Pages

Tuesday, September 30, 2014

ಹಿಂದೂ ಶಬ್ದದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ

     ನೇತ್ರಾವತಿಯೆಂಬೋ ನೇತ್ರಾವತಿಯನ್ನೇ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಅನಾಮತ್ತಾಗಿ ಏರ್‌ಲಿಫ್ಟ್ ಮಾಡಿ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದಲ್ಲಿಳಿಸಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಹೊಳೆ ಹರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರೆಲ್ಲ ಸುಖ-ಸಂಪದ-ಆನಂದದಿಂದ ತೊನೆದಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ನಾಯಕರಾದ ಬೀರಪ್ಪ ಮೊಯ್ಲಿಯವರು ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದ ಆಚಾರಿ ಕುಂಡೆ ಕೆತ್ತಿದಂತೆ ಹಿಂದೂ ಶಬ್ದದ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರಲ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಮಾಡಹೋಗಿ ಊರವರಿಂದ ಉಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಹಳೆಯ ವಿಷಯ. ಹಿಂದೂ ಶಬ್ದ ಸಿಂಧೂನದಿಯ ಅಪಭೃಂಶವೆಂದೂ, ಇಂಡಸ್ ಅರ್ಥಾತ್ ’ಸಿಂಧೂ’ದಿಂದ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ ಇಂಡಿಯಾ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಕೆಲ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಅಂಬೋಣ. ಹಿಂದೂ ಶಬ್ದ ಪಾರ್ಸಿ ಭಾಷೆಯ ಕೊಡುಗೆಯೆನ್ನುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಆನುದೆವ್ವಾ ಹೊರಗಣ ಜಂಭಗೆರೆಯವರು ಹಿಂದೂ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಕಳ್ಳ, ಕಾಫಿರ್ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆಯೆಂದು ಟಿವಿ ಚಾನಲ್ಲೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಣೆ ಕೊಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಂಧೂ ಶಬ್ದವನ್ನುಚ್ಚರಿಸಲು ಬರದೇ ಮಹಮ್ಮದೀಯರು ಹಿಂದೂ ಎಂದು ಕರೆದದ್ದು, ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತುಚ್ಛವಾಗಿ ಕಂಡಿರುವ ಆ ಜನಾಂಗ ಗುಲಾಮ, ಕಾಫಿರ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾಗಿ ಯಾರಾದರೂ ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕವೇನಲ್ಲ.
      ಪಾರ್ಸಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಶಬ್ದ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರದು ಪಾರ್ಸಿ ಶಬ್ದವಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಸಿಂಧೂವೇ ಹಿಂದೂವಾಗಿದೆಯೆಂಬುದೂ ಭ್ರಮೆಯೇ. ಅನೇಕ ಶಬ್ದಗಳು ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಕೆಲವು ಸಲ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಶಿವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಮಂಗಳದಾಯಕನೆಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಇದೇ ಶಬ್ದ ಯಹೂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಇದು ’ಶೂ’ ಧಾತುವಿನಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ’ಸೀವ’ ಎಂದು ಬರೆದು ಶಿವ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರರ್ಥ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣ. ಹೀಗಿದ್ದಾಗ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಯಹೂದಿ ಭಾಷೆಯ ಶಿವ ಎರಡೂ ಒಂದೇ? ಸಂಸ್ಕೃತದ ಸಪ್ತಾಹದಿಂದ ಪಾರ್ಸಿಯ ಹಫ್ತಾ ಏಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಒಂದೇ ಧಾತುವಿನಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದೂ ಭ್ರಮೆಯೇ. ಪರ್ಸಿಯನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಸಕಾರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಪರ್ಸಿಯಾದ ಬದಲು ಪರ್ಹಿಯಾ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಿತ್ತು. ಪಾರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ(ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅರೇಬಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ) ಸೆ, ಸ್ವಾದ್, ಸೀನ್, ಶೀನ್ ಎಂಬ ’ಸಕಾರ’ದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಕೊಡುವ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿವೆ. ಹಾಗಿದ್ದಮೇಲೆ ಸಕಾರದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದಗಳೆಲ್ಲ ಹಕಾರವಾಗುವುದೆಲ್ಲಿ?
       ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇಸ್ಲಾಂ ಬಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷವಾಯಿತಷ್ಟೇ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಿಂದೂ ಶಬ್ದ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಂದ ಬಂದದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ ಅದರ ಆಯುಷ್ಯ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದರ ಕಥೆ ಅಷ್ಟೇನಾ? ಅದಕ್ಕಿಂತ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಆ ಶಬ್ದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತಲ್ಲ!! ಹಾಗಾದರೆ ಅದಿದ್ದುದು ವೇದಗಳಲ್ಲೇ? ಉಹೂಂ ! ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲೇ? ಊಹೂಂ! ಎರಡರಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ. ಅದರ ಬಳಕೆಯಿರುವುದು ಪಾರ್ಸಿಗಳ ಝೆಂದಾ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಝೆಂಡಾವೆಸ್ತಾದಲ್ಲಿ. ಅಗ್ನಿಪೂಜಕ ಪಾರಸೀ ಋಷಿಗಳು ಹಿಂದೂ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಕಾರಣೀಭೂತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಕಲ್ಪಿಸಿದರು. ಇದೇ ಶಬ್ದ ಮುಂದೆ ಯಹೂದಿಗಳ ಇಬ್ರಿಯಾ ಅಥವಾ ಹಿಬ್ರೂ ಭಾಷೆಯ ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ಪ್ರಕಾರ ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಅಥವಾ ಬೈಬಲ್ಲಿನ ಪೂರ್ವ ಭಾಗ ಕ್ರಿಸ್ತನಿಗಿಂತ ಐದುಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ಝೆಂದಾವೆಸ್ತಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಿಂದಿನದು. Zendavesta is as ancient as the evolution and it is as the sun and the moon. ಝೇಂಡಾವೆಸ್ತಾ ಸೃಷ್ಟಿಯಷ್ಟೇ ಪುರಾತನವೆಂದು ಅದರ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಅಭಿಮತ. ಅದೇನು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಝೆಂದಾವೆಸ್ತಾ ವೇದಕಾಲೀನವಾದ್ದು. ಪ್ರಾಚೀನ ಪಾರ್ಸಿ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿ ಮುನಿಗಳು ಆರ್ಯ ಜನಾಂಗದವರು. ಈ ಪಾರ್ಸಿಗಳೇ ಹಿಂದೂದೇಶವನ್ನು ಹನ್‌ದ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಹನ್‌ದ್ ಎಂದರೆ ವಿಕ್ರಮ, ಗೌರವ, ಶಕ್ತಿ ಮುಂದಾಗಿ. ಇದೇ ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಿದೆ. ಥಾರಾಕ್ಲೂಸ್ ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ಗ್ರಂಥಕರ್ತ ಭಾರತದ ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಿರುವ ಗೌರವವನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಯಹೂದಿ ಜನಾಂಗ ಈ ದೇಶವನ್ನು ಹನ್‌ದ್ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಿದರೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ.
      ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ೧೩ನೇ ಭಾಗವಾದ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಇಸ್ತರಿನಲ್ಲಿ ಅಹಾಸುರಸ್ ರಾಜ ’ಹನ್‌ದ್’ ಶಕ್ತಿದೇಶದಿಂದ ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದನೆಂದಿದೆ. ಯಹೂದಿ ಜನಾಂಗವನ್ನು ಬಹಳ ಕಾಲ ಆಳಿದ ಪಾರ್ಸಿಗಳ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ ಝೆಂದಾವೆಸ್ತಾ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾರೀ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಹಿಬ್ರೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಝೆಂದದ ಮಗುವೇ. ಝೆಂದ ಭಾಷೆಯ ಹಿಂದವ ಶಬ್ದವೇ ಹಿಬ್ರೂ ಭಾಷೆಯ ’ಹನ್‌ದ್’ ರೂಪ. ಹಿಬ್ರೂ, ಝೆಂದ ಎರಡೂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀರ, ಜಬರ್, ಪೇಶ್ ಚಿನ್ಹೆಗಳ ಪ್ರಯೋಗ ’ಅ’ಕಾರ, ’ಇ’ಕಾರ, ’ಉ’ಕಾರಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತ ವ್ಯಾಕರಣದ ’ಅ’ಕಾರ, ’ಉ’ಕಾರಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಬ್ರೂವಿನ ಮಗಳು ಅರಬ್ಬಿ, ಮೊಮ್ಮಗಳು ಪಾರ್ಸಿ. ಇವೆರಡೂ ಭಾಷೆಗಳು ಬದಲಾದರೂ ಹಿಬ್ರೂವಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಆಗಿಲ್ಲ. ಅದರ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಕಾರ, ಇಕಾರಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಸ್ವರವಾದರೂ ಚಿನ್ಹೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಶಬ್ದಗಳ ಉಚ್ಛಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪೂರ್ಣಪ್ರಕಾರದ ’ಹಕಾರ’ದ ಉಚ್ಛಾರಣೆ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ. ಅವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಬ್ರೂವಿನ ಕೆಲ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಝೆಂದದ ಕಿರಿಯಾದ್ ಹಿಬ್ರೂವಿನಲ್ಲಿ ಕರಯೋದ್ ಎಂದೂ, ಶಿಕನಾವು ಸಕನಾ ಎಂದೂ, ಹಿಜರದ್ ಯಜನುದ್ ಎಂದೂ ಇಕಾರ ಲೋಪವಾಗಿ ಬರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹಿಬ್ರೂವಿನಲ್ಲೇ ಇಶರಾಯಿಲ್, ಇಜಾಯಾ, ಇಯಾಕುಬ್ ಎಂದು ಬರೆದರೂ ಅವುಗಳುಚ್ಛರಿಸಲ್ಪಡುವುದು ಚಶರಾಯಿಲ್, ಭಜಾಯಾ, ಆಕೂಬ್ ಎಂದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಝೆಂದ ಶಬ್ದ ಹಿಂದವದ ’ಇ’ಕಾರ ಹಿಬ್ರೂವಿನಲ್ಲಿ ಬಾರದೇ ಇದ್ದುದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಲ್ಲ. ಇದರೊಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಬ್ರೂವಿನಲ್ಲಿ ತ,ಥ,ದ,ಚ,ಛ,ಡ ಅಕ್ಷರಗಳ ಉಚ್ಛಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ವ,ಫ,ಯಗಳು ಲೋಪವಾಗುತ್ತವೆ. ತೋವಾ ಎಂಬುದು ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಪವಾಗಿ ತೋಹಾ ಎಂದೂ, ಸಂದವ ಎಂಬುದು ಸನದ್ ಎಂದೂ, ಗದವ ಎಂಬುದು ಗದ್ ಎಂದೂ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾರ್ಸಿಗಳ ಝೆಂದಾವೆಸ್ತದ ಪವಿತ್ರ ಶಬ್ದ ’ಹಿಂದವ’ ಹಿಬ್ರೂವಿನಲ್ಲಿ ’ಹನ್‌ದ್’ ಆಗಿದೆ.
       ಗ್ರೀಕರಿಗೆ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಪರಿಚಯ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟದ ಸಾಲಿತ್ತು. ಇದರ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಅವರು ಅಹಾಸುರಸ್ ರಾಜನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ್ದರು, ಓದಿದ್ದರು. ಇದರ ಒಂದು ಕಡೆ ಹನ್‌ದ್ ದೇಶ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ ಎಂಬ ರಾಜ್ಯದ ಸೀಮೆಯಿದ್ದುದು. ಇಥಿಯೋಪಿಯಾಕ್ಕೆ ಹಿಬ್ರೂವಿನಲ್ಲಿ ಕುಶ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಮೊದಲನೇ ಪುಸ್ತಕ ’ಜೆನೋಸಿಸ್’ನ ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ ೧೩ನೇ ಆಯಾತದ ಪ್ರಕಾರ ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ  ವನ್ನು ಯಹೂದಿಗಳು ಕುಶ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ದಾಖಲೆ ಇದೆ. ಕುಶ್ ಅಥವಾ ಕೋಶ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಸೀಮೆ ಅಥವಾ ಪರ್ವತ ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಕುಶದಿಂದಲೇ ಕೊಕೊಹೆ ಅರ್ಥಾತ್ ಪರ್ವತವೆಂಬ ಶಬ್ದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾದದ್ದು. ಗ್ರೀಕರು ’ಹನ್‌ದ್’ ದೇಶದ ಸೀಮೆಯಾದ ಪರ್ವತವೆಂದು ನೆನಪಿನಲ್ಲುಳಿಯಲು ಹನ್‌ದ್ ಕೋಶ ಎಂದರು. ಇದೇ ಹಿಂದೂಕುಶ್. ಕಾಳಿದಾಸ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಹಿಂದೂಕುಶ್‌ನ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಇದು ಮುಂದೆ ಅಪಭೃಂಶವಾಗಿ ಇಂಡಿಕಸ್ ಆಯಿತು. ಇಂಡಿಕಸ್ ಇಂಗ್ಲೀಷರ ಭಾಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾ ಆಗಿದೆ. ಝೆಂದಾವೆಸ್ತದ ಹಿಂದವ, ಹಿಬ್ರೂವಿನ ಹನ್‌ದ್, ಗ್ರೀಕಿನ ಹನ್‌ದ್ ಕೋಶ ಇಂಡಿಕಸ್ ಆಗಿ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಯಿತು. ಫಾರಸದ ಝೆಂದಾವೆಸ್ತದ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದ, ಅಗ್ನಿಪೂಜಕ ಆರ್ಯ ವಂಶದ ಪುಶ್ತು ಜನಾಂಗದವರು ಹನ್‌ದ್ ಮತ್ತು ಹಿನ್‌ದ್ ಎಂಬ ಗುಣವಾಚಕ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಶಬ್ದದ ಮುಂದೆ ’ಉ’(ಯುಕ್ತ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ) ಪ್ರತ್ಯಯ ಹಚ್ಚಿ ಹಿಂದು ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಕರ್ತರಾದರು. ಪ್ರಾಚೀನ ಆರ್ಯರು ಹಿಂದೂಗಳ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ, ಗೌರವ, ವೈಭವವನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಈ ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿದ್ದು. ಒಂದು ಶಬ್ದ ಸೀಮಾತೀತವಾದದ್ದು. ಎಲ್ಲಿಯ ಭಾರತ, ಎಲ್ಲಿಯ ಪಾರ್ಸಿಗಳು, ಎಲ್ಲಿಯ ಗ್ರೀಕ್, ಎಲ್ಲಿಯ ಯಹೂದಿಗಳು! ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಾಚೀನ ಪಾರ್ಸಿ ಲೇಖಕ ಜಾಕೋಲಿಯತ್ ತನ್ನ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಕಾರಣ ಪ್ರಾಚೀನ ಭರತವರ್ಷ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಆರ್ಯರ ಪರಾಕ್ರಮ, ವಿದ್ಯೆ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಫಾರ್ಸಿ, ಗ್ರೀಕ್, ಯಹೂದಿ, ರೋಮನ್ನರು ಭಾರತದತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾದುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನವು ಸ್ವರ್ಗಭೂಮಿಯೆಂದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತೋ ಅಲ್ಲಿಯ ವಾಸಿಗಳು ಕಾಫಿರರು, ಗುಲಾಮರು, ಕಳ್ಳರೆಂದರೇನರ್ಥ? ಆ ಶಬ್ದವೇ ಗೌರವ, ಮಹಿಮೆ, ಶಕ್ತಿ, ಯೋಗ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಾರಿದೆ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಇಂದಿಗೆ ಸಹಸ್ರ ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಆಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲರೂ ಸನಾತನಿ ಆರ್ಯರೇ ಆಗಿದ್ದಾಗ, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸೆಮೆಟಿಕ್ ಮತಗಳು ಕಣ್ಣುಒಡೆಯದೇ ಇರುವಾಗ ನಮಗೆ ನಾವು ಯಾವ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆದುಕೊಂಡರೇನು? ಹೆಸರಿರುವುದು ಇತರರು ನಮ್ಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಲೇ ಹೊರತೂ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವೇ ಗುರುತಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಲ್ಲ.
(ಆಕರ: ಪಂ. ಮಹಾವೀರ ಪ್ರಸಾದ ದ್ವಿವೇದಿಯವರ ಹಿಂದಿ ಲೇಖನ)

Tuesday, September 16, 2014

ನರಕಾಸುರ ವಧೆ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಯೇ?

      
      ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಅವತಾರ ಮಹತ್ವದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನರಕಾಸುರನ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಅವನ ವಧೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣದವು. ಕಂಸನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಹತರಾದ ಯಾವ ರಾಕ್ಷಸನೂ ಬಲಪ್ರತಾಪಗಳಲ್ಲಿ ನರಕಾಸುರನನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟಲಾರದವರು. ನರಕಾಸುರನ ಸಂಹಾರದಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲವೇ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ರಾಜಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಪತ್ನೀತ್ವವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಅಷ್ಟು ರೂಪಗಳನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಅವತಾರದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು, ತನ್ನ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅಸಂಖ್ಯ ಮುಖಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದು. ಕೃಷ್ಣನ ವ್ಯಕ್ತಿವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಈ ಘಟನೆ ಬಹಳ ಮಹತಿಯುಳ್ಳದ್ದೆಂದು ವಿಷ್ಣುಪುರಾಣವೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ(೫.೩೧.೧೮)
      ಪುರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನರಕಾಸುರ ಪ್ರಾಗ್‌ಜೋತಿಷ್ಯಪುರದ ಅಧಿಪತಿ, ವರಾಹರೂಪಧಾರಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಭೂದೇವಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು. ದೇವಮಾತೆ ಅದಿತಿಯ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನೂ ವರುಣನ ಛತ್ರವನ್ನೂ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡದ್ದಲ್ಲದೇ ದೇವ-ಗಂಧರ್ವ-ಮಾನವರ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಯುವತಿಯರನ್ನು ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಈತ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲೂ ನರಕವಧೆಯ ಚಿಕ್ಕ ದೃಷ್ಟಾಂತವಿದೆ. ಆದರೆ ಮಹಾಭಾರತದುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರಾಗ್‌ಜೋತಿಷ್ಯಪುರದ ಅಧಿಪತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸರ್ವತ್ರವೂ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಳ್ಳುವವನು ಭಗದತ್ತನೇ. ಆದಿಪರ್ವದ ಪ್ರಕಾರ ಅಸುರೋತ್ತಮ ಭಾಷ್ಕಳನೇ ಭಗದತ್ತನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮವೆತ್ತಿದ್ದ. ದ್ರೌಪದೀ ಸ್ವಯಂವರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಭಗದತ್ತ ಉಪಸ್ಥಿತನಿದ್ದ ವಿವರ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜಸೂಯಯಾಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದ ರಾಜರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಯುಧಿಷ್ಟಿರನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ’ಇವರು ಮುರ ಮತ್ತು ನರಕದೇಶದ ದೊರೆಯೂ, ವರುಣ ಸಮಾನರಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ದೇಶದ ಅಧಿಪತಿಯೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವವರೂ, ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಮಿತ್ರರೂ ಆದ ವೃದ್ಧ ಮಹಾರಾಜ ಭಗದತ್ತರು’. ಅಲ್ಲಿ ಭಗದತ್ತ ವೃದ್ಧನಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಪಾಂಡುಮಹಾರಾಜನ ಮಿತೃನಾಗಿದ್ದ. ಮಹಾಭಾರತ ನಡೆಯುವಾಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸುಮಾರು ೯೦ ವರ್ಷಗಳು. ಅರ್ಜುನನಿಗೂ ಸರಿಸುಮಾರು ಅಷ್ಟೇ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ಇಬ್ಬರೂ ತಾರುಣ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದರೆಂದು ಮಹಾಭಾರತ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ನೂರೈವತ್ತು ಇನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದ್ರೋಣರಿಗೆ ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ  ನಾನ್ನೂರು ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತಂತೆ. ಕೃಷ್ಣಾರ್ಜುನರಿನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗಲೇ ಪಾಂಡುರಾಜನ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು. ಭಗದತ್ತ ವೃದ್ಧ ಮತ್ತು  ಪಾಂಡುವಿನ ಸಖನೆಂದ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ಕನಿಷ್ಟ ನೂರೈವತ್ತರಿಂದ ಇನ್ನೂರು ವರ್ಷವಾದರೂ ವಯಸ್ಸಾಗಿರಬೇಕು. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಭಗದತ್ತನ ತಂದೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವಂತೂ ನಮಗೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆತನ ತಾತ ಶೈಲಾಲಯನೆಂದು, ಮಗ ವಜ್ರದತ್ತನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನರಕನ ತಂದೆ ವರಾಹರೂಪಿ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಭೂದೇವಿ. ಹೀಗಾಗಿ ಶೈಲಾಲಯ ಮತ್ತು ಭಗದತ್ತರ ಮಧ್ಯೆ ನರಕಾಸುರನಿಗೆ ಸ್ಥಾನವೇ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ. ರುಕ್ಮಿ ತನ್ನ ತಂಗಿ ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಮದುವೆಯನ್ನು ಶಿಶುಪಾಲನೊಡನೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ರುಕ್ಮಿಣಿಹರಣಗೈಯಬೇಕಾಯಿತು. ಶಿಶುಪಾಲದ ವರಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಭಗದತ್ತನೂ ಉಪಸ್ಥಿತನಿದ್ದನೆಂದು ಹರಿವಂಶ(೨.೫೯.೮) ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ನಂತರ ಕೃಷ್ಣ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದು ಜಾಂಬವತಿಯನ್ನು. ಸ್ಯಮಂತಕಮಣಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಜಾಂಬವಂತನೊಡನೆ ಸೆಣೆಸಿ ಗೆದ್ದ ಕೃಷ್ಣ ಅವನ ತನ್ನ ಮಗಳು ಜಾಂಬವತಿಯನ್ನು ವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದ ಮಣಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಸತ್ರಾಜಿತ ಮಹಾರಾಜ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿ ಸತ್ಯಭಾಮೆಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಧಾರೆಯೆರೆದುಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ವಿವಾಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಗದತ್ತ ಹಾಜರಿದ್ದನೆಂದೆನಷ್ಟೆ. ನಂತರ ಸತ್ಯಭಾಮೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಗ್ಜೋತಿಷ್ಯಪುರದಲ್ಲಿ ನರಕಾಸುರ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲಿಂದ?
ಅವನ ಉಲ್ಲೇಖ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಗುವುದು ವಿಷ್ಣುಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲೇ. ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಆಸ್ಸಾಮಿನ ಕಾಳಿಕಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ನರಕಾಸುರನನ್ನು ವಧಿಸಿದ್ದು ಕಾಳಿ ಎಂದಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಪ್ರಾಗ್ಜೋತಿಷ್ಯಪುರದ ನರಕಾಸುರನ ಕಲ್ಪನೆ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತವಾದದ್ದೇ? ಭಗದತ್ತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ’ನರಕ’ ಮತ್ತು ’ಮುರ’ ಎಂಬೆರಡು ಜನಪದಗಳಿದ್ದವು. ಪುರಾಣಿಕರು ಇವೇ ಎರಡು ಜನಪದಗಳ ಮೇಲಿಂದ ನರಕ ಮತ್ತು ಮುರ ಎಂಬ ಅಸುರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರಬೇಕು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನರಕಾಸುರನ ಅಸ್ತಿತ್ವವೊಂದು ಕಲ್ಪನೆ ಎಂದು ಸಿದ್ಧವಾದಾಗ, ಆತನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಪತಿಯಾದ ಪ್ರಸಂಗ ಕಲ್ಪನಾವಿಲಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಆಗಮನವೆಲ್ಲ ರಥಾರೂಢವೇ. ಆದರೆ ನರಕಾಸುರನನ್ನು ವಧಿಸಲು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಶಂಕ ಚಕ್ರ ಗದಾ ಧನುರ್ಧಾರಿಯಾಗಿ ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ತೆರಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಚತುರ್ಭುಜ ವಿಷ್ಣುವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತನಾದ.
     ಶ್ರೀ ವಿ.ಮಜೂಂದಾರರು ತಮ್ಮ Krishna in istory and Legend ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡ ಚತುರ್ಭುಜ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ದೇವಿಯ ಪ್ರವೇಶವಾಯಿತು. ಆಕೆ ಭೂದೇವಿ. ಕೃಷ್ಣನ ವಿಷ್ಣುತ್ವ ಮತ್ತು ಪೃಥ್ವಿಯನ್ನು ದೈವೀಕರಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನನುಸರಿಸಿ ನರಕಾಸುರನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯ್ತು. ಮುಂದೆ ಅವನಿಂದ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಕೃಷ್ಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಸಂಹಾರದ ಕಲ್ಪನೆ ಮೂಡಿತು. ನರಕಾಸುರನ ಕಥೆಯೇ ಕಲ್ಪನೆಯೆಂದ ಮೇಲೆ ಕೃಷ್ಣ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಜನರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದೆಲ್ಲಿಂದ?
     ಆದರೂ ಇದರ ಗೂಢಾರ್ಥ ಮಜವಾದದ್ದೇ. ಕೃಷ್ಣನೆಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ’ಕರ್ಷತಿ ಇತಿ ಕೃಷ್ಣಃ’ ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಕೃಷಿ ಮಾಡುವವನು ಎಂದು. ಅದು ಅಲ್ಲಿಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಭಕ್ತರ ಹೃದಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ. ಕೃಷ್ಣನೆಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ’ಕರ್ಷತಿ ಇತಿ ಕೃಷ್ಣಃ’ ಎಂಬ ಎರಡನೇ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಸಕಲರನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸುವವನೆಂದು. ’ಕುಷ್ಯತಿ ಇತಿ ಕೃಷ್ಣಃ’ ಸದಾ ಆನಂದಮಯನೆಂಬುದು ಮೂರನೇ ಅರ್ಥ. ಪರಿಪೂರ್ಣ ಆನಂದದ, ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೃಷ್ಣ ಹದಿನಾರು ಕಲೆಗಳ ಪೂರ್ಣಾವತಾರ. ಶ್ರೀ, ಭೂಃ, ಕೀರ್ತಿ, ಇಳಾ, ಲೀಲಾ, ಕಾಂತಿ, ವಿದ್ಯಾ, ವಿಮಲಾ, ಉತ್ಕರ್ಷಿಣಿ, ಜ್ಞಾನ, ಕ್ರಿಯಾಅ, ಯೋಗ, ಪೃಥ್ವಿ, ಪ್ರಹ್ವಿ, ಸತ್ಯ, ಈಶಾನ, ಅನುಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಅನ್ನಮಯ, ಪ್ರಾಣಮಯ, ಮನೋಮಯ, ವಿಜ್ಞಾನಮಯ,ಆನಂದಮಯ, ಅತಿಶಯಿನೀ, ವಿಪರಿನಭಿನಿ, ಪ್ರಭವಿ, ಕುಂತಿನಿ, ವಿಕಸಿನಿ, ಮರ್ಯಾದಿನಿ, ಸಂಹ್ಲಾದಿನಿ, ಅಹ್ಲಾದಿನಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣ, ಸ್ವರೂಪಾವಸ್ಥಿತ ಎಂಬ ಹದಿನಾರು ಕಲೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಏಕೈಕ ಅವತಾರ ಪುರುಷ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೆಂದು ಅಖಿಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಸಕಲ ಪುರಾಣಗಳೂ ಹಾಡಿ ಹೊಗಳಿವೆ. ಅಗ್ನಿಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಸಪ್ತಕುಂಡಲಿನಿ ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಕೊನೆಯದು ಸಹಸ್ರಾರ ಚಕ್ರ. ಮೂಲಾಧಾರ ಚಕ್ರದಿಂದ ಹೊರಟ ಕುಂಡಲಿನೀ ಶಕ್ತಿ ಸಹಸ್ರಾರವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಪ್ರತಿ ಮನುಷ್ಯನೂ ದೈವತ್ವಕ್ಕೇರುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆ ದೈವತ್ವಕ್ಕೇರಿದ ಕೃಷ್ಣ ಸಹಸ್ರಾರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ. ಈ ಚಕ್ರದ ಬಣ್ಣ ನೀಲಿ. ಕೃಷ್ಣನ ಬಣ್ಣವೂ ನೀಲಿ. ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಭೋಗ, ಪಾಶ್ಚಮಾರ್ಥಿಕ ಬಯಕೆ ಎರಡನ್ನೂ ಐಕ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವಂಥ ಇದು ಸಹಸ್ರದಳ ಕಮಲದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕಮಲದ ಪ್ರತಿದಳಕ್ಕೂ ಹದಿನಾರು ಕಲೆಗಳಾದರೆ ಒಟ್ಟೂ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರವಾಯಿತು. ಅಂಥ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ entityಗಳ ಪತಿ(ಒಡೆಯ) ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ. ಗೂಢವಾದ ಕೃಷ್ಣತತ್ವವನ್ನರಿಯದೇ ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಜನರೊಟ್ಟಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸಿ ಸ್ತ್ರೀಲೋಲನನ್ನಾಗಿಸಿದರು. 
     ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭಗವಂತನೇ ಭೂಮಿಗಿಳಿದು ಬಂದು ನಾನು ಇಂಥವನು ಎಂದು ಐಡೆಂಟಿಟಿ ಕಾರ್ಡ್ ತೋರಿಸಿ, ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೆಡೆಸುವವನು, ಜಗನ್ನಾಟಕವನ್ನು ಆಡಿಸುವವನು ತಾನೇ ಎಂದು ಡಿಕ್ಲೇರ್ ಮಾಡಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟೂ ಪ್ರೂಫುಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ಅವತಾರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಬಾರಿ ತೋರಿಸಿದರೂ ಸರಿ - ವ್ಯಭಿಚಾರಿ, ಮೋಸಗಾರ, ಕಪಟಿ ಎಂದು ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲೇ ತಪ್ಪೆಣಿಸಿದ ಜನ ನಮ್ಮವರು. ಇದೇನು ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ ಬಿಡಿ.
ಅಂದಹಾಗೆ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜಯಂತಿ. ಸಕಲರಿಗೂ ಶುಭಾಶಯಗಳು.