತ್ರಾವೆಂಕೂರಿನ ಕೂದಲು ಕೊಂಕಿಸಲೂ ಮೈಸೂರಿಗಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ಇಂಗ್ಲೀಷರು ಮಾಹೆ ಮತ್ತು ತಲಶೇರಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಕೈವಶಮಾಡಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟರು. ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷ ಬರಿ ಅವರೊಡನೆ ಗುದ್ದಾಡುವುದರಲ್ಲೇ ಹೈದರ ಕಳೆದ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಆತನಿಗೆ ದೊಡ್ಡಮೊತ್ತದ ಹಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಬಿತ್ತು. ಅತ್ತ ರಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿಯ ಹತ್ತಿರ ನಡೆದ ಕದನದಲ್ಲಿ ಮರಾಠರಿಗೆ ಸೋತು ೩೫ ಲಕ್ಷ ಕಪ್ಪ ಕೊಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂದುದರಿಂದ ಬೊಕ್ಕಸ ಬರಿದಾಗಿತ್ತು.ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅತಿಕ್ರೂರ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಮಲಬಾರಿನ ಹಿಂದೂಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಯಿತು. ಪ್ರಾಯಶಃ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ, ಮಲಬಾರಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಅಧಿಕೃತ ಭೂಕಂದಾಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಹೈದರನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ತ್ರಾವೆಂಕೋರ್, ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ, ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ರಾಜನಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದುದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಿಷ್ಟೆಂದು ರಕ್ಷಣಾ ನಿಧಿ ಮಾತ್ರ. ಇಂಥದ್ದರಲ್ಲಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮಲಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಭೂಕಂದಾಯ, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಗಳೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದವು. ಅದರಲ್ಲೂ ಹಿಂದೂಗಳು ಆದಾಯದ ೫೦% ಕಂದಾಯ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟುವುದರಿಂದ ವಿನಾಯ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆದರಿದು ಬಹಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ.  ಮಲಬಾರಿನ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಆಳರಸರೆಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೀಷರ ಜೊತೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಮೈಸೂರಿನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೇರಳದಿಂದ ಕಾಲ್ಕೀಳುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು. ಅಳಿದುಳಿದ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಟಿಪ್ಪು ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅತ್ತ ಹೈದರನೂ ಮೃತಪಟ್ಟ(೧೭೮೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೭). ರಾಜ್ಯ ಕೈಜಾರಬಹುದೆಂಬ ಹೆದರಿಕೆಯಿಂದ ಹೈದರನ ಆಪ್ತವಲಯ ಹೊರಜಗತ್ತಿಗೆ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸದೇ ಟಿಪ್ಪುವಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗುಪ್ತ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಮಲಬಾರಿನ ದಂಗೆಯನ್ನಡಗಿಸಲು ಬಂದವ ಸಿಂಹಾಸನ ತಪ್ಪಿದರೆ ಎಂಬ ಹೆದರಿಕೆಯಿಂದ ಓಡೋಡಿ ಹೋಗಿ ಕುರ್ಚಿ ಹತ್ತಿ ಕೂತ. ಸರ್ ಅಯರ್ ಕೂಟ್ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿ ಹೊಸ ಎಳೆನಿಂಬೆಕಾಯಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೂ ತಪ್ಪಿಹೋಯ್ತು. ಹೈದರನ ಮರಣಕಾಲಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಹೈದರನನ್ನು ತೆಗಳಲು ಸಾವಿರ ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು. ಆದ ಹುಟ್ಟಾ ದರಿದ್ರನಾದ ಹೆಬ್ಬೆಟ್ಟು ಹೈದನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಅಪ್ರತಿಮ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ, ಅದಮ್ಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವೊಂದಕ್ಕೆ ಒಡೆಯನಾದದ್ದು ಖಂಡಿತ ಮೆಚ್ಚತಕ್ಕ ವಿಷಯ. He was a self made man. ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಯುದ್ಧಕೌಶಲ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಆತ ಸಾಧಿಸಿದ ವಿಜಯಗಳು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಾಹಸಮಯ ಅಧ್ಯಾಯವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ ಅಗ್ಗಳಿಕೆಯಂತೂ ಹೌದು. 
ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಕೋಟೆ
ಟಿಪ್ಪು ಪಟ್ಟಕ್ಕೇರಿದ್ದಷ್ಟೆ. ಮೈಸೂರಿನೊಳಗಿನ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಥಂಡಾಗೊಳಿಸಲು ಆತ ಸಾಕಷ್ಟು ಒದ್ದಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬಿಡುತ್ತಾರೆಯೇ? ಸಮಯ ನೋಡಿ ಬಿದನೂರು ಹಾಗೂ ಮಂಗಳೂರನ್ನು ತಮ್ಮ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ದಕ್ಷಿಣದಿಂದಲೂ ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಪಾಲ್ಘಾಟಿನ ಕೋಟೆಯನ್ನೂ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸಾಮೂದಿರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಈ ಘಟನೆ ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಮಲಬಾರಿನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ತಾನೇ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಯುದ್ಧ ಸಂಘಟಿಸಿದವ ಪಾಲ್ಘಾಟಿನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣವೆಸಗಿಯೇ ಬಿಟ್ಟ. ಈಬಾರಿ ಇದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಊಹಿಸಿದ್ದ ಸಾಮೂದಿರಿ ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸಿದ. ಟಿಪ್ಪುವಿಗೆ ಕೂಟನೀತಿಗಳಿಗೇನು ಬರವೇ? ಸಾಮೂದಿರಿಯನ್ನು ಮಣಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಬೇರೆ ದಾರಿಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೆಲ್ಲ ಹಿಡಿದು ತರುವಂತೆ ತನ್ನ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದ. ಹಾಗೆ ಹಿಡಿದು ತಂದವರನ್ನು ದಿನಕ್ಕಿಂತಿಷ್ಟು ಎಂಬಂತೆ ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಕೋಟೆಯ ಎದುರು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಸಾಮೂದಿರಿ ಹಾಗೂ ಊರವರಿಗೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಸಾಲಾಗಿ ತಲೆಕಡಿಸಿ ದೊಡ್ಡ ಬಿದಿರು ಗಳಗಳಿಗೆ ತೂಗಿಹಾಕಿದ. ಸಾಮೂದಿರಿ ಅಂಥ ಬರ್ಬರತೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂದ ಕೋಟೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದೇ ಉಚಿತವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ. ತನ್ನ ಕಡೆಯ ನಾಲ್ಕು ಸೈನಿಕರೂ ಸಾಯದೇ ಕೊಟ್ಟ ನದಿಯವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಕೈವಶವಾಯ್ತು. ಮುಂದೆ ಎರಡನೇ ಆಂಗ್ಲೋ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಸಂಧಿಯಂತೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮಲಬಾರಿನ ಮೇಲಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಟಿಪ್ಪುವಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಶುರುವಾಗಿದ್ದು ಕೇರಳ ಕನಸುಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಯೋಚಿಸದಿದ್ದ ಕರಾಳ ಅಧ್ಯಾಯ. ಟಿಪ್ಪು ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ ಹೈದರನ ಕಾಲದಿಂದಿದ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಕಾಲು ಪಾಲು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟಬೇಕೆಂದು ಕಟ್ಟಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು. ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಕಂಡಕಂಡವರನ್ನು ಸಿಕ್ಕಸಿಕ್ಕಲ್ಲಿ ಮತಾಂತರಿಸಲಾಯ್ತು. ಪರಪ್ಪನಾಡು, ನಿಲಂಬೂರು, ಚಿರಕ್ಕಲ್, ಪುನ್ನತ್ತೂರು, ಕವಲಪಾರಾ, ಅಲವಂಚೇರಿ, ತ್ರಿಂಚೆರದ ಆಳರಸರನ್ನು ಪರಿವಾರ ಸಮೇತ ಹಿಡಿದು ಸುನ್ನತ್ ಮಾಡಿಸಿ, ದನದ ಮಾಂಸ ತಿನ್ನಿಸಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಗೆ ಮತಾಂತರಿಸಿಬಿಟ್ಟ. ಏಳುಸಾವಿರ ಮನೆಗಳಿದ್ದ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮನೆಯೂ ಉಳಿಯದಂತೆ ನೆಲಸಮ ಮಾಡಲಾಯ್ತು. ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆಯೊಂದರಲ್ಲೇ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಗೌರವವನ್ನು ಪ್ರದಾನಮಾಡಿದ್ದಾಗಿಯೂ(!?), ಐದು ಸಾವಿರ ನಂಬೂದಿರಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ಮರಕ್ಕೆ ನೇತು ಹಾಕಲಾಯ್ತೆಂದೂ ಟಿಪ್ಪು ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ(ಜನವರಿ ೧೮,೧೭೯೦ರಂದು ಸಯದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ದುಲಾಯಿ, ಮಾರ್ಚ್ ೨೨, ೧೭೮೮ರಂದು ಕಟ್ಟಂಚೇರಿ ಅಬ್ದುಲ್ ಖಾದರ್, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೪, ೧೭೮೮ರಂದು ಬದ್ರೊಸ್ ಸಮಾನ ಖಾನರಿಗೆ ಬರೆದದ್ದು). ಆತನೇ ಬರೆದುಕೊಂಡಂತೆ ಮಲಬಾರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ಹಿಂದೂಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ. ಅದಕ್ಕೊಪ್ಪದವರನ್ನು ಆನೆಯ ಕಾಲ್ಕೆಳಗೆ ತುಳಿಸಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಯ್ತು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಲಲ್ಲಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತು ಸಾವಿರ ಸೈನಿಕರು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿಯೆನ್ನದೇ ಮಲಬಾರಿನ ಒಂದು ಮನೆಯನ್ನೂ ಬಿಡದೇ ಒಂದೋ ಮತಾಂತರಿಸಲಾಯ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ಕೊಲ್ಲಲಾಯ್ತು. ಮೂವತ್ತು ಸಾವಿರ ನಂಬೂದಿರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನೂ, ಧರ್ಮವನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮನೆಮಾರುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತ್ರಾವೆಂಕೋರಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿ ಧರ್ಮರಾಜ ರಾಜಾರಾಮವರ್ಮನ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದರು. ಜೀವವೊಂದು ಉಳಿದರೆ ಸಾಕೆಂದು ಕೆಲವರು ಮತಾಂತರಗೊಂಡು ಮಲಬಾರಿನಲ್ಲೇ ಉಳಿದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೆಲ್ಲ ಮುಗಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಆತನ ಸಿಟ್ಟು ತಿರುಗಿದ್ದು ನಾಯರ್ ಸಮುದಾಯದ ಮೇಲೆ. ಅದಕ್ಕೊಂದು ಕಾರಣವೂ ಇತ್ತು. ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಝಾಮೋರಿನ್ನಿನ ಸೋದರಳಿಯ ರವಿವರ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯರ್ ಯೋಧರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮೈಸೂರು ಪಡೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧ ಶುರುಮಾಡಿದ. ಜಪ್ಪಯ್ಯ ಎಂದರೂ ರವಿವರ್ಮನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಟಿಪ್ಪುವಿನಿಂದಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಕಡತ್ತನಾಡು ಹಾಗೂ ಕೊಟ್ಟಾಯಂನ ಪಳಸ್ಸಿರಾಜರು ಮೈಸೂರಿನ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಪಾಲಕ್ಕಾಡಿನಿಂದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂನ ತನಕ ಒಬ್ಬ ನಾಯರ್ ಯುವಕನ ತಲೆಯೂ ಉಳಿಯುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಟಿಪ್ಪು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಆಜ್ಞೆ ಹೊರಡಿಸಿದ. ನಾಯರ್ ಸಮುದಾಯದ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕೊಟ್ಟರೆ ಪರಿಣಾಮ ನೆಟ್ಟಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೂ ಫರ್ಮಾನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ. ಮಲಬಾರ್ ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಹೇಳುವಂತೆ ನಾಯರ್ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹದಿನೇಳು ಜನ ಚಿರಕ್ಕಲ್ಲಿನ ರಾಜಪರಿವಾರದವರನ್ನು ಆನೆಯ ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಎಳೆಸಿ ದೇಹವನ್ನು ಊರಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನೇತು ಹಾಕಲಾಯ್ತು. ಹೇಳುತ್ತ ಹೋದರೆ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಎಸಗಿದ ಕ್ರೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊನೆಮೊದಲಿಲ್ಲ. ಕನಿಷ್ಟ ಹತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಾಗುವ ಸರಕದು(ವಿಷದವಾದ ಮಾಹಿತಿಗೆ ನೋಡಿ: ಎ.ಎಸ್.ಶ್ರೀಧರ ಮೆನನ್ನಿನ ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸ, ವೇಲು ಪಿಳ್ಳೈನ ತ್ರಾವೆಂಕೂರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಮ್ಯಾನುವೆಲ್, ಉಲ್ಲೂರು ಪರಮೇಶ್ವರ ಐಯ್ಯರಿನ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರಂ, ಫಾ.ಬಾರ್ತೊಲೊಮ್ಯಾಕೋನ ವಾಯೇಜಸ್ ಟು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್).
ಕಲ್ಲೀಕೊಟೆಯಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಎಸಗಿದ ಕ್ರೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರ
ಮೋದಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಕ್ತ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪಣತೊಟ್ಟಂತೆ ಟಿಪ್ಪು ಹಿಂದೂ ಮುಕ್ತ ಮಲಬಾರಿಗೆ ಪಣತೊಟ್ಟಿದ್ದ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯೂ ಆದ. ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ದ ನಗರಿ ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆ ಧ್ವಂಸಗೊಂಡು ನೆಲಸಮಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಕೊಚ್ಚಿಯವರೆಗಿನ ರಾಜ್ಯಗಳು, ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಗಳೆಲ್ಲ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಪದಾಕ್ರಾಂತವಾಗಿದ್ದವು. ಮಲಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಇವನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಶಸ್ತ ಸ್ಥಳವಿದೆಯೇ? ಮೈಸೂರಲ್ಲಾದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು, ನವಾಬರು, ಮರಾಠರು ಹಾಗೂ ಕೊಡವರ ಕಾಟ. ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಲ್ಲ. ಟಿಪ್ಪು ಮಲಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನೇ ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣಕ್ಕಿಂತ ಇದು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು ಎಂದಾತ ಭಾವಿಸಿದನೋ ಏನೋ!. ೧೭೮೮ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆಯಿಂದ ಆರು ಮೈಲು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಚಾಲಿಯಾಂ ನದಿದಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳವೊಂದನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಹೊಸ ನಗರ ಹಾಗೂ ಕೋಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಿದ.  ಆತ ಅದಕ್ಕಿಟ್ಟ ಹೆಸರು ಫಾರೂಕಾಬಾದ್ ಅಥವಾ ಫಾರೂಕಿ ಅರ್ಥಾತ್ ವಿಜಯದ ನಗರ. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹಾಗೂ ಸಾಮೂದಿರಿಗಳ ಮೇಲೆ  ತಾನು ಸಾಧಿಸಿದ ಘನವಿಜಯದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಈ ಹೆಸರಿಟ್ಟಿರಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿನ ’ಮಮ್ಮಲ್ಲಿ’ ಎಂಬ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ೯ ಎಕರೆಯಷ್ಟು ವಿಶಾಲದ ಕೋಟೆಯೊಂದರ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ನಡೆಯಿತು. ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೂ ಅದು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಜಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಮಲತಮ್ಮ ಆಯಾಜ್ ಮೂಲತಃ ಇದೇ ಪ್ರದೇಶದವ. 
ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಕಾಲದ ನಾಣ್ಯಗಳು
ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಲಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ’ವೀರರಾಯ ಫಣ’ ಎಂಬ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಟಿಪ್ಪು ತನ್ನ ಹೊಸ ರಾಜಧಾನಿಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ’ಫರೂಕಿ ಪಗೋಡಾ’ ಎಂಬ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ಚಲಾವಣೆಗೆ ತಂದ. ಎಷ್ಟಿದ್ದರೂ ಅದು ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಕನಸಿನ ರಜಧಾನಿ. ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲೇ ಝಾಂಡಾ ಊರಿ ಎಲ್ಲ ಉಸ್ತುವಾರಿಗಳನ್ನೂ ಸ್ವತಃ ನಿಂತು ನೆರವೇರಿಸಿದ. ಬಹುತೇಕ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡವು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಲ ಸಮೀಪಿಸಿತು. ಟಿಪ್ಪೂ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು  ಕೊಯಂಬತೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿದ. ಆತನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಅರ್ಷದ್ ಬೇಗ್, ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್ ಹಾಗೂ ಮಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ  ೧೭೮೮-೧೭೯೦ರವರೆಗೆ ಫೆರೋಕೆಯನ್ನೇ ಇದ್ದು ಹೊಸ ನಗರವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಎಲ್ಲ ಉಸ್ತುವಾರಿಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ೧೭೮೯ರಲ್ಲಿ ಸಯೀದ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾನಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ’ಅಲ್ಲಾಹ್ ಹಾಗೂ ಪೈಗಂಬರರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಮ್ಮ ಹೊಸ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಫರೂಕಿಯ ನೆಲ ಇಸ್ಲಾಮಿನಿಂದ ಪಾವನವಾಯ್ತು. ಕೇಶವದಾಸನನ್ನೊಂದು ಸೋಲಿಸಿಬಿಟ್ಟರೆ ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಸುಲ್ತಾನ್-ಎ-ಖುದಾಬಾದ್ ಆಗುವ ದಿನ ದೂರವಿಲ್ಲ ’ ಎಂದು ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಎಲ್ಲ ಸರಿಯಾಗೇ ಇತ್ತು. ಯಾವತ್ತು ಟಿಪ್ಪುವಿನ ದೃಷ್ಟಿ ಕೇಶವದಾಸನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತೋ ಅವನ ಜಾತಕದಲ್ಲಿ ಶನಿ ವಕ್ಕರಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟ. ಈ ಕೇಶವದಾಸ ಅಂಥಿಂಥವನಲ್ಲ. ತ್ರಾವೆಂಕೂರಿನ ಧರ್ಮರಾಜ ರಾಜಾ ರಾಮವರ್ಮನ ದೀವಾನ. ಇವನ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ವರ್ಷ ತಿಪ್ಪರಲಾಗ ಹೊಡೆದರೂ ಹೈದರ್ ಹಾಗೂ ಟಿಪ್ಪುವಿಗೆ ತ್ರಾವೆಂಕೂರಿನ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಎಡಗಾಲಿಡಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಹೋದ್ದು. ಟಿಪ್ಪು ಮತ್ತದೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ. ೨೦೦೦೦ ಸೈನಿಕರ ಪ್ರಚಂಡ ಸೇನಾಬಲದೊಡನೆ ತ್ರಾವೆಂಕೂರಿನ ಗಡಿಯಾದ ನೆಡುಂಕೊಟ್ಟವನ್ನು ಮುತ್ತಿದ. ಬರೀ ೬ ಫಿರಂಗಿಗಳು ಮತ್ತು ೫೦೦ ಜನರಿದ್ದ ತ್ರಾವೆಂಕೂರಿನ ಪರಯೂರು ಬೆಟಾಲಿಯನ್ನಿನ ಶೌರ್ಯದೆದುರು ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಸೈನ್ಯ ನಿಲ್ಲದಾಯ್ತು. ಸೋತರೇನಂತೆ, ನರಿ ಬುದ್ಧಿ ಬಿಡಲಾದೀತೇ? ಟಿಪ್ಪು ಮಹಾನ್ ಚಾಲಾಕಿ.  ಓಡಿ ಹೋದಂತೆ ಮಾಡಿ ೨೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭೮೯ರ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ರಕ್ಷಣಾವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಚಾಲಕ್ಕುಡಿಯ ಹತ್ತಿರದ ನೆಡುಂಕೊಟ್ಟವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಒಳನುಗ್ಗಿದ. ಮುರಿಂಗೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ತಿರುವಾಂಕೂರು ಪಡೆಗಳು ಎದುರುಬದುರಾದವು. ಮೈಸೂರು ಪಡೆಗೆ ಟಿಪ್ಪುವೇ ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರೆ ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ದಿವಾನ್ ಕೇಶವದಾಸ ಪಿಳ್ಳೈ ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದ. ಈ ಯುದ್ಧ ನೆಡುಂಕೊಟ್ಟ ಕದನವೆಂದೇ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯ್ತು. ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ನಾಯರ್ ಸೈನಿಕರು ಮೈಸೂರಿನವರಿಗೆ ಸಾಯುವಂತೆ ಹಿಡಿದು ಬಡಿದರು. ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕರ್ನಲ್ ಹಾರ್ಟ್ಲೇಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯನ್ನು ಮುತ್ತಿ ಮೈಸೂರಿನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಫೆರೋಕನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.  ಟಿಪ್ಪು ಮತ್ತೆಂದೂ ಕೇರಳದತ್ತ ತಲೆಹಾಕುವ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಫೆರೋಕನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪುನಃ ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆಗೇ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಅವಧಿಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮೆರೆದ ಫೆರೋಕ್ ಆ ವೈಭವದ ದಿನಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೋಡಲೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನಬಹುದು. ಹಾಗಿದ್ದೂ  ಫೆರೋಕ್ ಮುಂದೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಅದು ಕೇರಳದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಏರಿಯಾ. ಟಿಂಬರ್ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ದೇಶದಲ್ಲೇ ನಂಬರ್ ಒನ್. ಇವತ್ತಿಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ಹಲ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.  ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಬೆಳೆದಂತೆ ಹಳೆಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳೆಲ್ಲ ಒತ್ತುವರಿಯಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ನೂರೈವತ್ತು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಬೇಪೋರ್ ಹಾಗೂ ಫೆರೋಕನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಉಕ್ಕಿನ ಸೇತುವೆ ಇಂದೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ರೇಲ್ವೇ ಸ್ಟೇಶನ್ನಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಕಟ್ಟಿದ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದು. ಚಾಲಿಯಾಮ್ ನದಿಗೆ ಸೇರುವ ಅದರೊಳಗಿನ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ ಕೂಡ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ೧೯೯೧ರಂದು ಈ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕಗಳೆಂದು ಪುರಾತತ್ವ ವಿಭಾಗ ಘೋಷಿಸಿದೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಫೆರೋಕಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಈಗಿನವರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲಸ ಇನ್ನೂ ಶುರುವಾಗಿಲ್ಲ.

Thursday, March 21, 2019

ಯಾರೆಂದವರು ಹೋಳಿ ಬರಿ ಹಿಂದೂಗಳದ್ದೆಂದು?

 
 ತೀರ ಈಚೀಚೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬುತ್ತಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಹೋಳಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹಬ್ಬವೇ. ನಾವೆಲ್ಲ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಹೋಳಿಯೆಂಬ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ್ದೇ ಅಪರೂಪ. ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದವರಿಗೆ ಅದು ಸುಗ್ಗಿ ಹಬ್ಬ. ಅದೂ ಕೂಡ ಹಾಲಕ್ಕಿ, ಕುಣುಬಿ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿಗರಲ್ಲೇ ಆ ಭರಾಟೆ ಹೆಚ್ಚು. ಗುಮ್ಮಟೆ ಪಾಂಗ್ ನುಡಿಸುತ್ತ, ಧುಮ್ಸೋಲೆ ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾ ಮನೆಮನೆಗೆ ಬರುವ ಸುಗ್ಗಿಕುಣಿತದ ತಂಡಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ಖುಷಿ. ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಬೆಳೆ ಕೊಯ್ಲಿನ ಒಳಿತಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ತಮ್ಮೂರಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ಕಾಮ ಎಂಬ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿ ತಮ್ಮ ಮನದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಟ್ಟ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತೊರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಗ್ರಾಮವೆಲ್ಲ ಮೆರವಣಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ, ಈ ಮೆರವಣಿಗೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಳೆ ಬೆಳೆ ಆಗುತ್ತದೆ, ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ರೋಗ ರುಜಿನಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಹೋಳಿಯ ದಿನ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಬಣ್ಣ ಎರಚುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ. ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗದು ಉತ್ತರದ ಸಂಪ್ರದಾಯವೇ. ಅಲ್ಲಿಯ ಹೋಳಿಯಾಚರಣೆಯ ಮಜವೇ ಬೇರೆ ಬಿಡಿ. ಇಡೀ ಊರಿಗೆ ಊರೇ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗೆದ್ದು ಒದ್ದೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮಥುರಾ, ಬೃಂದಾವನಗಳಂಥ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಂತೂ ಹೋಳಿಯ ಭಯಂಕರ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿಯೇ ತೀರಬೇಕು. ಎಷ್ಟೆಂದರೂ ಕೃಷ್ಣ ರಾಧೆಯರು ಹೋಳಿಯಾಡಿದ ಸ್ಥಳವದು.
ಹಾಲಕ್ಕಿಗಳ ಸುಗ್ಗಿ(ಚಿತ್ರಕೃಪೆ:ದಿನೇಶ್ ಮಾನೀರ್)

     ಭಾರತಕ್ಕೂ ಬಣ್ಣಗಳಿಗೂ ಬಿಡಿಸಲಾಗದ ಪುರಾನಾ ರಿಶ್ತಾ. ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ರಂಗುಗಳೆಲ್ಲ ಕಲೆತಲ್ಲವೇ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ರಾಗಿಣಿಯಾಗಿದ್ದು. ಜಾತಿ, ಮತ, ಪಂಥಗಳಾಚೆ ಬೆಳೆದು ಭಾರತದ ನೈಜ ಶತರಂಗಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ ಹಬ್ಬವದು ಹೋಳಿ. ಹಬ್ಬವೆಂಬುದು ಬರಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಅನುಭವ. ಶಾಸ್ತ್ರವೊಂದೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಅಲ್ಲಿ ಬರಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಲ್ಲ, ಫ್ಯಾಂಟಸಿಯೂ ಇದೆ. ಒಂದೊಂದು ಹಬ್ಬದ ಜೊತೆಗೂ ಸಾವಿರಾರು ಕತೆಗಳು ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಹೋಳಿಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಅವೆಲ್ಲ ಕತೆಗಳನ್ನು ನೀವು ಕೇಳಿಯೇ ಇರುತ್ತೀರಿ.  ಹೋಳಿಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಬರಲಾಗಿದೆ. ಫಾಗುನ್, ಫಗ್, ಆಬ್-ಪಾಶಿ, ಈದ್-ಎ-ಗುಲಾಬಿ ಇನ್ನೂ ಎಷ್ಟೆಷ್ಟೋ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ. ಧಮ್ಮಪದದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧ ಕೂಡ ಹೋಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಒಂದು ಘಟನೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಶುದ್ಧ ಜಾನಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಸುಗ್ಗಿಹಬ್ಬವಾದರೂ ಹೋಳಿಯು ಅವೈದಿಕವಲ್ಲವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕೆಲಸವೂ ಮೀಮಾಂಸಾದರ್ಶನದ ಹೋಲಿಕಾ ಅಧಿಕರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಕವಿಗಳೆಲ್ಲ ಇದನ್ನು ನವಾನ್ನೇಷ್ಟಿ, ಪುಷ್ಪಪ್ರಚಾಯಿಕಾ, ವಸಂತೋತ್ಸವ, ಮದನೋತ್ಸವ, ಹೋಲಿಕೋತ್ಸವ, ಉದಕ್ಷ್ವೋಡಿಕಾ ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹೋಳಿಯೆಂಬುದು ಹರಾಮ್ ಎಂದು ಜಾಕೀರ್ ನಾಯ್ಕ್ ಎಷ್ಟು ಬಡಕೊಂಡರೂ, ಸರ್ಫ್ ಎಕ್ಸೆಲ್ ಜಾಹಿರಾತು ನೋಡಿ ಭಕ್ತಕೋಟಿ ಕುಂಯ್ಯೋ-ಮರ್ರೋ ಎಂದರೂ ಹಿಂದೂ-ಇಸ್ಲಾಮ್‌ಗಳೆರಡೂ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹೋಳಿಯ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂದೆದ್ದಿವೆ. ಹಿಂದೂಗಳ ಕತೆಬಿಡಿ. ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಗಳೆಲ್ಲ ಹೋಳಿಯ ಮೇಲೆ ಟನ್ನುಗಟ್ಟಲೆ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಘಲರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈದ್‌ಗಿಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಹೋಳಿಯಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೋಳಿಗೆ ಈಪಾಟಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಬರಲು ಮುಕ್ಕಾಲಂಶ ಕೊಡುಗೆ ಮೊಘಲರದೇ.  ’ಆಜ್ ಹೋರೀ ರೇ ಮೋಹನ್ ಹೋರೀ, ಅಬ್ ಕ್ಯುಂ ದೂರ ಬೈಠೇ ನಿಕಸೋ ಕುಂಜ್ ಬಿಹಾರಿ’ ಎಂಬ ಅಕ್ಬರನ ಮಾತನ್ನು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ರಸಖಾನ್ ತನ್ನ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ’ಕ್ಯುಂ ಮೂಹ್ ಪೆ ಮಾರೆ ರಂಗ್ ಕಿ ಪಿಚಕಾರಿ, ದೇಖೋ ಕುಂವರ್ಜಿ ದೂಂಗಿ ಗಾರಿ’ ಎಂದು ಬಾದಷಾ ಬಹದೂರ್ ಷಾ ಜಾಫರ್ ಬರೆದ ಖ್ಯಾತ ಪದ್ಯವೊಂದಿದೆ. ಆತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಡುಬಡವನೂ ಅರಸನ ಹಣೆಗೆ ಗುಲಾಲು ಮೆತ್ತುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಸ್ವತಃ ಷಹಜಹಾನ್ ಹೋಳಿಯನ್ನು ಈದ್-ಎ-ಗುಲಾಬಿ(ಗುಲಾಬಿ ಈದ್), ಆಬ್-ಎ-ಪಾಶಿ(ಬಣ್ಣದ ಹೂಮಳೆ)ಎಂದು ಕರೆದ. ಅವನಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ತಜ್ಕ್-ಎ-ಜಹಾಂಗೀರಿಯಲ್ಲಿ ಜಹಾಂಗೀರ ಕೂಡ ಹೋಳಿ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಗೋವರ್ಧನ ಹಾಗೂ ರಸಿಕರಂಥ ಮೊಘಲರ ಆಸ್ಥಾನಕವಿಗಳು ಜಹಾಂಗೀರ್ ತನ್ನ ಬೇಗಂ ನೂರ್‌ಜಹಾನಳೊಡನೆ ಹೋಳಿಯಾಡಿದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಬಹುರಮ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಘಲ್ ಬಾದಶಾಹ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಶಾ ರಂಗೀಲಾ ತನ್ನ ಜನಾನಾದವರೊಡನೆ ಹೋಳಿಯಾಡುವ ಪೇಂಟಿಂಗುಗಳಂತೂ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧಿ. ನಿಧಾಮಲ್ ಹಾಗೂ ಭೋಪಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ಚಿತ್ರಕಾರರು ರಚಿಸಿದ ಮುಘಲರ ಕಾಲದ ಹೋಳಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಇವತ್ತಿಗೂ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಏಶಿಯಾ ಸೊಸೈಟಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ಮಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಉರ್ದುವಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿ ಮುನ್ಷಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಝಕೌಲ್ಲಾ ತನ್ನ ’ತಾರೀಕ್-ಎ-ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ’ಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರಬೇಕು ’ಯಾರಂದವರು ಹೋಳಿ ಹಿಂದುಗಳದ್ದೆಂದು?’. ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆದು ’ಮೆರೆ ಹಜರತ್ ನೆ ಮದೀನಾ ಮೆಂ ಮನಾಯಿ ಹೋಲಿ’, ನನ್ನ ದೇವರು ಮದೀನಾದಲ್ಲೂ ಹೋಳಿಯಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಆತ. ನಜೀರ್ ಅಕ್ಬರ್ ಬಂದಿ, ಮೆಹಜೂರು ಲಖನವಿ, ಶಾಹ್ ನಿಯಾಜ್, ಮೀರ್ ತಾಕಿ ಮೀರ್‌ರಂಥ ಮುಘಲ ಜಮಾನಾದ ಕವಿಸಾಮ್ರಾಟರೆಲ್ಲ ಹೋಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಡು ಹಾಡಿ ಕುಣಿದಿದ್ದಾರೆ. ಮೊಘಲರ ಕಾಲದಿಂದ ಹೋಳಿ ಅಷ್ಟು ವಿಸ್ತೃತ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಆಗ ಅದೊಂದು ಹಬ್ಬವೆನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದೊಂದು ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ಪರ್ವವಾಗಿತ್ತು. ಔರಂಗಜೇಬನ ಮಗ ಷಾ ಆಲಂ ಹೋಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ’ನಾದಿರಾತ್-ಎ-ಶಾಹಿ’ ಎಂಬ ಅಪರೂಪದ ಕೃತಿಯೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಬಹಳಷ್ಟು ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ. ಈ ಉರ್ದು ಕೃತಿ ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎನ್ನುವುದೂ ಅದರಲ್ಲೊಂದು.  ಅದರ ಒಂದು ಸಾಲು - 
ಲೇ ಪಿಚಕಾರಿ ಚಲಾಯೇ ಲಲಾ, ತಬ್ ಚಂಚಲ್ ಚೋಟ್ ಬಚಾಏ ಗಯೀ ಹೈ | 
ಅಪನೀ ನಾಕ್ ಸು ಖೇಳತ್ ಹೈ, ಕಹಾ ಚಾತುರ ನಾರ ಖಿಲಾರ್ ನಯೀ ಹೈ ||
ನಿಧಾಮಲ್ ಬಿಡೀಸಿದ ಮಹಮ್ಮದ್ ಷಾ ರಂಗೀಲಾ(೧೭೦೨-೧೭೪೮)ನ ಚಿತ್ರಪಟ

ಹೋಳಿಯಾಡುತ್ತಿರುವ ಜಹಾಂಗೀರ್(೧೬೩೫)

ಜಹಾಂಗೀರನದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರಪಟ

ಭೂಪಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ ಮಹಮ್ಮದ್ ಷಾನ ಹೋಳಿ ಆಚರಣೆ(೧೭೩೫)

ಮೀರ್ ಕಲನ್ನಿನ ಚಿತ್ರಪಟ, ಮುಘಲರ ಜಮಾನಾದ ಹೋಳಿ

ಗೋಲ್ಕೋಂಡಾದ ನವಾಬನೂ ಹೋಳಿಯಾಡುತ್ತಿದ್ದ, ೧೮೦೦, ನ್ಯಾಶನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ದೆಲ್ಲಿ
 ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಸೂಫಿ ಸಂತನಾದ ಬುಲ್ಲೇ ಷಾನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಂಜಾಬಿ ಗೀತೆಯೊಂದಿದೆ ಹೋಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ. 
ಹೋಲಿ ಖೇಲೂಂಗಿ, ಕೆಹ್ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾಹ್
ನಾಮ್ ನಬಿ ಕಿ ರತನ್ ಚಡಿ, ಬೂಂದ್ ಪಡಿ ಅಲ್ಲಾಹ್ ಅಲ್ಲಾಹ್
ರಂಗ್ ರಂಗೀಲೀ ಓಹಿ ಖಿಲಾವೆ, ಜಿಸ್ ಸೀಖೀ ಹೋ ಫನಾ ಫಿ ಅಲ್ಲಾಹ್
’ಅಲಸ್ತು ಬಿ ರಬ್ಬಿಕುಮ್’ ಪ್ರಿತಮ್ ಬೋಲೇ, ಸಬ್ ಸಖಿಯಾಂ ನೆ ಘೂಂಗಟ್ ಖೋಲೆ
’ಕಲೂ ಬಲಾ’ ಯೂಂ ಹಿ ಕರ್ ಬೋಲೇ, ’ಲಾ ಇಲಾಹ್ ಇಲ್ಲಲ್ಲಾಹ್’
ಹೋಲೀ ಖೇಲೂಂಗಿ, ಕೆಹ್ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾಹ್
ಪ್ರಪಂಚದ ದೇಶಗಳೆಲ್ಲ ದ್ವೇಷ, ಅಸಹನೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೂಲಭೂತವಾದದ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಇಂಥೊಬ್ಬ ಪಂಥಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಅದ್ಭುತ ದಾರ್ಶನಿಕನೊಬ್ಬನಿದ್ದನೆಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮದ್ದೇನಿದೆ? ಮುನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೂ ಇದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಿತ್ತು. ಅದೂ ಔರಂಗಜೇಬನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಈಗ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದೇ ದೇಶದ್ರೋಹವೆನಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಆಗ ರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಉಸಿರೆತ್ತುವುದು ಧರ್ಮದ್ರೋಹವೆನಿಸಿತ್ತು. ಸಂಗೀತ, ನಾಟ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಹರಾಮ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬುಲ್ಲೇ ಷಾ ಮೊಘಲರ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿ ಬಿದ್ದ. ಗುರುಗೋವಿಂದ ಸಿಂಗರು ಔರಂಗಜೇಬನ ವಿರುದ್ಧ ಕತ್ತಿ ಎತ್ತಿದರೆ, ಬುಲ್ಲೆ ಷಾ ಎಕ್‌ತಾರಾ ಹಿಡಿದು ಪಂಜಾಬಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಜನರನ್ನು ಜಾಗರೂಕರನ್ನಾಗಿಸಿದ. ಔರಂಗಜೇಬ ಬರಿ ಹಿಂದೂದ್ವೇಷಿಯಲ್ಲ. ಷಿಯಾ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತನ್ನ ತಮ್ಮನನ್ನೇ ಕೊಂದ ಮನುಷ್ಯದ್ವೇಷಿ. ಅಂಥ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಬುಲ್ಲೇ ಷಾ ಹಿಂದೂ-ಇಸ್ಲಾಮುಗಳೆರಡನ್ನೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಮೊದಲು ಮನುಶ್ಯರಾಗಲು ಕರೆಕೊಟ್ಟ.
ಮಕ್ಕಾ ಗಯಾಂ, ಗಲ್ ಮುಕ್ತೀ ನಹೀಂ
ಪಾವೇಂ ಸೊ ಸೊ ಜುಮ್ಮೇ ಪಾರ್ ಆಯೀ |
ಗಂಗಾ ಗಯಾ, ಗಲ್ ಮುಕ್ತೀ ನಹೀಂ
ಪಾವೇಂ ಸೋ ಸೋ ಗೋಟೇ ಖಾಯೀಂ|
ಬುಲ್ಲೇ ಷಾ ಗಲ್ ತಂಯೋ ಮುಕ್ತೀ
ಜದೋಂ ಮೇಂ ನು ದಿಲ್ಲೋಂ ಗವಾಯಿ ||
ಬುಲ್ಲೇ ಷಾ
ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ರಚನೆಗಳೆಷ್ಟೆಂದು ಲೆಕ್ಕವಿಟ್ಟವರಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಮ್ಮದ್ ಕತೀಲನ ’ಹಫ್ತ್ ತಮಾಶಾ’ ಎಂಬ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೃತಿ ಹೋಳಿಯ ಬಗ್ಗಿನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೃಜ್ ಮತ್ತು ಬುಂದೇಲಖಂಡದ ರಂಗಿನಾಚರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕುಲಿ ಕುತುಬ್ ಷಾ ಹೈದ್ರಾಬಾದಿ ಉರ್ದುವಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಪದ್ಯಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಣಾರ್ಹ. ವಾಜಿದ್ ಸೆಹ್ರಿ, ಫಯಾಜ್ ದೆಹಲವಿ, ನಾಜಿರ್ ಅಕ್ಬರಾಬಾದಿಗಳ ಹೋಳಿಯ ಕವಿತೆಗಳು ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದವು.  ನವಾಬ್ ಅಸಫ್-ಉದ್ದೌಲನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಮೀರ್ ತಾಕಿ ಮೀರನ ಜಶ್ನೆ-ಹೋಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.   
ಅವುಗಳೆಲ್ಲವುಗಳಿಗೆ ಕಳಸವಿಟ್ಟಂತಿರುವುದು ಅಮೀರ್ ಖುಸ್ರೋನ ರಚನೆ. ಖುಸ್ರೋ ಒಂದು ಕಡೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
ಆಜ್ ರಂಗ್ ಹೈ ಹೇ ಮಾನ್ ರಂಗ್ ಹೈ
ಮೊರೇ ಮೆಹಬೂಬ್ ಕಾ ಘರ್ ರಂಗ್ ಹೈ
ಸಜನ್ ಮಿಲಾವರಾ, ಸಜನ್ ಮಿಲಾವರಾ ಮೊರೆ ಆಂಗನ್ ಕೊ
ಮೊಹೆ ಪೀರ್ ಪಾಯೋ ನಿಜಾಮುದೀನ್ ಔಲಿಯಾ.
ದೇಸ್ ಬಿದೇಸ್ ಮೇಂ ಢೂಂಡ್ ಫಿರೇ ಹೋ
ತೊರಾ ರಂಗ್ ಮನ ಭಾಯೋ ರಿ
ಜಗ್ ಉಜಿಯಾರೋ, ಜಗತ್ ಉಜಿಯಾರೋ
ಮೆಂ ತೋ ಐಸೋ ರಂಗ್ ಔರ್ ನಹಿಂ ದೆಖಿ ರೇ
ಮಂ ತೋ ಜಬ್ ದೇಖೂಂ ಮೊರೆ ಸಂಗ್ ಹೈ
ಆಜ್ ರಂಗ್ ಹೈ ಹೇ ಮಾನ್ ರಂಗ್ ಹೈ ರಿ
ಪ್ರಾಯಶಃ ಉರ್ದುವಿನಲ್ಲಿ ಹೋಳೀಗೆ ರಂಗುತುಂಬಿದ ಮೊದಮೊದಲ ರಚನೆಯಿದು. ಆಮೇಲೆ ಬಂದ ಎಲ್ಲ ಸೂಫಿಗಳೂ ಇದೇ ರಂಗಿನಲ್ಲಿ ಹೋಳಿಯಾಡಿದವರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಮುಸ್ಲೀಮರಿಬ್ಬರಿಗೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಬ್ಬರ ರಂಗು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದ್ದರು. ಆ ರಂಗು ’ಗಗನಮಂಡಲ ಬೀಚ್ ಹೋಲೀ ಮಚೀ ಹೈ, ಕೊಯಿ ಗುರು ಗಮ್ ತೇ ಲಖಿ ಪಾಯೀ’ ಎಂದ ಕಬೀರನ ದೋಹೆಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದು. 
ಫಗುವಾ ನಾಮ ದಿಯೋ ಮೊಹಿ ಸತಗುರು, ತನ ಕೀ ತಪನ ಬುಝಾಯೀ’ ಎಂದ ಕಬೀರ ಸ್ವತಃ ಫಗುವಾ ಆಗಿಬಿಟ್ಟ. ಕಬೀರನಿಗೇ ಹೋಳಿ ಇಷ್ಟು ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿಸಿದ್ದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಪಾಡೇನು? 
ಝೂಲತ್ ರಾಧಾ ಸಂಗ್, ಗಿರಿಧರ್ ಝೂಲತ್ ರಾಧಾ ಸಂಗ್ | 
ಅಬೀರ್ ಗುಲಾಲ್ ಕೀ ಧೂಮ್ ಮಚಾಯೀ, ಡಾರತ್ ಪಿಚಕಾರೀ ರಂಗ್ || 
ಎಂದಸಂತ  ಮೀರಾಳೂ ಇದೇ ರಂಗಿನಲ್ಲಿ ಮಿಂದೆದ್ದವಳು. ಮೀರಾಳಂತೆ ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಹೋಳಿಯಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ’ಸೋಹೀ ಚೂನರಯಾ ರಂಗ್ ದೇ ಮೋಕಾ, ಓ ರಂಗರೇಜ್ ರಂಗೀಲೇ ಯಾರ್’ ಎಂದ ಶಾಹ್ ತುರಾಬ್ ಅಲಿ ಕಲಂದರನೂ ಒಬ್ಬ. ಕಟ್ಟಾ ಮುಸ್ಲೀಮನಾದರೂ
 ’ಶಾಮ್ ಬಿಹಾರಿ ಚತುರ್ ಖಿಲಾರೀ, ಖೇಲ್ ರಹಾ ಹೋರೀ ಸಖಿಯನ್ ಮಾ | 
ಅಬ್ ಕೀ ಹೋರೀ ಕಾ ರಂಗ್ ನ ಪೂಛೋ, ಧೂಮ್ ಮಚೀ ಹೈ ಬೃಂದಾವನ್ ಮಾ|
ಹಾತ್ ಲಿಯೆ ಪಿಚಕಾರೀ ಫಿರತ್ ಹೈ, ಅಬೀರ ಗುಲಾಲ್ ಭರೇ ದಾವನ ಮಾ |
ಕೈಸೆ ಸಖೀ ಕೋವೂ ನಿಕಸೆ ಮಂದಿರ, ಠಾಡೋ ಹೈ ಡೀಠ್ ಲಂಗರ್ ಆಂಗನ ಮಾ |
ಮೋ ಕಾ ಕಹಾಂ ವಹ ಢೂಂಢ್ ಪಾವೈ, ಮೇಂ ತೋ ಛುಪೀ ಹೂಂ ತುರಾಬ ಕೆ ಮನ ಮಾ||’ ಎಂದ ಕಲಂದರ ಯಾವ ಮೀರಳಿಗೆ ಕಮ್ಮಿ?
ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಗುಣ ಸಂತರು ಆಗಿಹೋದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಸರುಗಳು ಗುಲಾಲ್ ಸಾಹೇಬ್ ಹಾಗೂ ಬೀಖಾ ಸಾಹೇಬ್. ಇಬ್ಬರ ರಚನೆಗಳಲ್ಲೂ ಹೋಳಿ ಹಲವಷ್ಟು ಸಲ ಇಣುಕಿದೆ.
ಕೋಊ ಗಗನ ಮೇಂ ಹೋರೀ ಖೇಲೈ
ಪಾಂಚ್ ಪಚೀಸೋ ಸಖಿಯಾಂ ಗಾವಂಹೀ ಬಾನಿ ದಸೌ ದಿಸಿ ಮೆಲೈ
- ಗುಲಾಲ್ ಸಾಹೇಬ್
ಮನ ಮೇಂ ಆನಂದ್ ಫಾಗ್ ಉಠೋ ರೀ
ಇಂಗಲಾ ಪಿಂಗಲಾ ತಾರೀ ದೇವೈ ಸುಖಮನ್ ಗಾವತ್ ಹೋರಿ
- ಭೀಖಾ ಸಾಹೆಬ್
ದೇವಾ ಶರೀಫ್‌ನ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿಯ ಆಚರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ಪೂರ್ತಿಯಾದಂತೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬಾರಾಬಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಹಜರತ್ ವಾರಿಸ್-ಎ-ಪಾಕ್ ಎಂಬ ದರ್ಗಾವಿದೆ. ಹಜರತರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಈ ಸ್ಥಳ ಹೋಳಿಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ. ವಾರಿಸ್ ಅಂದೇ ಕರೆಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ’ಧರ್ತಿ ಅಂಬರ್ ಝೂಮ್ ರಹೇ ಹೈಂ ಬರಸ್ ರಹಾ ಹೈ ರಣ್ಗ್, ಆವೋ ವರ್ಸಿಯಾಂ ಹೋಲಿ ಖೇಲೇಂ ವಾರಿಸ್ ಪಿಯಾ ಕೆ ಸಂಗ್’. ಇದು ಹೋಳೀಯಾಚರಿಸುವ ದೇಶದ ಏಕೈಕ ದರ್ಗಾ. ಅಂದು ಗುಲಾಲನ್ನೆರೆಚಲು ದೇಶದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಯಿಂದ ಜನ ಇಲ್ಲಿಗಾಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಉರುಸ್ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಸಫರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲೀಮರು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರೆ, ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಕಾರ್ತಿಕ ಪೌರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಹಿಂದೂಗಳು ನಡೆಸಿಕೊಡುವುದು. 
ಹಿಂದೂಸ್ತಾನದ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣವೇ ಅದಲ್ಲವೇ? ಇಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣವೂ ಇದೆ, ಹಸಿರೂ ಇದೆ, ಬಿಳಿಯೂ ಇದೆ. ಅವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿಯೇ ಭಾರತವೆಂಬ ರಂಗೋಲಿಯಾಗಿದ್ದು. ಅನಾಮಿಕ ಸೂಫಿ ಕವಿಯೊಬ್ಬ ಹೇಳಿದಂತೆ
ರಂಗ್ ಹೋ, ಗುಲಾಲ್ ಹೋ, ವಿಶಾಲ್ ಹೀ ವಿಶಾಲ್ ಹೋ | ಯಾರ್ ಸಂಗ್ ಮಯ ಪಿಯೋ, ಯಾರ್ ಹೀ ಹಲಾಲ್ ಹೋ ||
ಹಾಜಿ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಷಾಹ್ ದರ್ಗಾದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಹೋಳಿ
ಹೌದು. ಬಣ್ಣಗಳಿಗೆ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ. ಬಣ್ಣಗಳಿಲ್ಲದೇ ಬದುಕಿಲ್ಲ. ಬದುಕು ಬಣ್ಣಗಳಂತೆ ರಂಜನೀಯವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವುದು ಸಹಜ ಧರ್ಮ. 
ಬದುಕು ಬಣ್ಣವಾಗಲಿ. ಬಣ್ಣಗಳಂತೆ ವಿಶಾಲವಾಗಲಿ. ಪವಿತ್ರವಾಗಲಿ.
ಕಹಿಂ ಅಬೀರ್ ಕೀ ಖುಷಬೂ, ಕಹಿಂ ಗುಲಾಲ್ ಕೆ ರಂಗ್
ಕಹಿಂ ಪರ್ ಶರ್ಮ್ ಸೆ ಲಿಪಟೆ ಹುಯೆ ಜಮಾಲ್ ಕಾ ರಂಗ್
ಚಲೆ ಭೀ ಆಓ ಭುಲಾಕರ್ ಕೆ ಸಬ್ ಗಿಲೆ ಶಿಕವೇ
ಬರಸನಾ ಚಾಹಿಯೇ ಹೋಲಿ ಕೆ ದಿನ್ ವಿಸಾಲ್ ಕಾ ರಂಗ್

ಹೋಲಿ ಮುಬಾರಕ್. ಸರ್ಫ್ ಎಕ್ಸೆಲ್ ಜಾಹಿರಾತಿನಿಂದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅವಮಾನವಾಯ್ತೆಂದುಕೊಂಡ ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮಕ್ಕೂ ಶಾಂತಿ ಸಿಗಲಿ.

Saturday, October 6, 2018

ಟಿಪ್ಪು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ಟ್ರಿಪ್ಪು - ೧

      
 ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ ಉರುಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ಉರುಫ್ ಕೊಝಿಕೋಡ್ ನನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿನ ತಾಣಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಕಳೆದ ವಾರ ಗೆಳತಿ ಹಿತಳ ಮದುವೆಗೆ ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆಗೆ ಹೋಗಿ ಕೆಲ ದಿನ ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುವ ಪ್ರಸಂಗ ಬಂತು. ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವೆನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ನನಗೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು. ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮನ ಕಥೆಯಂತೂ ಗೊತ್ತೇ ಇದೆ. ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯ ಕಡಲುಂಡಿಯು ಸಂಗಂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತೊಂಡಿ ಎಂಬ ಚೇರರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚೇರರ ಅವಸಾನದ ನಂತರ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದವರು ಸಾಮೂದಿರಿಗಳು(ಝಾಮೋರಿನ್ಗಳು).  ವಾಸ್ಕೋಡಗಾಮ ೧೪೯೮ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಅದು ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬಂದರಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಧ್ಯಏಷ್ಯಾ, ಚೈನಾ, ಟರ್ಕಿ, ಇರಾಕ್, ಪರ್ಷಿಯಾ, ಅರಬ್ ಸೇರಿ ವಿಶ್ವದ ಬಹುಭಾಗಗಳೊಡನೆ ಅವ್ಯಾಹತವಾದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕ ಶತಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಮಾರ್ಕೊ ಪೊಲೊ, ಇಬ್ನ್ ಬತೂತಾ, ವಾಂಗ್ ತ್ಯುವಾನ್ನಂಥ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೆಲ್ಲ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟು ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚೈನಾ ತನ್ನ ವಸಾಹತೊಂದನ್ನು ಆ ಕಾಲಕ್ಕೇ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು ವಿಶೇಷವೇ ಸೈ. ೧೪೩೩ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ರಾಜಕುಮಾರನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಏಳನೇ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲೇ ಮೃತಪಟ್ಟ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ. ಇಂದಿಗೂ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ಕ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಚೈನಾಕೊಟ್ಟಾ(ಕೋಟೆ), ಚೀನಂಚೇರಿ, ಚೀನಪಲ್ಲಿ(ಚೈನಾ ಮಸೀದಿ)ನಂಥ ಹಲವು ಕುರುಹುಗಳು ಚೈನಾ-ಕೇರಳದ ಮಧ್ಯದ ಸಂಬಂಧದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ. ಮುಂದೆ ಗಾಮ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿಳಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅರಬ್ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಕೈಲಿದ್ದ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ  ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಕೈಸೇರಿತು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಕಲ್ಲಿನ ಕೋಟೆಯಿಂದಲೇ ಆ ಊರಿಗೆ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತೆಂದೂ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಕ್ಯಾಲಿಕೋ ಎಂಬ ಬಟ್ಟೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ರಫ್ತಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತೆಂದೂ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. 
       ಅದು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಝಾಮೋರಿನ್ನನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಮಲಬಾರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಲು ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಸಾಂಬಾರು ಪದಾರ್ಥಗಳು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿಸಿದ್ದವೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡೇ ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮ ಬಾರಿ ಬಾರಿ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯ ಬಂದರಿಗೆ ಬಂದಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ. ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ಆತ ಬಂದಿಳಿದಾಗ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರೇ ಕೇಳು ನಾಯರ್ ಎಂಬ ಯುವಕನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಬಡಿದು ಕೊಂದರೆಂಬುದು ಬೇರೆ ವಿಷಯ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಾಗಲೇ ಭದ್ರವಾದ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವರು ಝಾಮೋರಿನ್ನನ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ನುಗ್ಗಲು ಶತಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅರಬ್ಬಿ ವರ್ತಕರಿಂದ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ತೀವ್ರ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಬೇರೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಭಯ ಮರಕ್ಕರ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು. ಇವರ ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರು ಝಾಮೋರಿನ್ನನ ವಿಧೇಯ ಸೇವಕರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅರಸನಿಗೆ ಇವರನ್ನು ಕಂಡರೆ ಭಾರೀ ಪ್ರೀತಿ. ಇದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ವಂಶವನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಕ್ಕೇರಿತ್ತು. ಕೇರಳದಿಂದ ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಜಿಪ್ಟ್ ನಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಇದೇ ಮರಕ್ಕರ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು. ಝಾಮೋರಿನ್ನನ ರಾಜಾಶ್ರಯ, ಸಾಂಬಾರ್ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರೀ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆರಡೂ ಸೇರಿ ಮರಕ್ಕರ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮೀರಿ ಬೆಳೆದರು. ಒಂದೆಡೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಮರಕರ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಕೇರಳದ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿ ಸಾಧಿಸಲು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಝಾಮೋರಿನ್ನನ ವೈರಿ ಕೊಲತ್ತಿರಿ ಅರಸನ ಜೊತೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಸಂಧಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯ ಹತ್ತಿರ ತಮ್ಮ ಕೋಟೆಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಕೊಲತ್ತಿರಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಝಾಮೋರಿನ್ನನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು.  ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಝಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಮಧ್ಯೆ ಮೊದಲೇ ಹೊಗೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದ ದ್ವೇಷ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯಲು ಕಾರಣವಾಯ್ತು. ಮೊದಮೊದಲು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟಗೆ ಗುದ್ದಾಡಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಮೂದಿರಿ ಲಂಕೆಯ ಭುವನೇಕ ವಿಜಯಭಾನುವಿನ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಘೋಷಿಸಿದ. ೧೫೩೪ರಲ್ಲಿ ನಾಗಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕದನದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಸಾಮೂದಿರಯ ಸೈನ್ಯದೆದುರು ಭಾರೀ ನಷ್ಟವನುಭವಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಝಾಮೋರಿನ್ನನನ್ನು ಕಂಡರಾಗದ ವೆಟ್ಟದನಾಡಿನ ರಾಜ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಕರೆದು ಚಲಿಯಾ ನದಿದಡದ ಚಲಿಯಾಂನಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ. ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ತನೂರಿನ ಅರಸನನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ತಮತಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಿಸಿ ಡೋಮ್ ಜಾವೋ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಬೆನ್ನಿಗೇ ವೆಟ್ಟದ ನಾಡಿನವನೂ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ. ಮಲಬಾರಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಝಾಮೋರಿನ್ನನ ಹಿಡಿತ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೫೩೭ರಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೊಡನೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಝಾಮೋರಿನ್ನನ ಸೈನ್ಯ ಸೋತರೂ ಮುಂದೆ ಮೂರನೇ ಕುಂಜಾಳಿ ಮರಕ್ಕರಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ೧೫೭೧ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲಿಯಾಂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲೂ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಬಗ್ಗುಬಡಿದ. ಮಲಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಪತ್ಯ ಸಾಧಿಸುವ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಕನಸು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭಗ್ನವಾಯಿತು. ಕೇರಳದ ಆಸೆ ಬಿಟ್ಟು ಗೋವದತ್ತ ಮುಖಮಾಡಲು ಈ ಯುದ್ಧ ಅವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯ ಹತ್ತಿರದ ವೆಲಿಯಂಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಝಾಮೋರಿನ್ ಕಟ್ಟಿದ ಕೋಟೆ ಚಲಿಯಾಂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಕುಂಜಾಳಿಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಇಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಊರಿಗೆ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯೆಂದು ಹೆಸರು ಬಂತೆಂಬುದು ಒಂದು ಊಹೆ.
ಚಾಲಿಯಾಂ ಸೀವಾಕ್
       ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಸಾಮೂದಿರಿಗೆ ತಾವೇ ಬೇಕು ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರ ತಲೆಗೇರಿದ್ದೇ ಸೈ, ಸಾಮೂದಿರಿಯ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಂಜಾಳಿ ಮರಕ್ಕರನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಉಪಟಳ ಮೇರೆ ಮೀರಿತು. ಸಾಮೂದಿರಿ ಸಹಿಸುವಷ್ಟು ಸಹಿಸಿದ. ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ತಕನಾಗಿ ಬಂದವ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಪಿಳ್ಳೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೊಳತ್ತಿರಿಗಳನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿ ಕಣ್ಣೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಅಲಿರಾಜನ ದೃಷ್ಟಾಂತ ಸಾಮೂದಿರಿಯ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಇತ್ತು. ಮೆಲ್ಲನೆ ಗೋವೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸಿದ. ಪೊನ್ನಾನಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಬಾರಿನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಿ ಎಂದು. ಆದರೆ ಉದ್ದೇಶವಿದ್ದುದು ಇನ್ನೊಂದು. ಇಬ್ಬರೂ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಮಾಪಿಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಕಂಡಲ್ಲಿ ಬಡಿಯತೊಡಗಿದರು. ೪೦೦ ಮಾಪಿಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಯ್ತು. ಅವರ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದವರನ್ನು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಕೈಕಾಲು ಕತ್ತರಿಸಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆಸೆದರು. ಮಾಪಿಳ್ಳೆಗಳ ಉಪಟಳ ಒಂದು ಹಂತಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯ್ತು. ಎರಡನೇ ಶತ್ರುವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ಸಾಮೂದಿರಿ ಮೊದಲನೇಯವರ ವಿರುದ್ಧವೂ ತಿರುಗಿಬಿದ್ದ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಡಚ್ಚರೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಅವರನ್ನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕರೆದ. ೧೬೦೪ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯ ಜೊತೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಡಚ್ಚರು ಅಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೂ ಡಚ್ಚರಿಗೂ ತಂದಿಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಸಾಮೂದಿರಿ ಡಚ್ಚರಿಗೂ ಕೈಕೊಟ್ಟ. ೧೬೧೦ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರತ್ತ ಕೈಚಾಚಿ ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಮಲಬಾರಿನಿಂದ ಓಡಿಸಿದ. ಆದರೆ ಸಾಮೂದಿರಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಡಚ್ಚರಷ್ಟು ನಂಬಿಕಸ್ಥರಲ್ಲ ಎನಿಸಿತೇನೋ. ಮತ್ತೆ ಡಚ್ಚರೊಡನೆ ಸ್ನೇಹ ಕುದುರಿಸಿಕೊಂಡ. ಆದರೆ ಈ ಆಟ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಮಲಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚರು ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿದಂತೆ ಡಚ್ಚರು ಇಂಗ್ಲೀಷರ ಜೊತೆ ಸೇರಿದರು.  ಸಾಮೂದಿರಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾದ. 
       ೧೭೩೨ರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಅಥವಾ ಪಾಲಕ್ಕಾಡಿನ ಆಳುಗರ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆ ಮೈಸೂರು ಪಡೆಗಳು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಕೇರಳದತ್ತ ದಂಡೆತ್ತಿ ಬಂದವು. ೧೭೩೫ ಹಾಗೂ ೧೭೩೭ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆರಡು ಬಾರಿ ಸಾಮೂದಿರಿಗಳ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ ಮೈಸೂರಿನ ದಾಳಿಗೊಳಗಾಯ್ತು. ೧೭೪೫ರಲ್ಲೊಮ್ಮೆ, ೧೭೫೬ರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಮೈಸೂರಿಗೂ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಗೂ ಹೊಯ್ಕೈ ನಡೆಯಿತು. ಪದೇಪದೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ದಾಳಿ ಹಾಗೂ ಲೂಟಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಮೂದಿರಿ ಮೈಸೂರಿನೊಂದಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಆದರೆ ಕೊಡಲು ಅವನಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ಹಣವಿರಬೇಕಿತ್ತಲ್ಲ! ಅದು ದಿಂಡಿಗಲ್ಲಿನ ಫೌಜದಾರ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾಲ. ಹೇಳಿಕೇಳಿ ಮಲಬಾರೆಂಬುದು ಆ ಕಾಲದ ಅಕ್ಷಯಭಂಡಾರ. ಇಡೀ ಭಾರತದ ಸಮುದ್ರವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೇಂದ್ರ. ರಾಜ್ಯವಿಸ್ತಾರದ ತುರ್ತಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಹೈದರಾಲಿ ಬಿಡಲಿಕ್ಕುಂಟೇ? ೧೭೬೬ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ ಸೇನಾಬಲದೊಟ್ಟಿಗೆ ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಡೆಯಿಂದ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯನ್ನು ಮುತ್ತಲು ಹೊರಟೇ ಬಿಟ್ಟ. ಕೇರಳದ ಏಕೈಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಅರಸು ಅರಸು ಕಣ್ಣೂರಿನ ಅಲಿರಾಜ ಹೈದರಾಲಿಯ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಓಡೋಡಿ ಬಂದ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಲಬಾರಿನ ಸಮಸ್ತ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮೈಸೂರಿನ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಟೊಂಕಕಟ್ಟಿ ನಿಂತರು. ಹಿಂದೆ ಇವನ ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಿ ಕೈಸುಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಫ್ರೆಂಚು ಡಚ್ಚರು ಮತ್ತೆ ಕೈಜೋಡಿಸಲು ಹಿಂದೆಮುಂದೆ ನೋಡಿದರು. ಪರಿಣಾಮ ಇಡೀ ಉತ್ತರ ಮಲಬಾರ್ ಹೈದರನ ವಶವಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ಸೈನ್ಯ ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ತುರ್ಕನ ಕೈಲಿ ಸೋತ ಅವಮಾನ ತಾಳಲಾರದೇ ಸಾಮೂದಿರಿ ರಾಜ ತನ್ನ ಪರಿವಾರದವರನ್ನೆಲ್ಲ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ತ್ರಾವೆಂಕೋರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಇತ್ತ ಮನಂಚಿರಾದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಅರಮನೆಗೆ ಬೆಂಕಿಕೊಟ್ಟು ಅದರಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಕೊಚ್ಚಿಯವರೆಗಿನ ಪೂರ್ತಿ ಮಲಬಾರು ಹೈದರನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. 
       ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್‌ನ ರೈಲ್ವೇ ಸ್ಟೇಷನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿದರೆ ಎಡಕ್ಕೊಂದು ಒಯೊಟ್ಟಿ ರೋಡ್ ಎಂಬ ರಸ್ತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲೇ ಕಾಲು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮುಂದುವರೆದು ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದರೆ ಸಿಗುವುದೇ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯ ಹೆಸರಾಂತ, ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎಸ್.ಎಮ್.ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಅಥವಾ ಸ್ವೀಟ್ ಮೇಕರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್(ಮಿಠಾಯಿ ತಿರುವು). ಅದು ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡುವವರ ಪಾಲಿಗೆ ಭುವಿಗಿಳಿದು ಬಂದ ಸ್ವರ್ಗ. ಆ ರಸ್ತೆ ಶುರುವಾಗುವಲ್ಲಿ ಎಡಕ್ಕೆ ಕಂಚುಗಲ್ಲಿ. ಒಂದಿಡೀ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬರೀ ಕಂಚು, ಹಿತ್ತಾಳೆ ಸಾಮಾನಿನ ಅಂಗಡಿಗಳೇ. ಚೂರು ಮುಂದುವರೆದರೆ ಕೋರ್ಟ್ ರೋಡ್. ಅಲ್ಲಿ ಬರೀ ಚಪ್ಪಲಿ, ಶೂಗಳ ಅಂಗಡಿಯದ್ದೇ ಕಾರುಬಾರು. ಒಂದೆಡೆ ಬಗೆಬಗೆಯ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ಹಲ್ವಾ, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳ ರಾಶಿರಾಶಿ ಅಂಗಡಿಗಳು.  ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಚರ್ಮದ ವಸ್ತುಗಳು, ಚಪ್ಪಲಿ ಹಾಗೂ ಬಟ್ಟೆಗಳ ತಯಾರಕ. ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೇ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುವ ಕಾಗದದ ಬಳಕೆಯಿತ್ತು. ಇದು ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಹಲವು ದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಲಿಕೋ ಎಂಬ ಹೆಸರಾಯ್ತು. ಅಂದಮೇಲೆ ಬಟ್ಟೆಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಬರವುಂಟೇ! ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕಣ್ಣುಹಾಯಿಸಿದಷ್ಟು ದೂರಕ್ಕೆ ಕಾಣುವುದು ವಸ್ತ್ರದಂಗಡಿಗಳೇ. ಒಂದು ಕಡೆ ಅಂಜುಮನ್ ಬಾಗ್ ಎಂಬ ಪಾರ್ಸಿ ಸಮುದಾಯದ ಅಗ್ನಿ ದೇಗುಲ(fire temple). ಕೇರಳದಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಸಿಗಳ ಪೂಜಾಸ್ಥಳ ಇದೊಂದೇ. ಬೀಚ್ ರೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ Auto Motto ಎಂಬ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಅಂಗಡಿಯ ಮಾಲೀಕ ದಾರಿಯುಸ್ ಮಾರ್ಶಲ್ ಎಂಬ ಪಾರ್ಸಿ ಈ ದೇಗುಲದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಸಿ ಕುಟುಂಬ ಇವರದ್ದು ಮಾತ್ರ. ಈ ದೇಗುಲದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲೇ ಪಾರ್ಸಿಗಳ ಕಬ್ರಸ್ಥಾನವೂ ಇದೆ. ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತ್ರಿವೇಂದ್ರಮ್ಮಿನ ತನಕ ಯಾವ ಪಾರ್ಸಿ ಸತ್ತರೂ ಆತನನ್ನು ಹೂಳಲು ಎಸ್.ಎಮ್.ಸ್ಟ್ರೀಟಿನ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೇ ತರಬೇಕು. ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ ರಾಧಾ ಥೇಟರ್ ಕೂಡ ಇದೇ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಎಸ್.ಎಮ್.ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಳ ಮನಂಚಿರಾ ಸ್ಕ್ವೇರ್. ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡಲಿ ಬಿಡಲಿ. ಎಸ್.ಎಮ್.ಸ್ಟ್ರೀಟ್ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೇ ಒಂದು ವಾಕ್ ಹೋಗುವ ಥ್ರಿಲ್ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲು ಪದಗಳು ಬೇಡ. ಎದುರಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಭೇಟಿನೀಡಲೇ ಬೇಕಾದ ಮನಂಚಿರಾ ಮೈದಾನ. ಕ್ರೌನ್ ಥಿಯೇಟರ್, ಓಪನ್ ಏರ್ ಥಿಯೇಟರ್, ಸಂಗೀತ ಕಾರಂಜಿ, ಪಾರ್ಕ್, ಲೈಬ್ರರಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಏನುಂಟು ಏನಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಸಾಮೂದಿರಿ ತನ್ನ ಅರಮನೆಗೆ ಬೆಂಕಿಕೊಟ್ಟು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಎಂದೆನಲ್ಲ. ಆ ಅರಮನೆಯಿದ್ದುದು ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಂತೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಯಾವ ಕುರುಹೂ ಈಗ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮೈದಾನದ ಎಡಕ್ಕೆ ಮನಂಚಿರಾ ಕೆರೆ. ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಾನದೇವನ್ ವಿಕ್ರಮ ಸಾಮೂದಿರಿ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸುವಾಗ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಕೆರಯೊಂದನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ. ಕೆರೆಯನ್ನು ತೋಡಿದಾಗ ಸಿಕ್ಕ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅರಮನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅರಮನೆ ನಾಶವಾದರೂ ಆ ಕೆರೆ ಇಂದೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮಾನದೇವನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಈ ಕೆರೆ ಜೊತೆಗೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಸ್ಥಳ ಮಾನನ್ ಚಿರ(ಕೆರೆ) ಅಥವಾ ಮನಂಚಿರಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈಗ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸರಬರಾಜಾಗುವುದು ಇದೇ ಕೆರೆಯಿಂದ. 
ಮಿಠಾಯಿ ತಿರುವು

ಬಗೆಬಗೆಯ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ಹಲ್ವಾಗಳು
ಎಸ್ಸೆಮ್ ಸ್ಟ್ರೀಟಿನ ಸಂಜೆ ನೋಟ
ಮನಂಚಿರಾ ಸ್ಕ್ವೇರ್
ಮನಂಚಿರಾ ಕೆರೆ
       ೧೫೦೧ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ್ದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರವಾಸಿಗನೊಬ್ಬ ಹೇಳುವಂತೆ ಕೋಟೆಗಳಿಲ್ಲದ ಈ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಕರಿಗಿದ್ದವರು ಬರೋಬ್ಬರಿ ಏಳು ಸಾವಿರ ಜನರಂತೆ. ಅಂದರೆ ಆ ಅರಮನೆ ಅದೆಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಿರಬಹುದು?!?!?! ಹಿಂದೂಗಳು, ಮಹಮ್ಮದೀಯರು, ಕ್ರಿಸ್ತರು, ಯಹೂದಿಗಳು ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕೂ ಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ನಡೆಸಲು ಅರಮನೆಯೊಳಗೆ ನಾಲ್ಕು ಹಜಾರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಾಗಿತ್ತಂತೆ. ಇನ್ನು ಅರಮನೆಯ ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ತಗಡುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯಲಾಗಿತ್ತೆಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರೆಲ್ಲ ಮೂಗಿನ ಮೇಲೆ ಬೆರಳಿಟ್ಟಿದ್ದು ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯವೇನಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದು ಚಿನ್ನಕ್ಕಿಂತ ಸಾಂಬಾರಪದಾರ್ಥಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಬಾಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲ. ಮುಂದೆ ಬಂದ ರಾಜರ್ಯಾರೂ ವಿಕ್ರಮಪುರಂ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಿಸುವ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ದುಡ್ಡಿನ ಅಭಾವದಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಅಪಶಕುನವೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೋ! ಈ ಅರಮನೆ ನಾಶವಾದಮೇಲೆ ಮೀನ್ಚಂಡದಲ್ಲಿರುವ ತಿರುವಚ್ಚಿರ ಕೋವಿಲಕಂ ಸಾಮೂದಿರಿಗಳ ವಾಸಸ್ಥಳವಾಯ್ತು. 
       ತಿರುಗಿ ಹೈದರನ ಕಡೆ ಬರೋಣ.  ಕಣ್ಣೂರಿನ ಅಲಿರಾಜನ ಜೊತೆ ಸ್ನೇಹ ಸಾಧಿಸಿದ ಹೈದರ್ ಆತನನ್ನು ಸಾಮೂದಿರಿಯ ಬಳಿ ಕಳುಹಿಸಿದ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲೀಕೊಟೆಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಮಾಪಿಳ್ಳೆಗಳು ಹೈದರನ ಕಡೆ ವಾಲಿದರು. ಈಬಾರಿ ಹೈದರ್ ಬೇಡಿಕೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದು ಒಂದು ಕೋಟಿ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳಿಗೆ. ಅಷ್ಟು ಸೊತ್ತು ಸಾಮೂದಿರಿಯ ಹತ್ತಿರ ಇರಲೇಬೇಕೆಂದು ಹೈದರನ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸಾಮೂದಿರಿ ಕವಡೆ ಕಾಸು ಕೊಡಲೂ ನಿರಾಕರಿಸಿದ. ಕೋಟೆಗಳಿಲ್ಲದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದ ಅರಮನೆ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಸುಲಭದ ತುತ್ತಾಗಿತ್ತು. ಸಾಮೂದಿರಿ ತನ್ನ ಸಂಪತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ಪರಿವಾರದವರ ಜೊತೆ ತ್ರಾವೆಂಕೂರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದ. ಕೆ.ವಿ.ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಹೀಗೆ ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆಯಿಂದ ತ್ರಾವೆಂಕೂರಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೌಲ್ಯ ಹಲವು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಾಗಿತ್ತು. ತಿರುವನಂತಪುರದ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯ ಪಾಲೂ ಇರಬಹುದು.  The sword of Tipu Sultan ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದ ಗಿಡ್ವಾಣಿ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಚಾರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಯಾಜ್ ಖಾನ್ ಎಂಬ ಹೈದರನ ಬಂಟನ ಕುರಿತು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಈ ಆಯಾಜ್ ಖಾನ್ ಮೂಲತಃ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯವ. ಆಶಿಲಾ ಬಾನು ಎಂಬ ಆಸ್ಥಾನವೇಶ್ಯೆಯ ಮಗ. ಸಾಮೂದಿರಿಯ ಅರಮನೆಯ ರಕ್ಷಣಾದಳದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದವ. ಇವ ಸಾಮೂದಿರಿಯ ಮಗನೇ ಎಂದು ಗಿಡ್ವಾಣಿ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದಂತೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರಾದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಬೂತು ಒದಗಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲವೆನ್ನುವುದು ಬೇರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಈತ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಹೈದರನ ಪಕ್ಷ ಸೇರಿದ. ಅರಮನೆಯ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದು ಬಿತ್ತು. ಹೈದರನ ಕೈಲಿ ಒತ್ತೆಯಾಳಾಗಿ ಸಿಗುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಸಾಮೂದಿರಿಗೆ ಬೇರೆ ದಾರಿಯಿದ್ದದ್ದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯೊಂದೇ ಆಗಿತ್ತು. ೬೦೦ ವರ್ಷದ ಸಾಮೂದಿರಿಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕೊನೆಯಾಯ್ತು. ಹಾಗೆಂದು ಹೈದರನೇನು ಬಹುಕಾಲ ಬಾಳಲಿಲ್ಲ. ೧೭೮೨ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತದೂರಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರಿನಿಂದ ನರಳಿ ನರಳಿ ಸತ್ತ. ಆರು ಶತಮಾನ ಮಲಬಾರಿನ  ಏಕಮೇವಾದ್ವಿತೀಯ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಸಾಮೂದಿರಿಗಳೆದುರು ಮೈಸೂರಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಇನ್ನು ರಿಪೇರಿಯಾಗದಷ್ಟು ಹದಗೆಟ್ಟವು ಎಂಬುದಂತೂ ಸತ್ಯ.  
ಕೊಟ್ಟಾರತ್ತಿಲ್ ಶುಂಗೂನಿ ಮೆನನ್ ಕೇರಳ ಕಂಡ ಹೆಸರಾಂತ ಕವಿ, ವಿದ್ವಾಂಸ ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸಕಾರ. ಆತನ ’ಐತಿಹ್ಯಮಾಲಾ’ ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗ್ರಂಥ. ಹೆಸರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಇದೊಂದು ಕೇರಳದ ಬಗೆಗಿನ ಐತಿಹ್ಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ. ಇತಿಹಾಸವೆನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಇದು ಪುರಾಣಗಳಂತೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ರೋಚಕ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಕಥೆಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖಾನಿಸುತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಎಂಟು ಭಾಗಗಳು ಸುಮಾರು ನೂರಿಪ್ಪತ್ತು ಆಶ್ವಾಸಗಳಿರುವ ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಬ್ರಹದ್ಗ್ರಂಥವೇ ಸೈ.  ಇದನ್ನು ಬರೆದು ಮುಗಿಸಲು ಶುಂಗುನ್ನಿ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನಂತೆ. ಮುಂದೆ ’ಭಾಷಾಪೋಷಿಣಿ’ ಎಂಬ ಮಲಯಾಳಂ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ಇದನ್ನು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರತಂದಿತು. ಯಾವ ಹ್ಯಾರಿಪಾಟರಿಗೂ ಕಮ್ಮಿಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಈ ಸರಣಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೊಂಡಿತ್ತೆಂದರೆ ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಇದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪುಸ್ತಕರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಲಕ್ಷ ಪ್ರತಿಗಳು ಬಿಕರಿಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಅದಾಗಿ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಬಾರಿ ಮರುಮುದ್ರಣಗೊಂಡರೂ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಕೊಂಚವೂ ಮುಕ್ಕಾಗಿಲ್ಲ.  ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಾಮೂದಿರಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಹಲವು ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಥೆ ಹೀಗಿದೆ.
ಶುಂಗುನಿ ಮೆನನ್ 
ಐತಿಹ್ಯಮಾಲಾ


       ಸಾಮೂದಿರಿ ರಾಜನಿಗೆ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ ಬಲಭುಜದಲ್ಲಿ ನೋವು. ಅದು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತ ಸಾಗಿತೇ ವಿನಃ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಲಕ್ಷಣಗಳ್ಯಾವವೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಥಾನ ವೈದ್ಯರಿಂದ ಅಳಲೆಕಾಯಿ ಪಂಡಿತರವರೆಗೆ, ತಾಂತ್ರಿಕರಿಂದ ಮಾಂತ್ರಿಕರವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮತಮ್ಮ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ನೋಡಿದರೂ ಯಾವುದೇ ಫಲಿತಾಂಶ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ಗುಣಪಡಿಸಲಾಗದ ತೀರವ್ಯಾಧಿ ಎಂದು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ವೈದ್ಯರೆಲ್ಲ ಘೋಷಿಸಿ ಕೈತೊಳೆದುಕೊಂಡರು. ಹೀಗಿಪ್ಪಾಗ ಒಂದು ದಿನ ಸಾಮೂದಿರಿಯ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಯುವಕನೊಬ್ಬ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಅರಸನ ನೋವನ್ನು ತಾನು ಗುಣಪಡಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡ. ರಾಜವೈದ್ಯರೇ ಗುಣಪಡಿಸಲಾಗದ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಇವನ್ಯಾವ ಮದ್ದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆಂದು ಕೇಳುವ ಕುತೂಹಲ ಆಸ್ಥಾನಿಕರಿಗೆ. ಕಾಯಿಲೆಯ ಪೂರ್ವಾಪರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತಿಳಿದುಕೊಂಡವ ’ಅಯ್ಯೋ ಇಷ್ಟೇನಾ, ಇದಕ್ಕೊಂದು ತುಂಬಾ ಸರಳ ವಿಧಾನವಿದೆ. ಯಾವಾಗಲೂ ಬಲಭುಜದ ಮೇಲೆ ಒದ್ದೆ ವಸ್ತ್ರ ಹಾಕಿಕೊಂಡರಾಯ್ತು. ಅಷ್ಟೆ. ನೋವು ಗುಣವಾಗದಿದ್ರೆ ಹೇಳಿ!’ ಅಂದನಂತೆ. ಸಾಮೂದಿಗೆ ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸಿತು. ದೊಡ್ಡದೊಡ್ಡ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಿರುವಾಗ ’ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಟವಲ್’ ಅದೇನು ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಮಾಡತ್ತಪ್ಪಾ ಅಂತ. ಆದರೆ ಅವನಿಗೂ ಬೇರೆ ದಾರಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನೋವು ಗುಣವಾಗುವುದಾದರೆ ಇದನ್ನೂ ಒಂದು ಮಾಡಿದರಾಯ್ತು ಎಂದುಕೊಂಡು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಒದ್ದೆ ಟವಲ್ ಹಾಕಿಕೊಂಡ್ರೆ ಏನಾಶ್ಚರ್ಯ ಅಂತೀರಿ, ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಸಾಮೂದಿರಿ ಖುಷಿಯಿಂದ ಕುಣಿದಾಡತೊಡಗಿದ. ಇದಾಗಿ ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ದೇಶಾಂತರ ಹೋಗಿದ್ದ ದೀವಾನ ತಿರುಗಿ ಬಂದನಂತೆ. ರಾಜ ದೀವಾನನಿಗೆ ನಡೆದ ಕಥೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳಿ ಆ ಯುವಕನಿಗೆ ಸನ್ಮಾನ ಸಮಾರಂಭವನ್ನೇರ್ಪಡಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದ. ಸಾಮೂದಿರಿ ಹೇಳಿದ್ದೆಲ್ಲ ಕೇಳಿದ ದಿವಾನ ತಲೆತಲೆ ಚಚ್ಚಿಕೊಂಡ. ಏನೋ ನೆನಪಾದವನಂತೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಓಡಿದವ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಹುಡುಕತೊಡಗಿದನಂತೆ. ಆತ ಏನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸಂಜೆ ಕಪ್ಪೇರುತ್ತಿತ್ತು. ನಿರಾಸೆ ಹೊತ್ತ ಮುಖದೊಂದಿಗೆ ದಿವಾನ ಅರಮನೆಯ ದಾರಿ ಹಿಡಿದ. ದಾರಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆಯ ಅಂಗಡಿ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಏರಿಯಾ. ದಿವಾನ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಗಮನಿಸುತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸೊಬ್ಬಳು ಸುಮ್ಮನೇ ನಿಂತಿದ್ದು ಅವನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಅನುಮಾನವೇ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಅವಳೇ! ಓಡೋಡಿ ಹೋದವನೇ ಅವಳಿಗೆ ಕೈಮುಗಿದು ’ತಾಯಿ, ನಿಮಗೇನೋ ತುಂಬ ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಷಯ ಹೇಳಲಿಕ್ಕಿದೆ,  ಮಾತಾಡಲು ಕೆಲ ಸಮಯ ಮೀಸಲಿಡಬಹುದೇ’ ಎಂದನಂತೆ. ಅರಮನೆಯ ದಿವಾನನ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡಲು ಯಾರು ತಾನೇ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ? ಖಂಡಿತ ನಿಸ್ಸಂಕೋಚವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿ ಎಂದಳವಳು. ಏನೋ ಹೇಳಲು ಹೊರಟವ ಸ್ವಲ್ಪ ತಡೆದ. ’ಅಯ್ಯೋ ನನ್ನ ರಾಜಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಅರಮನೆಯಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಬಂದೆ. ಅದು ಯಾರ ಕೈಗಾದರೂ ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಗಂಡಾತರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೋಗಿ, ಹಾಗೆ ತಂದೆ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಕಾಯಬಹುದೇ. ನಾನು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ತುಂಬ ತುರ್ತಿನ ವಿಚಾರ ಮಾತಾಡಲಿಕ್ಕಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅಳಿವು ಉಳಿವಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ’ ಎಂದ. ಹೆಂಗಸು ಆಗಬಹುದೆಂದು ತಲೆಯಾಡಿಸಿದಳು. ದಿವಾನನಿಗ್ಯಾಕೋ ಸಮಾಧಾನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ರಾಜಮುದ್ರೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿ ಬರುವವರೆಗೂ ಕಾಯುತ್ತ ನಿಲ್ಲುವುದಾಗಿ ಆಣೆ ಮಾಡಿ ಎಂದು ಗೋಗರೆದ. ನೀನು ಬರುವವರೆಗೂ ನಾನೆಲ್ಲೂ ಹೋಗದೇ ಇಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೆಂಗಸು ಭಾಷೆ ಕೊಟ್ಟಳು. ದಿವಾನ ಮತ್ತೆ ಅರಮನೆಯತ್ತ ಓಡಿದ. ದಿವಾನನ ಬರುವಿಕೆಯನ್ನೇ ಎದುರುನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಮೂದಿರಿಗೆ ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸಿತು. ಓಡಿ ಬಂದವನನ್ನು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಏನಾಯ್ತೆಂದು ಕೇಳಿದ. ಅಯ್ಯೋ ನೀವೆಂಥ ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿರಿ ಎಂದು ಮಹಾಸ್ವಾಮಿ ಎಂದು ದಿವಾನ ಗೋಳಾಡತೊಡಗಿದ. ಸಾಮೂದಿರಿಗೊಂದೂ ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ. ದಿವಾನ ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳತೊಡಗಿದ. ನಿಮ್ಮ ಬಲಭುಜದ ನೋವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ. ಐಶ್ವರ್ಯದ ದೇವಿ ನಿಮ್ಮ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ತಾಂಡವವಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಈ ರಾಜ್ಯ ಇಷ್ಟೊಂದು ಸಂಪದ್ಭರಿತವೂ ಸುಭಿಕ್ಷವೂ ಆಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಂಪತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ನಿಮ್ಮ ಭುಜದ ನೋವೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಈಗ ಒದ್ದೆಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಪಶಕುನವಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅರಮನೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಹೊರನಡೆದಿದ್ದಾಳೆ. ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಾರೆ ದುರದೃಷ್ಟವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರೀ.  ಅವಳನ್ನು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅವಳು ರಾಜ್ಯ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗದಂತೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಇನ್ನು ಇರುವುದು ಒಂದೇ ದಾರಿ ಎಂದವನೇ ಸಾಮೂದಿರಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೂ ಕಾಯದೆ ತನ್ನ ಮನೆಕಡೆ ತೆರಳಿದ. ಸಾಮೂದಿರಿಗೆ ಅವನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನದೇನೂ ಹೊಳೆಯದೇ ಹೋದ ದಾರಿಯನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತ ನಿಂತ. ಇತ್ತ ದಿವಾನ ಸೀದಾ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿದವನೇ ವಿಷ ಕುಡಿದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಅರಮನೆಯ ಪಂಡಿತರಿಗೆ ದಿವಾನನ ಕೃತ್ಯದ ಅರಿವಾಯ್ತು. ಲಕ್ಷ್ಮಿದೇವಿ ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೆರಳದಂತೆ ಮಾಡಲು ಉಪಾಯ ಹೂಡಿದ ದಿವಾನ ತಾನು ಬರುವವರೆಗೂ ಸ್ಥಳಬಿಟ್ಟು ಕದಲದಂತೆ ಅವಳಿಂದ ಮಾತು ಪಡೆದಿದ್ದ.  ದಿವಾನ ಬರುವುದನ್ನು ಎದುರು ನೋಡಿ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆಯ ಬಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತ ನಿಂತಳು. ಆ ಸ್ಥಳವೇ ಈಗಿನ ಎಸ್.ಎಮ್.ಸ್ಟ್ರೀಟ್.  ಈ ಮಾರ್ಕೇಟಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನೆಲೆನಿಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದೊಂದು ಭಗವತಿಯ ಮಂದಿರವಿದೆ. ದೇವಿಯ ಕೃಪೆಯಿರಬೇಕು. ಶತಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಎಸ್ಸೆಂ ಗಲ್ಲಿಯ ಬಜಾರಿನ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಭಂಗಬಂದಿಲ್ಲ. ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತು ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡುವುದೇ ಕಣ್ಣಿಗೊಂದು ಹಬ್ಬ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವತ್ತೂ ಸಂಪತ್ತು, ಸಮೃದ್ಧಿ ತುಂಬಿತುಳುಕುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಒದ್ದೆ ವಸ್ತ್ರ ಅಶುಭವೆಂದು ನಮ್ಮಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆ. ಅದೂ ಬಲಭುಜದ ಮೇಲೆ ಒದ್ದೆವಸ್ತ್ರ ಹೊದೆಯುವುದು, ಉಪವೀತವನ್ನು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧರಿಸುವುದು ಅಪರಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಇದಾಗಿ ಕೆಲ ತಿಂಗಳುಗಳು ಕಳೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಹೈದರನ ದಾಳಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ ಸರ್ವನಾಶವಾಯಿತು. ವಿಜಯನಗರದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬಹಮನಿಯವರು ಲೂಟಿ ಹೊಡೆದಂತೆ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯನ್ನು ಮೈಸೂರಿನವರು ಸೂರೆಹೊಡೆದು ಸಂಪತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ಆನೆಗಳ ಮೇಲೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ವಿಜಯನಗರವೇನೋ ಹಾಳುಹಂಪೆಯಾಯಿತು, ಆದರೆ ಕಲ್ಲೀಕೋಟೆಯ ಖ್ಯಾತಿ ಶತಮಾನಗಳುರುಳಿದರೂ ಕೊಂಚವೂ ಮುಕ್ಕಾಗಲಿಲ್ಲ.

Sunday, July 22, 2018

ಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ

       ಭದ್ರಬಾಹು ಮುನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನೊಡನೆ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿ ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಿದ್ದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಘಟನೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಜೈನ ಧರ್ಮವು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದು ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಜೈನ ಧರ್ಮ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದ್ದು, ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡಿದ್ದು ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಎಂಬುದು ವಿಶೇಷ. ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದ್ದು ಕ್ರಿ.ಪೂ ೨೯೮ರಲ್ಲೆಂದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲಾ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಜೈನರ ಪರಂಪರೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಶಾಸನಗಳು ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಶ್ರುತಕೇವಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯವರಾದ ಭದ್ರಬಾಹು ಮುನಿಗಳು ತಮ್ಮ ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮುಂದೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದಾದ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಮಹಾಕ್ಷಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಉತ್ತರಭಾರತದ ಬೇರೆಬೇರೆ ಭಾಗಗಳ ಜೈನಾನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಟವಪ್ರ(ಕಳ್ವಪ್ಪು) ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತರು.  
       ತೀರ್ಥಂಕರರ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಕಿವಿಯಾರೆ ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳಿದವರನ್ನು ಶ್ರುತಕೇವಲಿ  ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.  ದಿಗಂಬರ ಜೈನರ ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ಗೋವರ್ಧನ ಮಹಾಮುನಿ, ಆಚಾರ್ಯ ವಿಷ್ಣು, ನಂದಿಮಿತ್ರ, ಅಪರಾಜಿತ ಹಾಗೂ ಭದ್ರಬಾಹುಗಳು ಪಂಚಶ್ರುತಕೇವಲಿಗಳು. ಅಲ್ಲದೇ ಭದ್ರಬಾಹುಗಳು ಅವಿಭಜಿತ ಜೈನಸಂಘದ ಕೊನೆಯ ಆಚಾರ್ಯರು ಕೂಡ. ಈಗಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪುಂಡ್ರವರ್ಧನ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಇವರ ಜನನವಾಯ್ತು. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲೇ ತಾವು ಶ್ರುತಕೇವಲಿಗಳಾಗುವುದನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದ ಭದ್ರಬಾಹುಗಳು ಸಂನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಆಚಾರ್ಯ ಪದವಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದರಂತೆ. ಒಮ್ಮೆ ಕಾರ್ತಿಕ ಪೌರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನಿಗೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಮಾನ, ತೆಂಗಿನ ಮರ ಮುರಿದು ಬೀಳುವುದು, ಕಪ್ಪಾನೆಗಳ ಹೊಡೆದಾಟ, ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕೂತ ಮಂಗ, ತುಂಡಾದ ಚಂದ್ರ, ಒಣಗಿದ ಕೆರೆ, ಸ್ವರ್ಣಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ಪಾಯಸ ತಿನ್ನುತ್ತಿರುವ ನಾಯಿ, ಕತ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂತ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಯೋಧ, ಆಕಾಶದಿಂದಿಳಿದು ಬಂದ ರಥ, ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಂಚುಹುಳಗಳು, ಊರನ್ನಾವರಿಸಿದ ಹೊಗೆ,  ಗದ್ದೆಯೂಳುತ್ತಿರುವ ಎತ್ತುಗಳು, ಹಂಸಗಳನ್ನು ಸರೋವರದಿಂದ ಓಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಪಿಗಳು, ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಕರು, ಮುದಿ ಎತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಕೂತ ನರಿ , ಹನ್ನೆರಡು ಹೆಡೆಯ ಸರ್ಪ ಹೀಗೆ ಹದಿನಾರು ಬಗೆಯ ಸ್ವಪ್ನಗಳುಂಟಾದವಂತೆ. ಗಾಬರಿಗೊಂಡ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಈ ಕನಸುಗಳ ಮರ್ಮವೇನೆಂದು ತಿಳಿಸಲು ಆಚಾರ್ಯರಾದ ಭದ್ರಬಾಹುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಭೀಕರ ಕ್ಷಾಮ ಬರುವುದಾಗಿಯೂ, ಧರ್ಮ ಹಾಗು ಸತ್ತೆ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವುದಾಗಿಯೂ ಅರಿತ ಭದ್ರಬಾಹುಗಳು ತಮ್ಮೆಲ್ಲ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಉತ್ತರವನ್ನು ತೊರೆದು ದಕ್ಷಿಣದ ಕಟವಪ್ರದತ್ತ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರಂತೆ.ಚಂದ್ರರಾಜಾಕಥಾವಳಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈರೀತಿ ಭದ್ರಬಾಹುಮುನಿಗಳ ಸಂಗಡ ಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ.  ಕಟವಪ್ರ ಅಥವಾ ಕಳ್ವಪ್ಪುವಿಗೆ ಕಪ್ಪಾದ ಗುಡ್ಡ, ಸಮಾಧಿಬೆಟ್ಟವೆಂಬೆಲ್ಲ ವಿವರಣೆಗಳಿವೆ. ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಟಪ, ಕಟವಪ್ರ, ವೆಳ್ಗೊಳವೇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ ಸುಮಾರು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳವೆಂದು ಹೆಸರಾಯ್ತು. ಚಾವುಂಡರಾಯ ಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕ ನೆರವೇರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗುಳ್ಳೇಕಾಯಿ ಅಜ್ಜಿ ತನ್ನ ಸೋರೆಬುರುಡೆಯಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದ ಹಾಲು ಬಾಹುಬಲಿಯನ್ನು ತೋಯಿಸಿ ದೊಡ್ಡಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಬಂದು ಬೆಳ್ಳಗಿನ ಪುಷ್ಕರಣಿಯಾಯ್ತೆಂದೂ ಅದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಈ ಊರಿಗೆ ಬೆಳಗೊಳವೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತೆಂದೂ ಇರುವ ಕತೆಯನ್ನು ನೀವು ಕೇಳಿಯೇ ಇರುತ್ತೀರಿ. ಆದರೆ ಬೆಳಗೊಳದ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು ಎದುರಿಗಿನ ಚಿಕ್ಕಬೆಟ್ಟವೇ. ಕಟವಪ್ರ, ಕಳ್ವಪ್ಪುಗಳೇ ಮುಂತಾಗಿ ಹೆಸರು ಬರಲೂ ಈ ಬೆಟ್ಟವೇ ಕಾರಣ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಹುಬಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ದೂಡ್ಡಬೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ಇಂದ್ರಗಿರಿಯೆಂದೂ, ಎದುರಿಗಿದ್ದುದನ್ನು ಚಿಕ್ಕಬೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ಚಂದ್ರಗಿರಿಯೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನಿಂದ. ಆತ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಬಸದಿ, ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಭದ್ರಬಾಹುಮುನಿಗಳ ಪಾದಚಿಹ್ನೆ ಹಾಗೂ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಗುಹೆ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ. ಭದ್ರಬಾಹುಗಳು ತಮ್ಮ ಅವಸಾನಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿದು ತಮ್ಮ ಇಬ್ಬರು ಶಿಷ್ಯರಾದ ಪ್ರಭಾಚಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತರನ್ನು ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಉಳಿದವರನ್ನು ರಾಮಿಲಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶಾಖಾಚಾರ್ಯರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ತಮಿಳ್ನಾಡಿನ ಚೋಳ ಮತ್ತು ಪಾಂಡ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಹೀಗೆ ಭದ್ರಬಾಹುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಜೈನಧರ್ಮ ತಮಿಳುನಾಡನ್ನೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಇಂಥ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವುಳ್ಳ ಘಟನೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಜೈನ ಕಥನಗಳು, ಶಾಸನಗಳು ಹಾಗೂ ದಂತಕಥೆಗಳು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮತ್ತು ಶ್ರುತಕೇವಲಿ ಭದ್ರಬಾಹುಮುನಿಗಳು ಯಾರು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಇತಿಹಾಸಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತಾಭಿಪ್ರಾಯವಿಲ್ಲ.  
ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಬಸದಿ

    
ಎದುರಿಗೆ ಕಾಣುವ ಇಂದ್ರಗಿರಿ


ಹೋದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಇದೇ ಕೆಲಸ

ಚಂದ್ರಗಿರಿಯ ಬಸದಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ

ಚಂದ್ರಗಿರಿಯ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ

ಭದ್ರಬಾಹು ಶಾಸನ
  ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಮುಖ್ಯ ಶಾಸನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ ೭೫೩. ಜೈನಕಾಶಿಯೊಟ್ಟಿಗೆ ಅದನ್ನು ಭಾರತದ ಶಾಸನಕಾಶಿಯೆಂದು ಕರೆದರೂ ಅದು ಅತಿಶಯದ ಮಾತಲ್ಲ. ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಶಾಸನ ಸಂಖ್ಯೆ ೧(ಕ್ರಿ.ಶ ೬೦೦), ೩೧(ಕ್ರಿ.ಶ ೬೫೦), ೬೪(ಕ್ರಿ.ಶ ೧೧೬೩), ೬೭(ಕ್ರಿ.ಶ  ೧೧೨೯), ೨೫೮(ಕ್ರಿ.ಶ ೧೪೨೧) ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಎರಡು ಶಾಸನಗಳು ಭದ್ರಬಾಹು-ಚಂದ್ರಗುಪ್ತರು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಯಾವ ಶಾಸನಗಳೂ ಇವರಿಬ್ಬರು ಯಾರು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅರಹುವುದಿಲ್ಲ. ಹರಿಸೇನನ ಬೃಹತ್ಕಥಾಕೋಶದ ಪ್ರಕಾರ ೧೨ ವರ್ಷಗಳ ಕ್ಷಾಮದ ಕಾರಣದಿಂದ ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೆರಳುವಂತೆ ಭದ್ರಬಾಹು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅರಸು ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಜೈನದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು ವಿಶಾಖಾಚಾರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ೧೨ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಪುನಃ ತನ್ನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ. ರತ್ನನಂದಿಯ ಭದ್ರಬಾಹುಚರಿತೆಯಲ್ಲೂ ಅಜಮಾಸು ಇದೇ ಕಥೆಯಿದೆ.  ಚಿದಾನಂದನ ಮುನಿವಂಶಾಭ್ಯುದಯದ ಪ್ರಕಾರ ಕಳ್ವಪ್ಪುವಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಭದ್ರಬಾಹು ಹುಲಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ತುತ್ತಾದ. ಆಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಜೈನದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು ಭದ್ರಬಾಹುವಿನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸತೊಡಗಿದ. ಇನ್ನು ದೇವಚಂದ್ರನ ರಾಜಾವಳಿ ಈ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೇಳುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾವ್ಯ. ದಕ್ಷಿಣಾಪಥಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿದ್ದ ಭದ್ರಬಾಹುವಿನ ಸಂಗಡ ಪಾಟಲೀಪುತ್ರದ ರಾಜ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನೂ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಕಳ್ವಪ್ಪುವನ್ನು ತಲುಪಿದ. ಅವನ ಮೊಮ್ಮಗ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಕೆಲ ಬಸದಿಗಳನ್ನೂ, ಬೆಳಗೊಳ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣವನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿಸಿದ.  ಪಾಟಲೀಪುತ್ರದ ಅರಸ ಎಂಬ ಈ ರಾಜಾವಳಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಈ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನು ಮೌರ್ಯರ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನೇ ಆಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಊಹೆ ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. 
       ಜೈನಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಿಗಂಬರ ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಾವೀರನ ನಿರ್ವಾಣದ ೧೬೨ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ ೩೬೫ರಲ್ಲಿ ಪಂಚಮಶೃತಕೇವಲಿ ಭದ್ರಬಾಹು ಜಿನೈಕ್ಯಗೊಂಡ. ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ೧೭೦ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಾಲವಾದ. ಮಹಾವಂಶವು ಮಹಾವೀರನ ನಿರ್ವಾಣದ ೧೫೫ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಪಟ್ಟಾಭಿಷಕ್ತನಾದನೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮೌರ್ಯರ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕ್ರಿ.ಪೂ ೩೦೦ರ ಆಚೀಚೆಗೂ ಭದ್ರಬಾಹುವಿನ ಕೊನೆಗಾಲಕ್ಕೂ ಸುಮಾರು ೬೦ ವರ್ಷಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದರಿಂದ ಭದ್ರಬಾಹುವಿನ ಶಿಷ್ಯನಾದ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯಚಂದ್ರಗುಪ್ತನಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಉಜ್ಜೈನಿಯ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ. ಜೊತೆಗೆ ಮೌರ್ಯ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮ ತಲೆದೋರಿದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಮೆಗಸ್ತನಿಸನ ಬರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಶ್ರಮಣನಾದ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಮೌರ್ಯ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಭದ್ರಬಾಹುವಿನ ಶಿಷ್ಯನಲ್ಲವೆಂದು ಎಂ.ಗೋವಿಂದ ಪೈಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಬೌದ್ಧರ ಆರ್ಯಮಂಜುಶ್ರೀ ಮೂಲಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮೌರ್ಯವಂಶಾವಳಿಯ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಸಿಡುಬು ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟ ಕಥೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು ಮೌರ್ಯವಂಶಸ್ಥಾಪಕನಲ್ಲವೆನ್ನುವುದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹ. ಆದರೆ ಆತ ಮೌರ್ಯ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನೇ ಎಂದು ಬಿ.ಎಲ್.ರೈಸ್, ವಿ.ಎ.ಸ್ಮಿತ್‌ರಂಥ ವಿದೇಶಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ನಾರಾಯಣಾಚಾರ್ಯರ ಚಾಣಕ್ಯ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮೌರ್ಯ ಅರಸು ಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕಥನವಿದೆ. ಅವರು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಆ ಚಾಣಕ್ಯ-ಚಂದ್ರಗುಪ್ತರೇ ಮುಂದೆ ಏಳನೇಯ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ-ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವರೆಂದು ತಮ್ಮ ಮತಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೊಸಕಥೆಯೊಂದನ್ನು ಸೃಜಿಸಿಕೊಂಡು ವೈಷ್ಣವಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೆರೆದಿದ್ದಾರೆ.  ಡಾ. ಶಾಮಾಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಹುಲ್ಲೂರು ಶ್ರೀನಿವಾಸಜೋಯಿಸರಂಥವರ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದವನು ಗುಪ್ತರ ಎರಡನೇ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ. ಕದಂಬರಿಗೂ ಗುಪ್ತರಿಗೂ ವೈವಾಹಿಕ ಸಬಂಧವಿತ್ತು. (ಕಾಕುಸ್ಥವರ್ಮನ ಮಗಳ ವಿವಾಹ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಜೊತೆ ಜರುಗಿತ್ತು. ಕಾಕುಸ್ಥವರ್ಮನು ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆಗಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜವಂಶಗಳಾದ ಗಂಗರ ಇಮ್ಮಡಿ ಮಾಧವ, ಗುಪ್ತರ ಎರಡನೇ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ, ವಾಕಾಟಕರ ನರೇಂದ್ರಸೇನ, ಆಳುಪರ ಪಶುಪತಿಗೆ ಮದುವೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದ). ಆದ್ದರಿಂದ ಗುಪ್ತರ ಎರಡನೇ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನೇ ಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಂಬೋಣ. ಆದರೆ ಶೃತಕೇವಲಿ ಭದ್ರಬಾಹುವಿಗೂ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನಿಗೂ ಐನೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಅಂತರವಿರುವುದರಿಂದ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಸಮಕಾಲೀನರಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.
       ಇನ್ನು ಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದವನು ಅಶೋಕನ ಮೊಮ್ಮಗ ಸಂಪ್ರತಿ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನೆಂಬ ವಾದವೂ ಇದೆ. ಶತಾವಧಾನಿ ಆರ್. ಗಣೇಶರೂ ಇದನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ. ಅಶೋಕನ ನಂತರ ಸಂಪ್ರತಿ ಎಂಬ ರಾಜ ಮೌರ್ಯ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿರಬಹುದಾದರೂ ಆತ ಸಂಪ್ರತಿ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಮೌರ್ಯನ ಐತಿಹ್ಯವೇ ಸಂಪ್ರತಿಯ ಐತಿಹ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡು ದಿವ್ಯಾವದಾನ, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪರ್ವ, ವಡ್ಡಾರಾಧನೆಯಂಥ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಮೇಲಾಗಿ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನಿಗೂ ಅಶೋಕನ ಮೊಮ್ಮಗನಿಗೂ ಸರಿಸುಮಾರು ೧೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಅಂತರವಿರುವುದರಿಂದ ಅವನ ಕಾಲಮಾನ ಭದ್ರಬಾಹುವಿನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಜೊತೆ ತಾಳೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಅಶೋಕನ ಮೊಮ್ಮಗ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಜೈನಧರ್ಮವನ್ನು ಯಾಕಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವುದು ಕಷ್ಟ.
       ಹಾಗಾಗಿ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯ, ಎರಡನೇ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಅಥವಾ ಸಂಪ್ರತಿ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆನ್ನುವುದು ದಿಟ. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇನ್ನುಳಿದವನು ಒಬ್ಬನೇ ಒಬ್ಬ. ಆತ ನಂದ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ. ನಂದ ವಂಶದ ಐದನೇ ಅರಸನಾದ ಈತ ಪಟ್ಟಕ್ಕೇರಿದ್ದು ಕ್ರಿ.ಪೂ ೩೭೨ರಲ್ಲಿ. ಪ್ರದ್ಯೋತನಿಂದ ೧೭ನೇಯವನಾದ ಈತ ಒಟ್ಟೂ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದ್ದ. ನಂತರ ತನ್ನ ಮಗ ಸಿಂಹಸೇನನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಟ್ಟು ಹೊರಟುಹೋದನೆಂದು ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನೇ ಜೈನದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಆಧಾರಗಳು ದೊರಕುತ್ತವೆ. 
ಯಾವುದೋ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲುಂಟಾದ ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದ ಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಭ್ರದ್ರಬಾಹುವೊಡನೆ ಬಂದವನು ಚಂದ್ರಗುಪ್ತಮೌರ್ಯನೆಂಬ ಗ್ರಹಿಕೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಗೋವಿಂದ ಪೈಗಳು ತಮ್ಮ ನಂತರದ ಎರಡು ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರತಿ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನೇ ಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಬಹುದೆಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ತಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರೊ.ವಸಂತರಾಜ್, ಎಂ.ವಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸರಂಥವರು ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನಾಗಲೀ, ಸಂಪ್ರತಿಯಾಗಲೀ ಭದ್ರಬಾಹುಗಳೊಡನೆ ಬಂದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಬಹುಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. 
       ಜೈನಧರ್ಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಇದೊಂದು ಅತಿಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಇರುವ ಆಧಾರ ಇದೊಂದೇ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಯಾರೆಂಬುದು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಗತಿ. ಭದ್ರಬಾಹುವಿನೊಡನೆ ಬಂದವನು ನಂದಚಂದ್ರಗುಪ್ತನೇ ಎಂದಾದರೆ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಜೈನಧರ್ಮವು ಆಗಮಿಸಿದ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಸುಮಾರು ನೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಹಿಂದೆ ತಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯತೆಯಿದೆ.