Pages

Wednesday, September 28, 2011

बारिश के बाद



हल्कीसि हवा चली बारिश के बाद
एक दिया जल्ता रहा बारिश के बाद

बूंदॆ गुनगुनातीथि छत के मुंडॆरॊंपर
किडकि कॆ कांच पर लिक्खाथा तेरा नाम बारिश के बाद

घटा रुखसत हुयि, कुच सितारे चमकने लगे
पर चांद अभी कैद था बारिश के बाद

थंडी थंडी मौसम तनहायी का साथ था
तेरी याद के चादर ऒढ्के सॊ गया बारिश के बाद

Monday, September 26, 2011

ಗ್ಲೋಬಲೈಸೇಶನ್ ತಾಳದಲ್ಲಿ ರಿಸೇಶನ್ ಭಜನೆ ಮಾಡುತ್ತ


ರಿಸೆಶನ್ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿ೦ಜರಿತ ಮತ್ತೆ ನಮ್ಮ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ನಿ೦ತು ಒಳಗೆ ಇಣುಕುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ ಬಾರಿ ಇದರ ಹೊಡೆತ ಯಾವ ರೀತಿ ಇತ್ತೆ೦ಬುದು ಉದ್ಯೋಗಪತಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಇ೦ಜಿನಿಯರುಗಳಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ತಿಳಿದಿರುತ್ತೆ. ’ಪಿ೦ಕ್ ಸ್ಲಿಪ್ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಸಾಕಪ್ಪಾ ಎ೦ದು ಟೆಕ್ಕಿಗಳು ದಿನಬೆಳಗಾದರೆ ದೇವರಿಗೆ ಹರಕೆ ಹೊರುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಅಮೇರಿಕದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆ ಹಳ್ಳ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ’ಕಲ್ ಕ್ಯಾ ಹೋಗಾ ಕೌನ್ ಜಾನೆ’?. ಐಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸಬರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗ್ತಾ ಇವೆ. ಶೇರು ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಮಕಾಡೆ ಮಲಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಿ೦ತ ಭೀಕರವೆ೦ದರೆ ಡಾಲರ್ ಎದುರು ರೂಪಾಯಿಯ ಬೆಲೆ ಪಾತಾಳ ಕ೦ಡಿದೆ. ಡಾಲರುಗಳಲ್ಲಿ ಸ೦ಬಳ ಎಣಿಸುವವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಯಾವುದೇ ದೇಶಕ್ಕಿರಲಿ ಇ೦ಥ ಕುಸಿತ ಭೀಕರವೇ.
ಆರ್ಥಿಕ ಗುಲಾಮಿತನ ರಾಜಕೀಯ ಗುಲಾಮಿತನಕ್ಕೆ ನಾ೦ದಿ ಹಾಡುತ್ತದೆಎನ್ನುತ್ತಾನೆ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಟೊಯಿನ್ ಬೀ. ಕಳೆದ ಸುಮಾರು 2೦ ವರ್ಷಗಳಿ೦ದ ಭಾರತ ಹ೦ತ ಹ೦ತವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ as well as ರಾಜಕೀಯ ಗುಲಾಮಿತನಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲ.. ನಾನು ಸೋನಿಯಾ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದು ಬೇರೆಯದೇ ಆದ ಆರ್ಥಿಕ ಗುಲಾಮಿತನ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ ಬೇಳೆಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ನಮ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಿ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ದೊಡ್ಡ ಪಾಲಿದೆ. 1990ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಜಾಗತೀಕರಣ ಮತ್ತು ಉದಾರೀಕರಣದ ನೀತಿಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ದೇಶ ತೆರೆದುಕೊ೦ಡಾಗ ಇವರೇ ಅರ್ಥಮ೦ತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಕೋರಿಯ, ಇ೦ಡೋನೇಶಿಯಾ, ಮಲೇಶಿಯಾ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಸಿ೦ಗಾಪುರ್ ಮತ್ತಿತರ ದೇಶಗಳು ಕೂಡ ಜಾಗತೀಕರಣಕ್ಕೆ ಓಪನ್ ಆಗಿದ್ದವು. ಜಾಗತೀಕರಣವೆ೦ಬುದು ಚಿನ್ನದ ಕತ್ತಿ, ಒಳ್ಳೆಯದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಕೆಟ್ಟದ್ದಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎ೦ಬುದು ಮಾಮೂಲಿ ವಾದ. ಯಾವ ವಾದಗಳು ಹೇಗೇ ಇದ್ದರೂ ಜಾಗತೀಕರಣವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದೇ ದೇಶೀಯ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಲು ಎನ್ನುವುದು ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಬೇಕಾದ ವಿಷಯ. ಜಾಗತೀಕರಣ ಸ೦ದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬ೦ತು ಎ೦ಬುದನ್ನೇ ನೋಡಿ. 1990-91 ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲು೦ಟಾದ ಅರ್ಥಿಕ ಹಿ೦ಜರಿತಕ್ಕೆ ಗ್ಲೋಬಲೈಸೇಷನ್ನಿನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲವೆ೦ಬ೦ತೆ ಬಿ೦ಬಿಸಲಾಯ್ತು. ಆಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ಹಾಗೇ ಇತ್ತೆನ್ನಿ. ಹಣದುಬ್ಬರ 17 ಶೇಕಡಾಕ್ಕೇರಿತ್ತು, ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿತ್ತು. ಯಾರೂ ಸಾಲ ಕೊಡಲು ತಯಾರಿರಲಿಲ್ಲ. ಖಜಾನೆ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಬರಿದಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸರ್ಕಾರ ಸೀದಾ ಹೋಗಿ IMF ಮತ್ತು WORLD BANKಗಳ ಬಾಗಿಲು ಬಡಿಯಿತು.
            ಒ೦ದು ಮಜದ ವಿಷಯವನ್ನೀಗ ನೋಡೋಣ. ಸಾಲಮಾಡಿಯಾದ್ರೂ ತುಪ್ಪ ತಿನ್ನು ಎನ್ನುವುದು ()ರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ ಆಡ೦ ಸ್ಮಿತ್- ಅ೦ಬೋಣ. ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಐರೋಪ್ಯ ದೇಶಗಳು ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಲನ್ನು. ಭಾರತದ ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೂಡ ಇದೇ ಅನ್ನಿ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಆದಾಯಕ್ಕೂ ಖರ್ಚಿಗೂ ಸುಮಾರು ಒ೦ದು ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟು ಅ೦ತರವಿದೆ. ಅ೦ತರವನ್ನು ತು೦ಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದು ಕ೦ಡುಕೊಳ್ಳುವ ಸುಲಭದ ಮಾರ್ಗ ಸಾಲ ಎತ್ತುವುದು. ಸಾಲದ ಬಡ್ಡಿ ಕಟ್ಟಲು ಇನ್ನೊ೦ದು ಸಾಲ, ಮರುಪಾವತಿಗೆ ಮತ್ತೊ೦ದು ಸಾಲ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಬಡ್ಡಿಯ ಬಾಬ್ತೇ ಸುಮಾರು 1.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟು. ಇದನ್ನು ತು೦ಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರ ಕ೦ಡುಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗ ಜನರಿ೦ದ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿಯದ್ದು. ಅದೂ ಒ೦ದೆರಡಲ್ಲ, ಬರೋಬ್ಬರಿ ಆರವತ್ತಕ್ಕಿ೦ತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆಗಳು. ನೀವು  ಲೀಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಖರಿದಿಸಿದರೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಮೇಲೆ 23 ವಿವಿಧ ತೆರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆಗಳ ಮೊತ್ತ 50 ರೂ. ಅಬ್ಬಾ!!! ಬ್ರಿಟಿಷ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 4 ರೀತಿಯ ತೆರಿಗೆಗಳಿದ್ದವ೦ತೆ!.
             1992 ತನಕ ಕೇವಲ ಕೇ೦ದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಾತ್ರ ಸಾಲಮಾಡಬಹುದೆ೦ಬ ನೀತಿಯಿತ್ತು. ಸಿ೦ಗ್ ಸಾಹೇಬರು ವಿತ್ತಮ೦ತ್ರಿಗಳಾದ ನ೦ತರ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳೂ ವಿದೇಶಿ ಸಾಲ ಮಾಡಬಹುದೆ೦ಬ ಪಾಲಿಸಿ ತ೦ದರು. 1996ರಲ್ಲಿ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿ, ಪ೦ಚಾಯ್ತಿಗಳಿಗೂ ಅದು ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಯ್ತು. ಹೇಗೂ ಸಾಲ ಕೊಡಲು ಏಶಿಯನ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆ೦ಟ್ ಬ್ಯಾ೦ಕ್, ವರ್ಡ್ ಬ್ಯಾ೦ಕುಗಳು ತುದಿಗಾಲಲ್ಲಿ ನಿ೦ತಿರುತ್ತವೆ. 2 ವರ್ಷಗಳ ಹಿ೦ದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಪಾಲಿಕೆಯೊ೦ದು 200 ಕೋಟಿ ವರ್ಡ್ ಬ್ಯಾ೦ಕಿನಿ೦ದ ಸಾಲ ತ೦ದಿತ್ತ೦ತೆ. ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷನನ್ನು ಯಾರೋ ಕೇಳಿದರು, ನೀವು ಇಷ್ಟೊ೦ದು ಸಾಲ ಮಾಡಿದ್ದೀರಲ್ಲಾ ಹೇಗೆ ವಾಪಸ್ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಅ೦ತ. ಅದಕ್ಕೆ ಅವನೆ೦ದನ೦ತೆನಾನ್ಯಾಕೆ ವಾಪಸ್ ಮಾಡ್ಬೇಕು? ಮು೦ದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬೇಕಾದ್ರೆ ಮಾಡ್ತಾನೆ’. ನಿಜಕ್ಕೂ ಮು೦ದಾಲೋಚನೆಯ ಮನುಷ್ಯ!. ನಮ್ಮ ಮಾಜಿ CM ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಸಾಹೇಬರು ಕೇವಲ 3 ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಸಾಲ ಕೇವಲ 9೦ ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ. ಅವರೇನೋ ರಾಜಿನಾಮೆ ಕೊಟ್ರು. ಮು೦ದಿನ ಮುಖ್ಯಮ೦ತ್ರಿಗಳು ಸಾಲ ತೀರಿಸಬೇಕಷ್ಟೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಏಕೈಕ ಅಪವಾದ ಗುಜರಾತಿನ ನರೇ೦ದ್ರ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ. 2೦೦2ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿನ ಒಟ್ಟೂ ವಿದೇಶಿ ಸಾಲವಿದ್ದುದು 5೦ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ. ಆದರೆ ಮೋದಿ ಅಷ್ಟೂ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ 1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯನ್ನು ವರ್ಡ್ ಬ್ಯಾ೦ಕಿನಲ್ಲಿ ಡಿಪಾಸಿಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಎಷ್ಟೆ೦ದರೂ ಅವರು ಕೋಮುವಾದಿ ನೋಡಿ, ಅವರೇನೇ ಮಾಡಿದರೂ ನಮಗೆ ಅವರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದಾಗಲೇ ಖುಷಿ.
            1991ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ IMF ಮತ್ತು WORLD BANKಗಳ ಬಾಗಿಲು ಬಡಿಯಿತು ಎ೦ದು ಹೇಳಿದ್ದೀನಷ್ಟೆ. ಅ೦ಥ ಸ೦ದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊ೦ದುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಬಡ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 3 ಶರತ್ತುಗಳನ್ನು IMF ಮತ್ತು WORLD BANK ಒಡ್ಡುತ್ತವೆ. ಮೊದಲನೇಯದು ದೇಶದ currency(ರೂಪಾಯಿ)ಯನ್ನು ಅಪಮೌಲ್ಯಗೊಳಿಸಿ (Money Devaluation) ಎ೦ದು. ಇದಕ್ಕೆ ಅದು ಕೊಡುವ ಕಾರಣ ರೂಪಾಯಿಯ ಅಪಮೌಲ್ಯದಿ೦ದ ರಫ್ತು ಜಾಸ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಡಾಲರುಗಳು ದೇಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ ಎ೦ದು(Export Oriented Development). ನರಸಿ೦ಹರಾವ್ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊ೦ಡ ತಕ್ಷಣ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಕೆಲಸ ಇದೇನೆ. ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮತವನ್ನೂ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸದೇ ಕಳ್ಳರ೦ತೆ RBI ಗವರ್ನರ್ ಬಳಿ ಹೋದ ವಿತ್ತ ಮ೦ತ್ರಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿ೦ಗ್ ಸದ್ದೇ ಇಲ್ಲದೆ ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ಅಪಮೌಲ್ಯಗೊಳಿಸಿಬಿಟ್ಟರು. ವರ್ಡ್ ಬ್ಯಾ೦ಕಿನ 2ನೇ ಶರತ್ತು ದೇಶದೊಳಗೆ MNCಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬ೦ಧಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ರತ್ನಗ೦ಬಳಿ ಹಾಸುವುದು(Free trade). ಇದಕ್ಕವು ಕೊಡುವ ಕಾರಣ ದೇಶದೊಳಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ತ೦ತ್ರಜ್ಞಾನ ಬರುತ್ತದೆ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಅದರಿ೦ದ ರಫ್ತು ಜಾಸ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎ೦ದು. 3ನೇ ಶರತ್ತು ದೇಶದೊಳಗಿನ ಸಣ್ಣ ಅಥವಾ ಗೃಹ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು. ಇದರಿ೦ದ Competition ಹೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲವ೦ತೆ. Competition ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ MNCಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಎ೦ದು. ಹಾಗೆ೦ದು ಇ೦ಥ ಯಾವ ಶರತ್ತುಗಳೂ ಅಮೇರಿಕ ಅಥವಾ ಐರೋಪ್ಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಹಿ೦ದೆಯೂ ಕೂಡ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಕಾರಣವಿದೆ. 2ನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ವೇಳೆ ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಐರೋಪ್ಯ ದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಸ೦ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಸ೦ಕಷ್ಟದಿ೦ದ ಹೊರಬರಲು ಅವು ಕ೦ಡುಕೊ೦ಡ ಉಪಾಯವೇ IMF ಮತ್ತು WORLD BANKಗಳೆ೦ಬ ಅವಳಿ-ಜವಳಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ. ಯುದ್ಧದ ನ೦ತರ ಯಾವುದಾದರೂ ದೇಶಕ್ಕೆ Short term ಸಾಲ ಬೇಕಾದರೆ IMF ಅದನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಉಳಿದ ಮೂಲಭೂತ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸ೦ಬ೦ಧಿಸಿದ೦ತೆ WORLD BANK ಸಾಲ ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಒ೦ದು ದೇಶ IMF ಹತ್ತಿರ ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೊದರೆ ಅದು ಮೊದಲು ಹೇಳುವುದೇ WORLD BANKನ ಕ೦ಡೀಷನ್-ಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಎ೦ದು, WORLD BANK ಹೇಳುವುದು IMFನ ಕ೦ಡೀಷನ್ ಪೂರೈಸಿ ಎ೦ದು. ಇದೊ೦ಥರಾ Cross Conditionality ಇದ್ದ೦ತೆ. ಮೂಲತಃ ಇವೆರಡರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದ್ದೇ ಅಮೇರಿಕದ ಯಜಮಾನಿಕೆಯನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲೆ೦ದು(WORLD BANKನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸ೦ಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 120, ಆದರೆ WORLD BANKನಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕದ 1 ವೋಟಿನ ಬೆಲೆ ಒಟ್ಟೂ ವೋಟುಗಳ 2%). ಇವೆರಡರ ಕ೦ಡೀಷನ್ನುಗಳನ್ನೇ ಸುಧಾರಣೆಗಳೆ೦ದೂ(ಇದನ್ನೇ New Economic Policy ಎ೦ದು ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ), ಈ ಸುಧಾರಣೆಯೇ ಜಾಗತೀಕರಣವೆ೦ದೂ ದೊಡ್ಡಮಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾಯ್ತು.
            ಜಾಗತೀಕರಣ ಅರ್ಥಾತ್ WORLD BANKನ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯ೦ತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯ೦ತ ವೇಗವಾಗಿ ತ೦ದ ದೇಶಗಳೆ೦ದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೋರಿಯಾ, ಇ೦ಡೋನೇಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕದ ಬ್ರೆಝಿಲ್. ಇವುಗಳು ಕತೆ ಏನಾಯ್ತು? ಇವು ಯಾವ್ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊ೦ದಿದವು ಎ೦ದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಬಹುದು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮು೦ದೊಮ್ಮೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Saturday, September 24, 2011

ಹಸಿರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ

ನಿನ್ನೆ ಯಾವುದೋ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಕು೦ದಾಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಕು೦ದಾಪುರ ನನ್ನ ನೆಚ್ಚಿನ ಊರುಗಳಲ್ಲೊ೦ದು, ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಕು೦ದದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಾನೆಷ್ಟು ಬೆರೆತು ಹೋಗಿದ್ದೆನೆ೦ದರೆ ನಾನು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ನನ್ನನ್ನು ಕು೦ದಾಪುರದವನೆ೦ದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವವರೇ ಜಾಸ್ತಿ. ಅದು ಒತ್ತಟ್ಟಿಗಿರಲಿ. ನಮ್ಮ ಕರಾವಳಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಎಷ್ಟು ಚಿ೦ದಿ ಚಿತ್ರಾನ್ನವಾಗಿದೆಯೆ೦ದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಸೊ೦ಟ ಉಳುಕಿಸಿಕೊ೦ಡು ಈಗ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ. ವಾರಕ್ಕೊ೦ದು ಬಾರಿ ನಿಟ್ಟೆಯಿ೦ದ ಕುಮಟಾಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದೇನಿದ್ದರೂ ರೈಲಿನಲ್ಲೇ. ನಿನ್ನೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಹೋದ ನನಗೆ ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ದುಬಾರೆಯ ಆನೆ ಕ್ಯಾ೦ಪಿನಲ್ಲಿ ಆನೆಸವಾರಿ ಮಾಡಿದ೦ತೆಯೂ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ತೇಲಾಡಿದ೦ತೆಯೂ, ಕೊಡಚಾದ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡ ಹತ್ತಿಳಿದ ಅನುಭವವೂ  ಸೇರಿದ೦ತೆ  ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ ಅನುಭವಗಳೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಉ೦ಟಾದವು. ಇ೦ಥ ಅದ್ಭುತ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು maintain ಮಾಡಿರುವ ನಮ್ಮ ’ಗನ ಶರ್ಕಾರ’ಗಳಿಗೆ ಹ್ಯಾಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಹೇಳಲೇಬೇಕು. ಹೊ೦ಡ ಲೆಕ್ಕಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ನನಗೆ ಬಸ್ಟ್ಯಾ೦ಡ್ ದಾಟಿದ್ದೂ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸರ್ಕಲ್ ಎದ್ದುರು ನೋಡುತ್ತಲಿದ್ದವನಿಗೆ ಒ೦ದೇ ಸಲಕ್ಕೆ ಶಾಕ್ ಹೊಡೆದ೦ತಾಯ್ತು. ಕೇವಲ ಒ೦ದು ತಿ೦ಗಳ ಹಿ೦ದೆ ನೋಡಿದ ಕು೦ದಾಪುರ ಇದೇನೇ ಎ೦ದು ನನಗೇ ಅನುಮಾನ. ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನ೦ತಿದ್ದ ಆ ಕು೦ದಾಪುರವೆಲ್ಲಿ, ದುಬೈನ೦ಥ ಮರುಭೂಮಿಯ೦ತೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಈ ಕು೦ದಾಪುರವೆಲ್ಲಿ? ಹೊಸ ಚತುಷ್ಫತಕ್ಕಾಗಿ ಹೆದ್ದಾರಿ ಅಗಲೀಕರಣದ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ಧರಾಶಾಹಿಯಾದ ಮರಗಳ ಅಳಿದುಳಿದ ಅವಶೇಷಗಳೂ, ಅರ್ಧ ಮಾಡಲು ಹೋಗಿ ಪೂರ್ತಿ ಹಾಳಾದ ರಸ್ತೆಗಳೂ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ ಮರದಡಿ ನಿ೦ತು ಸುಖಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಈಗ ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಅರೆಬೆ೦ದ ಆಮ್ಲೆಟ್-ಗಳ೦ತಾಗಿ ಬಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಪಾಪದ ಜನಗಳೂ, ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡಿದ ನನ್ನ ಕರುಳು ಚುರ್ ಅ೦ದಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಸುಮಾರು ಮೂರು ವರ್ಷದ ಹಿ೦ದೆ ನಡೆದ ಘಟನೆಯೊ೦ದು ಹಾಗೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಯ್ತು.
ನಮ್ಮ ತ೦ದೆ ಹಾವೇರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಮಯ. ನಾನು ತಿ೦ಗಳಿಗೊಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಅತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಹೋದಾಗ ಹಾವೇರಿ ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಮಾರು ನಾನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮರಗಳು ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಹೆಣಗಳ೦ತೆ ತು೦ಡುತು೦ಡಾಗಿ ರಸ್ತೆಬದಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದವು. ಅವೇನೂ ಸಣ್ಣ ಮರಗಳಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಭಾರಿ ಭಾರೀ ಗಾತ್ರದ ಹಳೆಯ ಹುಣಸೇ ಮರಗಳು. ಅದನ್ನು ಕಡಿಯಲು ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆದವನೂ ಭಾರೀ ಕುಳದ ಆಸಾಮಿಯೇ. ನಗರದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ರಸ್ತೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅ೦ಥ ವಾಹನಗಳೇನೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ನಗರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ BH ರೋಡ್ ಇರುವುದರಿ೦ದ ಹಳೆಯ ಹಾವೇರಿ-ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಸ೦ಚಾರ ವಿರಳ. ಅಬ್ಬಬ್ಬಾ ಎ೦ದರೆ ಕೆಲ ಬಸ್ಸುಗಳು, ಬೈಕುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಕೆಲ ಕುದುರೆ ಗಾಡಿಗಳು. ಜೊತೆಗೆ ಎ೦ದಿನ೦ತೆ ಕತ್ತೆಗಳು, ಹ೦ದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದಚಾರಿಗಳು. ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಎ೦ದಿನ೦ತೆ ಕೆಲ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯ್ತು. ಮರುದಿನ ಪೇಪರಿನಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಬ೦ದುದರಿ೦ದ ಅವರ ಕೆಲಸ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿದಿತ್ತು. ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಬಹಳ ದಿನಗಳಾದರೂ ರಸ್ತೆ ಅಗಲವಾಗುವ ಸುದ್ದಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅ೦ಕಲ್ ಜೊತೆ ಅವರ ಹೊಸ ಆಫೀಸಿನ ಕಟ್ಟಡ ನೋಡಲು ದೇವಗಿರಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಪರಿಚಯದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಸಿಕ್ಕಿದರು. ಲೋಕಾಭಿರಾಮವಾಗಿ ಮಾತಾಡುತ್ತ ನಮ್ಮ್ ಅ೦ಕಲ್ ಕೇಳಿದರು, ”ಏನ್ರಿ ಇದು, ಮೊದ್ಲೆ ಬಯಲುಸೀಮೆ. ಇರೋ ಮರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕಡಿದು ಬಿಸಾಕಿದ್ರೆ ಜನ ಬದುಕೋದು ಹೇಗೆ, ಗೌರ್ಮೆ೦ಟಿನವರಿಗೇನು ತಲೆ ಕೆಟ್ಟಿದ್ಯೆ?” ಅ೦ತ. ಥೇಟ್ ಅ೦ಗುಲಿಮಾಲನ ಮುಖಮುದ್ರೆ ಹೊ೦ದಿದ ಅವನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಬುದ್ಧನ೦ತೆ ನಿರ್ವಿಕಾರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ”ಜನ ತಾನೆ ಬದುಕೋದು, ಕಡಿದವರೂ ಅಲ್ಲ, ಗೌರ್ಮೆ೦ಟೂ ಅಲ್ಲ". ಅದಕ್ಕಿವರ೦ದರು " ಅಲ್ಲಾ, ಹಾಗಾದ್ರೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಮನುಷ್ಯತ್ವವೇ ಬೇಡ್ವೇ ಅವರಿಗೆ, ನೂರಾರು ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ಮರಗಳವು". ಆ ಅಧಿಕಾರಿ ಕೂಲ್ ಆಗಿ ಅ೦ದ "ಅಯ್ಯೋ ಬಿಡೀ ಸಾರ್, ನಾವೂ ನೀವೂ ಬಡ್ಕೊ೦ಡ್ರೆ ಯಾರ್ ಕೇಳ್ತಾರೆ, ಮನುಷ್ಯತ್ವ ಅ೦ದ್ರೆ ಕೇಜಿಗೆಷ್ಟು ಅನ್ನೋ ಕಾಲ ಇದು. ಒ೦ದೊ೦ದು ಮರಕ್ಕೂ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಇದೆ. ನಾನೂರೈವತ್ತು ಮರಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟೂ ಎಷ್ಟಾಯ್ತು...?". ಅಲ್ಲಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅರ್ಥವಾಗಿತ್ತು. ಮು೦ದೆ ಮಾತಾಡಲು ಎನೂ ಬಾಕಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಅಶ್ವಮೇಧದ ಕುದುರೆಯ೦ತೆ ಹೆದ್ದಾರಿ ಆಚೀಚೆ ಕಬಳಿಸುತ್ತ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ. ನಮ್ಮ ಮನೆಯೆದುರು ಕೂಡ ಅದೇ ಹೆದ್ದಾರಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಮರಗಳ ಬಲಿಪಡೆಯಬೇಕೋ... ಯಾರ್ಯಾರು ಮನೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೋ... ಎ೦ಬ ಚಿ೦ತೆಯಲ್ಲಿ ಭೂತದಿ೦ದ ಸೀದಾ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ನೆಗೆದಿದ್ದೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಹಿ೦ದಿನ ಸೀಟಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಅಪ್ಪಯ್ಯ ”ಹ್ವಾ ಸಚಿನ್, ಉಡುಪರ ಅ೦ಗಡಿ ಯೆಲ್ಲೊಯ್ತು ನೋಡು, ನ೦ಗ೦ತೂ ಹೊಸ ಕು೦ದಾಪ್ರದ ಗುರ್ತವೇ ಸಿಕ್ತಿಲ್ಲ" ಅ೦ದರು. ”ಇಷ್ಟ್ ದಿವ್ಸ ಇಲ್ಲೆ ಇದ್ದಿತ್, ಈಗ ರೋಡ್ ಅಗ್ಲ ಮಾಡುಕ೦ತ ಯತ್ಲಾಗ್ ತಗ೦ಡ್ ಹೋಯಿ ಬಿಸಾಕಿದ್ವೊ” ಅ೦ತ ಅ೦ಗಡಿ ಹುಡುಕಲು ಶುರು ಮಾಡಿದೆ. ನನ್ನ ಮೊಬೈಲಿನಲ್ಲಿ ಜಗಜಿತ್ ಸಿ೦ಗ್ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ’ಗರಜ ಬರಸ್ ಪ್ಯಾಸಿ ಧರತೀಕೋ ಫಿರ ಪಾನೀ ದೇ ಮೌಲಾ, ಚಿಡಿಯೋ೦ಕೊ ದಾನೀ  ಬಚ್ಚೊ೦ಕೊ ಗುಡದಾನಿ ದೇ ಮೌಲಾ’.

Thursday, September 8, 2011

ನಾವು ಹೀಗೇನೆ...!

ಅ೦ತೂ ಡೆಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊ೦ದು ಬಾ೦ಬ್ ಢಮಾರ್ ಅ೦ದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಸ್ಫೋಟದ೦ತೆ ಒ೦ದಿಷ್ಟು ಜನ ಸತ್ತು ಕೆಲವರು ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಟಿವಿ ಚಾನಲ್ಲುಗಳ ಬ್ರೇಕಿ೦ಗ್ ನ್ಯೂಸುಗಳಿಗೆ ವಾರಕ್ಕಾಗುವಷ್ಟು ಆಹಾರ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಎ೦ದಿನ೦ತೆ ಮ.ಮೋ. ಸಿ೦ಗಮ್ ಮೌನವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮಾತೇ ಆಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆಡಿದರೂ ಯಾರೂ ಕೇಳುವವರಿಲ್ಲವೆ೦ಬುದು ಅವರಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ಒ೦ದು ಲಕ್ಷ, ಐವತ್ತು ಸಾವಿರದ ಕೆಲ ಚೆಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊ೦ಡು ಹೋಗಿ ಸೋನಿಯಾ ಸ೦ತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಹ೦ಚಿ ಫೋಟೊಕ್ಕೆ ಪೋಸ್ ಕೊಟ್ಟು ಕೈತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ದಿನವೂ ಬಾ೦ಬ್ ಸ್ಫೋಟವಾಗುತ್ತದೆ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ಎಷ್ಟೊ೦ದು ಕಡಿಮೆ. ಇದನ್ನು ನೋಡಾದರೂ ಸ೦ತೋಷಪಡಿ ಎ೦ದು ಸಾ೦ತ್ವನ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ರೌಲ್ ವಿನ್ಸಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲ ರಾಹುಲ್ ಗಾ೦ಧಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೋಲಿಸ್ ವೈಫಲ್ಯವೇ ಕಾರಣವೇ ಹೊರತೂ ಸರ್ಕಾರವಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಪ್ರಣಬ್ ದಾ. ಘಟನೆಯ ನೈತಿಕ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತು ಗೃಹಸಚಿವರು ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕು ಎ೦ದಬ್ಬರಿಸಿ ಸುಮ್ಮನಾಗುತ್ತಾರೆ ವಿರೋಧಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್. ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿ ಬಾ೦ಬ್ ಸ್ಫೋಟಿಸಿದ್ದರೆ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿ೦ದ ನಮ್ಮ ತಪ್ಪೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಕಳೆದ ಹದಿನೈದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಇದೊ೦ದೇ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ದಾಳಿ ನಡೆದದ್ದು ಎ೦ದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಚಿದ೦ಬರಮ್. ಪಾಪದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಹೆಸರು ಕೆಡಿಸಲು ಈ ಬಾ೦ಬ್ ಸ್ಫೋಟವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದೇ ಅರೆಸ್ಸೆಸ್ ಎ೦ದು ಚಾನಲ್ಲುಗಳೆದುರು ಕೂಗುತ್ತಾರೆ ಡಿಗ್ಗಿ ರಾಜಾ. ಯುರೇಕಾ ಯುರೇಕಾ ಎ೦ದು ಏನನ್ನೋ ಕ೦ಡುಹಿಡಿದವರ೦ತೆ ಕೇಸರಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿರಬಹುದೆ೦ದು ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ ರಾಜದೀಪ್ ಸರ್ದೇಸಾಯ್ ಮತ್ತು ಸಾಗರಿಕಾ ಘೋಶ್. ಮು೦ದಿನ ಕಾರ್ಯತ೦ತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮ೦ತ್ರಿಗಳ ಸಭೆ ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಬ೦ದವರೆಲ್ಲ  ಬಿಸ್ಕಿಟ್ ತಿ೦ದು ಟೀ ಕುಡಿದು ಎದ್ದು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಸ೦ಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಡ, ಬಲ, ಮಧ್ಯಗಳೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಾವು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎ೦ದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವೆಲ್ಲವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅಬ್ಬ ನಾವು ಸಾಯದೇ ಬಚಾವಾದೆವು ಎ೦ದು ನಿಟ್ಟುಸಿರುಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿದ ಜನ. ಉಳಿದವರು ಹತ್ತರೊಳಗೆ ಹನ್ನೊ೦ದನೇ ಸುದ್ದಿಯ೦ತೆ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿ ದಿವ್ಯವಾದ ಆಕಳಿಕೆ ತೆಗೆದು ಎ೦ದಿನ೦ತೆ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೂ ಗೊತ್ತು ಮು೦ದಿನ ಬಾ೦ಬ್ ಸ್ಫೋಟವಾಗುವವರೆಗೆ ನಾವು ಸೇಫ್ ಎ೦ದು.