Pages

Monday, April 29, 2013

కృష్ణదేవరాయుడు, ఆముక్తమాల్యదం మరియు తేటతెలుగు

(My first article in Telugu. Thanks to my friends Rajeev, Balaji and DJ who encouraged me a lot to write in Telugu and corrected the mistakes here.)
పంచదార కన్న పనస తొనల కన్న కమ్మని తేనె కన్న తెలుగు మిన్న
*****************************************************************************
      కృష్ణదేవరాయుడు తెలుసు కదా?
తుళువ శ్రీ కృష్ణదేవరాయ విజయ నగర సామ్రాజ్య చక్రవర్తి. తుళువులకు, తెలుగు వారికి, కన్నడ ప్రజలకు అతని కాలంలో మహానీయునిగా నిలిచాడు. కన్నడ రాజ్య రమా రమణ , మూరు రాయర గండ మరియు ఆంధ్ర భోజుడు అతని బిరుదులు . 
శ్రీకృష్ణదేవరాయుడు

      కృష్ణదేవరాయలు తెలుగుగడ్డన పుట్టలేదు. అతడి తల్లిభాష తుళు. రాజ్యమేలింది ప్రధానంగా కన్నడ సీమను. అయినా అతిశ్రేష్ట౦ అనదగ్గ ఏకైక కావ్యం ‘ఆముక్తమాల్యద’ను అతడు రాసింది తుళులో కాదు; కన్నడంలోనూ కాదు; కష్టపడి నేర్చుకున్న తేటతెనుగులో.
      రాయల రాజధాని ఉన్నది కన్నడ దేశంలో. దాని చుట్టూ ఉన్నవి కన్నడ ప్రాంతాలు. ‘రాయల’సీమను మినహాయిస్తే ఆంధ్రదేశం రాయలవారి ప్రత్యక్ష పరిపాలన కింద ఉన్నది చాలా తక్కువ. ఇప్పటి ఆంధ్ర, తెలంగాణల్లో అత్యధిక భాగం కళింగ గజపతుల, గోలకొండ కుతుబ్‌షాహీల ఏలుబడిలో ఉండేవి. కృష్ణ దేవరాయ కాలం తెలుగు భాషకు స్వర్ణ యుగం గా చెప్పబడింది. రాయలవారి కొలువు “భువన విజయం”. అతని కొలువు లో "అష్టదిగ్గజాల”గా పేరుపొందిన ఎనిమిది కవులు ఉండేవారు, అంటే వారు సాహితీ లోకం యొక్క కట్టుడు స్తంభాలుగా ఉండి, భాషను పెంపొందిన్చారన్న భావన. నిర్ధారణగా చెప్పలేకపోయినా వారు - అల్లసాని పెద్దన, నంది తిమ్మన, మాదయ్యగారి మల్లన, ధూర్జటి, అయ్యలరాజు రామభద్రుడు, పింగళి సూరన , రామరాజభూషణుడు మరియు తెనాలి రామ కృష్ణుడు. రాయలు స్వయంగా రచించిన కావ్యం "ఆముక్త మాల్యద".
     ఆముక్త మాల్యద౦లో ఒక మాట వస్తు౦ది. "దేశభాషలందు తెలుగు లెస్స". ఇది చెప్పి౦ది కృష్ణదేవరాయుడు కాదు. రాయలు కళింగ ప్రాంతం పై దండయాత్రలు చేస్తున్నప్పుడు ఇప్పటి విజయవాడ దగ్గరున్న శ్రీకాకుళమహావిష్ణువు ఆలయాన్ని సందర్శించాడు. ఆ 'ఆంధ్ర మహావిష్ణువు' రాజు కలలో కనబడి శ్రీరంగంలో జరిగిన తన పెళ్ళి గురించి వ్రాయమని తుళు మాతృభాషగా గల రాయలవారిని ఆదేశించే క్రమంలో 'అముక్తమాల్యద'లో ప్రసిద్ధిగాంచిన ఈ పద్యం వస్తుంది:

"తెలుగుదేలయన్న దేశంబు తెలుగేను,
తెలుగు వల్లభుండ తెలుగొకండ,
ఎల్లనృపులు గొలువ యెరుగవే బాసాడి,
దేశభాషలందు తెలుగు లెస్స!"
      అన్నాడు కృష్ణదేవరాయలుతో ఈ ఆ౦ధ్రవల్లభు మహావిష్ణుడు. అందులో ఇంకో మాట కూడా ఉందండోయ్! " నేను తెలుగు రాజును, నీవేమో కన్నడ రాజువు!" అని కూడా అన్నాడట విష్ణువు.
శ్రీకాకుళాంధ్ర మహావిష్ణు

       “ త్రిమూర్తేశాం సంస్కృతాంధ్ర ప్రాకృత ప్రియంకరా:” అని అధర్వణో ప నిషత్తు.  అంటే బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్వరులకు వరుసగా సంస్కృత,ఆంధ్ర, ప్రాకృత భాషలు ప్రియమైనవి చెప్పబడింది.ఆంధ్రభాష పై ప్రీతి గల  శ్రీ మహావిష్ణువే శ్రీకాకుళంలో వెలసిన ఆంధ్ర మహావిష్ణువు.
తెలుగు ప్రజలకు ఎ౦త గొప్ప విషయం కదా?

ఉగ్గు వాల నుండి ఉయ్యాలలో నుండి
అమ్మవాట పాడినట్టి భాష
తేన వ౦టి మ౦దు పేనులకు పి౦దు
దేషభాషల౦దు తెలుగు లెస్స
సంస్కృతంబులోని చక్కెర పాకంబు
అరవ భాషలోని అమృతరాశి
కన్నడంబులోని కస్తూరి వాసన
కలిసిపోయె తేట తెలుగునందు
దేషభాషల౦దు తెలుగు లెస్స

4 comments:

  1. good to know.
    even i don't about all these things.
    great enthusiasm.
    it's really good to know the things which i don' know.
    great.

    ReplyDelete
  2. Thanks ra....U r my real inspiration in telugu...:)

    ReplyDelete
  3. నంగె తెలుగు బరోదిల్ల. ఆదరూ నిమ్మ ప్రయత్నవన్ను ప్రశంసిసుత్తేనె :)

    ReplyDelete
  4. తెలుగినల్లి కమె౦ట్ మాడిద్దక్కె ధన్యవాదగళు...:)

    ReplyDelete